Bank en betalen op Bonaire: de dollar, het CRIB-nummer en de garantie tot $ 25.000

Ja, je opent op Bonaire een lokale bankrekening, en je wilt hem ook. De munt is de Amerikaanse dollar, sinds 1 januari 2011 het wettige betaalmiddel in Caribisch Nederland, en je Nederlandse eurorekening werkt op het eiland als een buitenlandse rekening. De regering schreef het in antwoord op Kamervragen zonder omwegen: lokale banken rekenen voor overboekingen in euro's extra provisies per transactie, vergelijkbaar met de tarieven voor overboekingen buiten het SEPA-gebied. Wat je nodig hebt, is de keten van je aankomst: een inschrijving bij Burgerzaken, de sédula en het CRIB-nummer. Wat je terugkrijgt, is meer zekerheid dan je denkt: sinds 1 januari 2025 beschermt de depositogarantie je tegoed tot $ 25.000 per persoon per bank.

Waarom werkt je Nederlandse rekening hier maar half?

Caribisch Nederland hoort staatsrechtelijk bij Nederland, maar heeft tegenover de Europese Unie de status van land en gebied overzee. Daardoor gelden de Europese regels voor betaalrekeningen er niet, en dat merk je op twee manieren. Er bestaat op Bonaire geen Europees recht op een basisbetaalrekening, en een Nederlandse bank mag een eurorekening weigeren of sluiten voor wie niet meer in Europees Nederland woont; dat gebeurde ook, en de minister van Financiën noemde het gevolg zelf: wie op de lokale banken is aangewezen, betaalt voor elke overboeking in euro's extra. De regering bereidde daarom een wijziging van het Besluit financiële markten BES voor, zodat Europees-Nederlandse banken zonder extra vergunning betaalrekeningen op de eilanden kunnen aanbieden.

Praktisch: houd je Nederlandse rekening aan voor wat in Nederland achterblijft, zoals je pensioen, je aangifte en de dingen die je nog opzegt, en laat salaris en vaste lasten zo snel mogelijk in dollars lopen. Vraag je Nederlandse bank vóór vertrek schriftelijk of de rekening open mag blijven met een adres op Bonaire; het antwoord bepaalt hoe je de eerste maanden inricht.

Wat heb je nodig om een rekening te openen?

De volgorde van je eerste weken bepaalt wanneer de bank je kan helpen. De sédula is het identiteitsbewijs van het eiland, verplicht op zak vanaf twaalf jaar, en wordt alleen verstrekt aan wie in de basisadministratie van Bonaire staat ingeschreven; reken op een wachttijd van minimaal een week. Het CRIB-nummer maakt de Belastingdienst Caribisch Nederland automatisch aan voor elke inwoner tussen 15 en 65 jaar, nadat je je bij Burgerzaken hebt ingeschreven; je haalt het persoonlijk op aan de balie van het belastingkantoor, met je legitimatiebewijs, en krijgt het direct mee. Je hebt dat nummer nodig bij elke betaling aan de Belastingdienst, bij de aangifte, om een auto op je naam te zetten bij het Openbaar Lichaam, en je werkgever heeft het nodig voor de loonadministratie. Wie buiten die leeftijdsgroep valt, vraagt het nummer op eigen verzoek aan bij dezelfde balie.

Welke banken een vergunning hebben om op Bonaire via een kantoor te werken, staat in het openbaar register van De Nederlandsche Bank; dat register is de lijst waar de depositogarantie op rust.

Wat kost het en wat is beschermd?

Onderwerp	Bedrag, termijn of regel
Wettig betaalmiddel	Amerikaanse dollar, sinds 1 januari 2011
Overboeking in euro's via een lokale bank	extra provisie per transactie, vergelijkbaar met buiten SEPA
Depositogarantie Caribisch Nederland	van 1 dollarcent tot $ 25.000 per persoon per bank, sinds 1 januari 2025
Dekking vóór 2025	$ 10.000 per persoon
Welke rekeningen	betaal- en spaarrekeningen en termijndeposito's bij banken met een DNB-vergunning
CRIB-nummer	automatisch voor inwoners van 15 tot 65 jaar, ophalen aan de balie met legitimatie
Sédula	alleen na inschrijving; wachttijd minimaal een week

De depositogarantie is gratis en automatisch: mocht een bank omvallen, dan vergoedt De Nederlandsche Bank tegoeden op betaal- en spaarrekeningen en termijndeposito's tot het maximum, per persoon of onderneming en per bank, ongeacht het aantal rekeningen. Wie meer dan $ 25.000 aanhoudt, spreidt dus over banken, of laat het deel dat in Nederland thuishoort daar staan onder de Nederlandse garantie.

Het CRIB-nummer is geen belastingdetail maar je sleutel. Zonder dat nummer kan je werkgever je loon niet verwerken, kun je geen kenteken op je naam zetten en geen aangifte doen. Het ontstaat pas na je inschrijving bij Burgerzaken, en die inschrijving moet binnen vijf dagen na de IND-goedkeuring; de bank is daarmee de laatste schakel van een keten die je niet kunt omdraaien.

Wat regel je in de eerste weken?

Eerst de inschrijving en de sédula, dan het CRIB-nummer aan de balie, en pas daarna de bank. Neem naar de bank in elk geval je sédula en je paspoort mee; welke bewijzen van inkomen en adres een bank daarnaast vraagt, verschilt per bank en staat hier bewust niet. Zet daarna je salaris, de huur en de nutsvoorzieningen om naar de dollarrekening, en houd de eurorekening voor Nederland. De volgorde van al die stappen, met de klokken erbij, staat in het stappenplan voor Bonaire; wat er met je pensioen en belasting gebeurt, staat apart.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.6: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Bonaire of ga meteen naar stap 4.6 in het open stappenplan.