Rodné číslo en meldplicht in Tsjechië: het nummer dat de politie je niet geeft

Tsjechië heeft voor een EU-burger één verplichte melding: wie langer dan dertig dagen blijft, meldt zich binnen dertig dagen na binnenkomst bij de vreemdelingenpolitie. Wie dat vergeet, riskeert een boete tot 3.000 kronen, ter plekke op te leggen. Maar de melding geeft je geen persoonsnummer. Het rodné číslo, het nummer waar school, bank, zorgverzekeraar en arts om vragen, vraagt het ministerie van Binnenlandse Zaken voor je aan als je het vrijwillige registratiebewijs aanvraagt. Dat is de vondst: het "vrijwillige" papier is in de praktijk je weg naar het nummer.

Wat is de meldplicht, en wat levert hij op?

Je meldt je adres binnen dertig dagen na binnenkomst bij het kantoor van de vreemdelingenpolitie van je woonplaats, als je verwacht langer dan dertig dagen te blijven. Je gebruikt het officiële formulier van de vreemdelingenpolitie en brengt het persoonlijk of stuurt het per post. Online kan alleen via een Tsjechische datová schránka of met een Tsjechische gekwalificeerde elektronische handtekening, en die heb je bij aankomst niet.

Twee uitzonderingen: kinderen onder de vijftien hoeven zich niet te melden, en wie in een hotel, hostel of pension logeert, wordt door de uitbater gemeld.

Wat het oplevert: je verblijf staat op dat adres geregistreerd, en je hebt aan de wettelijke plicht voldaan. Een persoonsnummer zit er niet bij. Het ministerie schrijft het zelf: bij een melding bij de vreemdelingenpolitie wordt geen rodné číslo aangevraagd, en voor EU-burgers geldt hetzelfde.

Waarvoor heb je het rodné číslo nodig?

Volgens het ministerie is het nummer nodig voor de omgang met onder meer scholen, banken, verzekeraars en artsen, en zonder rodné číslo kun je sommige contracten niet sluiten en geen hypotheek krijgen. Bij het registratiebewijs noemt het ministerie ook de koop van een auto als voorbeeld.

Hoe krijg je het?

Je vraagt er niet zelf om. Bij de aanvraag van het registratiebewijs vraagt een medewerker van het ministerie het nummer ambtshalve voor je aan. Daarvoor heeft hij twee gegevens nodig die mensen vaak niet paraat hebben:

• je geboorteplaats, als stad of dorp dat online op een kaart te vinden is, niet alleen een regio;
• de voor- en achternamen van je ouders, met meisjesnamen.

Stap	Termijn	Kosten
Melding bij de vreemdelingenpolitie	binnen 30 dagen na binnenkomst	gratis; te laat of niet: boete tot 3.000 Kč
Aanvraag registratiebewijs, met het rodné číslo	wanneer je wilt, bij verblijf van meer dan 3 maanden	200 Kč
Behandeling van de aanvraag	hooguit 30 dagen	—
Toekenning van het rodné číslo	in de regel binnen 30 dagen	—
Registratiebewijs ophalen	binnen 30 dagen	—
Duplicaat van het document met je nummer	op verzoek	300 Kč

Het ministerie laat niet weten dat je nummer er is. Je hoort het niet vanzelf: je vraagt het na aan het loket of via de hulplijn voor buitenlanders, en je nummer zelf krijg je alleen aan het loket, niet door de telefoon. Wacht je langer dan zes maanden, dan raadt het ministerie aan langs te gaan. Plan de bank en de koop van een auto dus niet op de dag na je aanvraag.

Welke wijzigingen moet je melden?

Met een registratiebewijs op zak heb je een paar vaste meldplichten, elk met een eigen termijn:

• een wijziging van naam, burgerlijke staat of paspoortgegevens, of van de gegevens op je registratiebewijs: binnen 15 werkdagen;
• een verhuizing, als je langer dan 180 dagen op het nieuwe adres gaat wonen: binnen 30 werkdagen;
• verlies, diefstal of beschadiging van je verblijfsdocument: binnen 3 werkdagen;
• vertrek uit Tsjechië: je levert het registratiebewijs uiterlijk 3 dagen vóór het einde van je verblijf in.

Verlies of diefstal van je paspoort meld je onmiddellijk bij de politie.

En je digitale identiteit?

Tsjechië laat je bij de overheid inloggen met je bank. De Bank iD is gratis, werkt voor portalen van overheid, zorgverzekeraars en bedrijven, en volgens de aanbieder zelf ook voor buitenlanders en voor kinderen vanaf vijftien jaar. Je kunt er ook een geavanceerde elektronische handtekening mee zetten. Niet elke bank biedt hem aan; kijk dat na voordat je een bank kiest (zie bank en betalen in Tsjechië).

Het registratiebewijs zelf, wat je meeneemt en waarom je het ook om andere redenen wilt, staat in de verblijfsroutes naar Tsjechië. Waar de melding valt in je eigen volgorde, staat in het stappenplan voor Tsjechië.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Tsjechië of ga meteen naar stap 4.1 in het open stappenplan.