Zorg in Canada vanuit België: de provinciale verzekering, de wachttijd, en Québec vanaf dag één

Ja, in Canada ben je als inwoner gratis verzekerd voor huisarts en ziekenhuis. Maar de verzekering is provinciaal, en daarmee ook het moment waarop ze ingaat:

• In Québec ben je vanaf de dag van aankomst gedekt als je uit de Belgische ziekteverzekering komt.
• In Ontario en Alberta kan dat de dag van vestiging zijn.
• In British Columbia wacht je de rest van de maand van aankomst plus twee maanden.

Wat het kost, zit in wat er niet onder valt. Geneesmiddelen die je huisarts voorschrijft, de tandarts en je bril betaal je zelf, of via een aanvullende verzekering.

Waarom gaat je ziekenfonds niet mee?

Binnen Europa neemt een S1-formulier je zorg mee: een Europees formulier waarmee je Belgische verzekering je zorg in je nieuwe land blijft dekken. Met Canada bestaat zo'n afspraak niet. Het socialezekerheidsverdrag tussen België en Canada gaat volgens de FOD Sociale Zekerheid over invaliditeit, rustpensioenen en overlevingspensioenen. Zorg staat er niet in.

Meld je vertrek wel vooraf aan je ziekenfonds. Vanaf de dag dat het je uitschrijft, sta je er alleen voor tot de verzekering van je provincie loopt. Buiten Québec dicht je dat gat zelf, met een particuliere overbruggingsverzekering. Sluit die vóór vertrek af. De meeste polissen dekken bestaande aandoeningen niet.

Waarom is Québec anders voor een Belg?

Québec en België hebben een eigen socialezekerheidsovereenkomst. Die is op 19 april 2023 gewijzigd en wordt in Québec sinds 1 mei 2025 uitgevoerd. Artikel 22 zegt het letterlijk: wie volgens de Belgische wetgeving verzekerd is en zijn woonplaats van België naar Québec overbrengt, krijgt samen met de gezinsleden die meekomen vanaf de dag van aankomst de zorg van Québec. De algemene geneesmiddelenverzekering hoort erbij.

Ook wie naar Québec komt om er te werken en onder de Québecse wetgeving valt, is met zijn gezin vanaf de eerste dag gedekt, hoe lang het verblijf ook duurt. In dat geval geldt de geneesmiddelenverzekering voor de minderjarige gezinsleden.

Zonder die overeenkomst geldt in Québec een wachttijd. Een tijdelijke werknemer is er de eerste drie maanden na aankomst niet gedekt.

Zo pak je het aan:

• Vraag vóór vertrek aan je ziekenfonds een attest van je Belgische verzekering voor Québec.
• Schrijf je meteen na aankomst in bij de RAMQ, de openbare zorgverzekeraar van Québec, met dat attest en de documenten die de RAMQ vraagt.

Wanneer gaat de provinciale verzekering in?

Provincie	Wachttijd	Waar je je aanmeldt	Met een werkvergunning
Québec (RAMQ)	geen, als je uit de Belgische ziekteverzekering komt; anders voor tijdelijke werknemers de eerste drie maanden	bij de RAMQ, direct na aankomst	in de regel een vergunning van meer dan zes maanden
Ontario (OHIP)	geen	persoonlijk bij ServiceOntario, met drie originele documenten	alleen bij voltijds werk voor een werkgever in Ontario, voor minstens 6 maanden
British Columbia (MSP)	rest van de aankomstmaand plus twee maanden	online, per post of persoonlijk; foto bij een ICBC-kantoor	mogelijk, bij een vergunning van zes maanden of langer, ook werkvakantie
Alberta (AHCIP)	geen, mits je binnen 3 maanden aanvraagt	bij een registry office	"mogelijk", afhankelijk van je situatie

Ontario heeft de wachttijd afgeschaft: wie in aanmerking komt, is meteen verzekerd. Daar staat een aanwezigheidseis tegenover:

• minstens 153 dagen in Ontario in de eerste 183 dagen;
• daarna 153 dagen per twaalf maanden.

