Pensioen en belasting in Tsjechië vanuit België: België blijft heffen, Tsjechië stelt vrij tot 806.400 kronen

Woon je in Tsjechië, dan mag België je wettelijk pensioen blijven belasten. Tsjechië stelt datzelfde pensioen vrij tot 806.400 kronen per jaar. Voor de meeste Belgische pensioenen betekent dat: België heft, en Tsjechië niet.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Het verdrag tussen België en Tsjechië is getekend in Brussel op 16 december 1996 en geldt sinds 24 juli 2000. Het verving het verdrag met Tsjechoslowakije van 1975. Het protocol van 2010 ging alleen over de uitwisseling van inlichtingen.
• Een pensioen uit de sociale zekerheid mag België belasten. De Belgische bedrijfsvoorheffing loopt dus door, en je doet in België aangifte als niet-inwoner.
• Een groepsverzekering uit je vroegere job gaat alleen naar Tsjechië. Een ambtenarenpensioen blijft Belgisch, tenzij je in Tsjechië woont én de Tsjechische nationaliteit hebt.

Alleen de Engelse tekst van het verdrag is authentiek. Wat hieronder staat, rust op de Tsjechische vertaling in de officiële Tsjechische afkondiging.

Je wettelijk pensioen: België mag heffen

Artikel 18 heeft twee leden. Lid 1 is de gewone regel: een pensioen voor vroeger werk mag alleen het land belasten waar je woont. Woon je in Tsjechië, dan is dat Tsjechië.

Maar lid 2 maakt een uitzondering. Pensioenen en andere uitkeringen op grond van de wetgeving over sociale zekerheid van een land, of uit een openbaar stelsel dat die aanvult, mag dat land zelf ook belasten. Je rust- of overlevingspensioen van de Federale Pensioendienst valt daaronder, als werknemer en naar onze lezing ook als zelfstandige.

Dat "mag" sluit Tsjechië niet uit. Ook Tsjechië mag het pensioen als woonland belasten, en trekt dan de Belgische belasting af (artikel 23). In de praktijk komt het daar zelden aan toe, door de Tsjechische vrijstelling verderop.

Dit is het grote verschil met het verdrag tussen Nederland en Tsjechië. Daar gaat ook het wettelijk pensioen alleen naar het woonland. Lees je ergens dat "het bronland loslaat", dan gaat dat niet over jou.

Wat de Pensioendienst inhoudt

Op je pensioen lopen in België drie inhoudingen. Na je verhuizing gaat het zo:

• De bedrijfsvoorheffing, de belasting die vooraf van je pensioen gaat. De Pensioendienst stopt die alleen in bepaalde landen. Omdat het verdrag België het wettelijk pensioen laat belasten, loopt ze voor Tsjechië door. Je geeft het pensioen elk jaar aan in de Belgische belasting van niet-inwoners.
• De solidariteitsbijdrage vervalt vanzelf zodra je in een EER-land woont (de EU plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein), vanaf de maand na je adreswijziging.
• De ZIV-bijdrage van 3,55 %, voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, vervalt alleen als je in Tsjechië verzekerd bent via een pensioen, werk of een zelfstandige activiteit daar. Met een Belgisch S1-formulier ben je verzekerd ten laste van België. Dan blijft die bijdrage naar alle waarschijnlijkheid staan. Vraag het na bij de Pensioendienst.

Hoe dat S1 werkt, staat in zorg in Tsjechië.

Wat Tsjechië er zelf mee doet: vrij tot zesendertig keer het minimumloon

De Tsjechische wet op de inkomstenbelasting stelt regelmatig uitbetaalde pensioenen uit een verplicht pensioenstelsel vrij tot zesendertig keer het minimumloon dat op 1 januari van het jaar geldt. De wet zegt er uitdrukkelijk bij dat uitkeringen uit een buitenlandse verplichte verzekering van dezelfde soort meetellen. Voor 2025 was dat 748.800 kronen.

Het minimumloon staat sinds 1 januari 2026 op 22.400 kronen per maand. Zesendertig keer dat bedrag is 806.400 kronen per jaar.

Je Belgisch wettelijk pensioen is naar onze lezing zo'n buitenlandse verplichte verzekering van dezelfde soort. Voor een groepsverzekering is dat minder zeker. Dat is precies de vraag die je aan een fiscalist stelt die beide stelsels kent.

Wat er boven de grens gebeurt

Wat boven de vrijstelling uitkomt, valt in de gewone Tsjechische schijven: 15 % tot zesendertig keer het gemiddelde loon en 23 % daarboven. Dat gemiddelde loon is de rekenbasis van twee jaar eerder maal een coëfficiënt, naar boven afgerond op hele kronen. Voor 2026 is dat 46.278 × 1,0581 = 48.967 kronen, en zesendertig keer dat is 1.762.812 kronen.

Daar gaat een basiskorting op de belasting vanaf: 30.840 kronen per persoon per jaar in 2025. Op het deel boven de vrijstelling trekt Tsjechië bovendien de Belgische belasting af, tot het bedrag van de Tsjechische belasting op dat deel (artikel 23).

