Je eerste weken op Bonaire: de verklaring, vijf dagen, de sédula en dan pas de rest

De eerste weken op Bonaire zijn geen lijst maar een keten, en elke schakel wil de vorige zien. De IND-verklaring opent Burgerzaken, Burgerzaken opent de sédula en het BSN, de sédula opent de zorgverzekering en de bank, en de inschrijving opent het CRIB-nummer waar je werkgever om vraagt. Wat het kost: USD 171 leges voor de verklaring, $ 8,40 per volwassene en $ 5,60 per kind voor de sédula, en verder niets. Wat het vraagt: het bewijs van uitschrijving uit Nederland dat je in de vertrekweek meenam, en de discipline om binnen vijf dagen na de IND-goedkeuring met het hele gezin aan de balie te staan. De valkuil is de volgorde: wie eerst naar de bank of de zorgverzekering gaat, wordt teruggestuurd naar een loket dat hij nog niet kan openen.

Wat is de eerste schakel?

De verklaring van rechtswege bij de IND-unit Caribisch Nederland, verplicht voor wie langer dan 180 dagen per 365 dagen op het eiland woont of langer dan 90 dagen blijft en werkt. Je komt een kwartier vóór je afspraak met je paspoort, het volledig ingevulde formulier, een bewijs van huisvesting en een bewijs van voldoende inkomen, niet lager dan het minimumloon. Alleen volledige aanvragen worden in behandeling genomen; is je aanvraag compleet en heb je de leges van USD 171 betaald, dan krijg je een bewijs mee dat je aanvraag loopt. De IND streeft naar een beslissing binnen twee maanden, met een wettelijk maximum van zes. Een VOG hoef je niet in te leveren als je de afgelopen vijf jaar alleen in Europees Nederland, Curaçao, Sint Maarten of Caribisch Nederland woonde; de IND vraagt dat document dan zelf op.

Waarom tellen de vijf dagen zo zwaar?

Omdat de klok begint op het moment van de goedkeuring en niet op het moment dat het jou uitkomt. Het Openbaar Lichaam schrijft dat je binnen vijf dagen na ontvangst van het verblijfsdocument een afspraak maakt om je persoonlijk te laten inschrijven bij Burgerzaken, en dat alle meeverhuizende gezinsleden meekomen. Mee: een geldig paspoort van iedereen, het bewijs van uitschrijving voor wie uit Nederland of het Caribische deel van het Koninkrijk komt, en voor wie in het buitenland geboren is gelegaliseerde brondocumenten zoals een recent uittreksel van de geboorteakte. De inschrijving is gratis. En het detail dat met een termijn van vijf dagen ineens telt: de balie is op vrijdag gesloten.

Bij de inschrijving krijg je automatisch een burgerservicenummer; iedereen die zich op de eilanden inschrijft, krijgt er een. Daarmee kun je DigiD aanvragen en in de toekomst steeds meer online regelen, ook bij organisaties op het eiland.

Welke klokken en bedragen horen bij de keten?

Schakel	Termijn of bedrag
Verklaring van rechtswege (IND)	USD 171; streven 2 maanden, maximaal 6 maanden
Inschrijving bij Burgerzaken	binnen 5 dagen na de goedkeuring, hele gezin in persoon, gratis
Sédula	$ 8,40 per meerderjarige, $ 5,60 per minderjarige; wachttijd minimaal een week
Sédula verplicht op zak	vanaf 12 jaar
BSN	automatisch bij inschrijving
Zorgverzekering ZJCN	inschrijven pas na het bevolkingsregister, aan de balie
CRIB-nummer	automatisch voor 15- tot 65-jarigen na inschrijving; ophalen met legitimatie
Kinderbijslag	aanvragen per e-mail; maximaal 12 maanden terugwerkend; 8 weken behandeltijd

Wat kan pas na de sédula?

De sédula wordt alleen verstrekt aan wie in de basisadministratie van Bonaire staat, wordt altijd in persoon aangevraagd, en heeft een wachttijd van minimaal een week. Tot die tijd staan twee loketten dicht. Zorg en Jeugd Caribisch Nederland schrijft je pas in voor de zorgverzekering BES nadat je in het bevolkingsregister staat; je gaat dan naar de balie met je sédula, je verklaring van rechtswege, een werkgeversverklaring als je voor een lokale werkgever werkt, en een bewijs van de beëindigingsdatum van je Nederlandse zorgverzekering. ZJCN adviseert zelf om de weken tot dat moment met een eigen ziektekostenverzekering te overbruggen, want tot je rechtmatig staat ingeschreven ben je niet verzekerd. Hoe het stelsel daarna werkt, staat in zorg op Bonaire.

Het tweede loket is de bank. Wat een bank precies vraagt, verschilt, maar de sédula is het identiteitsbewijs van het eiland en het CRIB-nummer heeft je werkgever nodig; beide bestaan pas na de inschrijving. Lees bank en betalen op Bonaire voor de dollar, de kosten van euro-overboekingen en de depositogarantie.

Neem het bewijs van uitschrijving mee, op papier. Burgerzaken vraagt het bij de eerste inschrijving van iedereen die uit Nederland komt, en achteraf opvragen betekent een Nederlandse gemeente inschakelen vanaf negen uur vliegen. Zonder dat papier stokt de keten op dag één, terwijl de vijf dagen doorlopen.

Wat hoort nog in de eerste maand?

De kinderbijslag: die vraag je per e-mail aan bij de RCN-unit SZW, met maximaal twaalf maanden terugwerkende kracht en een wettelijke behandeltermijn van acht weken, dus liever in week één dan in maand elf. De school, waar de leerplicht vanaf vier jaar geldt. En het CRIB-nummer: automatisch aangemaakt voor iedereen van 15 tot 65 na de inschrijving, persoonlijk op te halen aan de balie van het belastingkantoor met je legitimatiebewijs. Wie de hele volgorde met de klokken erbij wil, vindt hem in het stappenplan voor Bonaire.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Bonaire of ga meteen naar stap 4.3 in het open stappenplan.