Ben je in een periode van twaalf maanden meer dan 212 dagen weg, dan moet je mogelijk opnieuw aanvragen. Elk gezinslid, ook een kind, heeft een eigen immigratiedocument van IRCC nodig.

British Columbia schrijft zelf dat je als nieuwkomer meteen moet aanvragen, en dat je tijdens het wachten een particuliere verzekering moet nemen. Komen je gezinsleden later, dan begint hun wachttijd op hun eigen aankomstdatum.

Alberta laat je dekking bij een verhuizing vanuit het buitenland ingaan op de dag dat je je vestigt, als je binnen drie maanden aanvraagt. Ben je later, dan bepaalt de verwerkingsdatum wanneer je verzekerd bent.

Op werkvakantie? Wie met International Experience Canada komt, moet volgens IRCC een zorgverzekering hebben voor zijn hele verblijf. Werk je in Québec en gebruik je daar de openbare zorgverzekering, neem dan bovendien een verzekering die repatriëring dekt. In Ontario val je met een werkvakantie mogelijk helemaal buiten OHIP. Québec zegt het scherp: een particuliere verzekering neem je uiterlijk in de eerste vijf dagen na aankomst, daarna wordt het moeilijker.

Kun je via België aanvullend verzekerd blijven?

Ja, als je in Canada werkt. De Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ), de vrijwillige Belgische verzekering voor wie buiten de EER, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk werkt, heeft een verzekering geneeskundige verzorging. Drie dingen om te weten:

• Je hebt eerst het basispakket van de OSZ nodig, en dat is er alleen voor wie werkt.
• Kosten buiten België betaalt de OSZ voor 75% terug, als ze volgens de Belgische tarieven terugbetaalbaar zijn.
• Voor een individueel contract geldt een wachttijd van zes maanden. Die kan wegvallen of korter worden als je kunt aantonen dat je de zes maanden ervoor in België of een ander EER-land sociaal verzekerd was, bijvoorbeeld met een attest van je werkgever of je ziekenfonds.

Wat valt er niet onder de provinciale verzekering?

Ontario somt het op: geen dekking voor geneesmiddelen buiten het ziekenhuis, zoals antibiotica van je huisarts, geen tandarts in de praktijk, en geen bril of contactlenzen. Voor geneesmiddelen heeft elke provincie een eigen regeling.

In Ontario krijgt iedereen tot en met 24 jaar zonder particuliere verzekering via OHIP+ meer dan 5.900 geneesmiddelen gratis bij de apotheek. Een aparte aanmelding is niet nodig: het nummer van de zorgpas volstaat. Heb je via je werkgever een particuliere verzekering, dan val je niet onder OHIP+.

In British Columbia betaal je via Fair PharmaCare, de geneesmiddelenregeling van de provincie, een eigen risico dat van je gezinsinkomen afhangt. Daarna betaalt de provincie 70% van de kosten, en boven het gezinsmaximum alles.

De regeling rekent met je inkomen van twee jaar eerder, en dat kent de Canadese belastingdienst van een nieuwkomer nog niet. Voor nieuwe inwoners bestaat daarom een aparte inkomensverklaring. Stuur het toestemmingsformulier voor de inkomenscontrole binnen dertig dagen terug: anders wordt het eigen risico op $10.000 gezet.

In Québec is er een verplichte geneesmiddelenverzekering. Via de overeenkomst met België hoort die bij je dekking vanaf de eerste dag.

Hoe zit het met de tandarts?

Tandzorg in de praktijk valt buiten de provinciale verzekering. Federaal bestaat de Canadian Dental Care Plan, maar die is voor een nieuwkomer pas later bereikbaar. De voorwaarden:

• je gezinsinkomen ligt onder de $90.000;
• je bent fiscaal inwoner;
• je hebt in Canada belastingaangifte gedaan;
• je hebt geen toegang tot een particuliere tandverzekering.

In je eerste jaar is een aanvullende verzekering, meestal via je werkgever, dus de gewone weg.

Hoe de aanmelding in de eerste weken samenvalt met je SIN, je bank en je rijbewijs, staat in je eerste weken in Canada.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Canada, stap 5.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. De overbrugging tot je provinciale verzekering ingaat, regel je al in fase 3. Bekijk het hele traject van België naar Canada.