Tsjechië 2026	Bedrag
Minimumloon per 1 januari	22.400 kronen per maand
Vrijstelling pensioenen uit een verplicht stelsel (36 × minimumloon)	806.400 kronen per jaar (2025: 748.800)
Gemiddeld loon (46.278 × 1,0581)	48.967 kronen per maand
Tarief 15 % tot 36 × gemiddeld loon	tot 1.762.812 kronen
Tarief daarboven	23 %
Basiskorting per persoon (bedrag 2025)	30.840 kronen per jaar

Groepsverzekering, pensioensparen en ambtenarenpensioen

Een groepsverzekering of een pensioenfonds uit je vroegere job is geen pensioen uit een openbaar stelsel. Ze valt onder artikel 18, lid 1: alleen Tsjechië mag heffen. Of Tsjechië haar vrijstelt, laat je nakijken.

Pensioensparen, langetermijnsparen en een VAPZ zijn geen pensioen voor vroeger werk. Dan geldt artikel 21, de restregel voor inkomen dat het verdrag niet apart noemt. Die werkt hier anders dan in de meeste verdragen: het land waar het inkomen vandaan komt, mag het belasten. Komt het uit België, dan mag België heffen. Tsjechië mag het ook, en trekt dan de Belgische belasting af.

Een ambtenarenpensioen, betaald door de Belgische staat, een gewest, een gemeenschap of een gemeente voor diensten aan die overheid, mag alleen België belasten (artikel 19, lid 2). Er is één uitzondering: woon je in Tsjechië én heb je de Tsjechische nationaliteit, dan gaat het naar Tsjechië. Werkte je voor een overheidsbedrijf met een handels- of nijverheidsactiviteit, dan geldt artikel 19 niet en val je terug op artikel 18.

Wordt een groepsverzekering of pensioensparen als kapitaal uitbetaald, dan heeft het verdrag daar geen aparte regel voor. Laat dat vóór de uitbetaling narekenen.

Inkomen uit België	Verdragsartikel	Wie heft	En Tsjechië?
Wettelijk pensioen, werknemer of zelfstandige	18, lid 2	België mag; Tsjechië ook	vrij tot 806.400 Kč; daarboven verrekening
Groepsverzekering of pensioenfonds uit je vroegere job	18, lid 1	alleen Tsjechië	vrijstelling niet zeker
Pensioensparen, langetermijnsparen, VAPZ	21	België mag; Tsjechië ook	verrekening
Ambtenarenpensioen	19, lid 2	België, tenzij je inwoner én onderdaan van Tsjechië bent	—
Loon voor werk in België	15	België, voor de dagen dat je daar werkt	verrekening
Huur van een woning in België	6	België	telt mee, met verrekening
Dividend uit België	10	Tsjechië; België houdt hooguit 15 % in	rekent de inhouding af
Rente op een Belgische spaar- of zichtrekening	11, lid 3	alleen Tsjechië	belast

Spaargeld, beleggingen en een woning in België

Voor wie een rekening, aandelen of een woning in België aanhoudt, gelden drie regels uit hetzelfde verdrag:

• Een verhuurde woning in België blijft Belgisch belast, via de belasting van niet-inwoners (artikel 6). Tsjechië telt die huur mee en trekt de Belgische belasting af, tot het bedrag van de Tsjechische belasting erop. Anders dan in sommige andere verdragen is dat geen vrijstelling maar een verrekening.
• Op dividend uit België mag België hooguit 15 % inhouden (artikel 10). Tsjechië belast het dividend en rekent die inhouding af.
• Rente op een gewone spaar- of zichtrekening bij een Belgische bank mag België niet belasten als je in Tsjechië woont (artikel 11, lid 3). Houdt je bank toch roerende voorheffing in, dan vraag je die terug. Op andere rente mag België hooguit 10 % inhouden.

Geef je Belgische bank je Tsjechische adres en je fiscale woonplaats door. Hoe het verder zit met je rekeningen, staat in bank en betalen in Tsjechië.

Waar woon je voor de belasting?

Tsjechië ziet je als inwoner als je er een vaste woning hebt waar je wilt blijven, of als je er 183 dagen of meer per kalenderjaar verblijft. Elke begonnen dag telt mee.

Eisen beide landen je als inwoner op, dan beslist artikel 4 van het verdrag. Het kijkt eerst naar waar je een vaste woning hebt, dan naar waar je persoonlijke en economische banden het sterkst zijn, dan naar waar je gewoonlijk verblijft, en pas daarna naar je nationaliteit.

Blijft je partner in België wonen, dan blijf jij voor de FOD Financiën in principe ook rijksinwoner. Dan geldt de Tsjechische vrijstelling niet voor jou. Wie een deel van het jaar in België blijft, telt dus dagen en houdt marge.

En de erfenis?

Het verdrag gaat alleen over inkomen en vermogen, niet over erfenissen. Elk land volgt zijn eigen regels:

• België. Woon je in Tsjechië, dan ben je geen rijksinwoner meer. België heft bij je overlijden dan alleen nog op onroerend goed in België, het recht van overgang. Elk gewest heeft er eigen tarieven voor.
• Tsjechië. Tsjechië belast een erfenis niet. De wet op de inkomstenbelasting stelt wat je erft of via een legaat krijgt uitdrukkelijk vrij, voor elke erfgenaam.

Vertrekklaar benoemt wát er speelt. Hoe het voor jouw mix van pensioen, groepsverzekering en vermogen uitpakt, is het ene gesprek met een fiscalist die beide landen kent dat deze verhuizing verdient. Ga daarmee vóór je verhuist, niet erna.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Tsjechië, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Tsjechië.