Je eerste weken in Canada vanuit België: SIN, zorgpas, rijbewijs en het consulaat in Montréal

Je eerste weken in Canada begin je met je Social Insurance Number: gratis en federaal, dus overal hetzelfde. Daarna hangt de volgorde af van de provincie waar je gaat wonen.

Canada regelt je verblijfsstatus federaal, voor het hele land. Bijna alles wat je daarna nodig hebt, is provinciaal: je zorgverzekering, je rijbewijs en de termijnen.

Voor een Belg pakt dat vaak gunstig uit:

• In Québec ben je vanaf de dag van aankomst verzekerd voor zorg, dankzij een overeenkomst tussen België en Québec.
• Je rijbewijs wissel je in de grote provincies om zonder examen.

En er komt één Belgisch loket bij: het consulaat-generaal in Montréal.

Hoe krijg je je Social Insurance Number?

De SIN is je Canadese nummer voor werk en belasting, vergelijkbaar met je rijksregisternummer. Zonder dat nummer van negen cijfers kun je niet legaal werken, geen belastingaangifte doen en geen overheidsvoorzieningen aanvragen.

Aanvragen is gratis en kan online, per post of aan een balie van Service Canada. Een plastic kaartje bestaat niet meer: je ziet en print je nummer in je My Service Canada Account, je online account bij Service Canada.

Je hebt twee documenten nodig:

• Een bewijs van je status in Canada. Als permanent resident is dat je PR-kaart (je verblijfspas) of je COPR-document (de bevestiging van je permanente verblijf). Als tijdelijke bewoner is het je werkvergunning.
• Een bewijs van je identiteit. Je Belgisch paspoort volstaat.

Kom je als permanent resident binnen, dan is je COPR je bewijs van status tot je PR-kaart er is. Bewaar het zorgvuldig. Geef je Canadese adres en foto binnen 180 dagen door: dan is je eerste PR-kaart gratis.

Onderdeel	Regel of termijn
Social Insurance Number	gratis; online, per post of aan de balie
Adres en foto voor je eerste PR-kaart	binnen 180 dagen, dan gratis
RAMQ (Québec), uit de Belgische ziekteverzekering	gedekt vanaf de dag van aankomst
OHIP (Ontario)	geen wachttijd; 153 van je eerste 183 dagen in Ontario
MSP (British Columbia)	rest van de aankomstmaand plus 2 maanden wachten
AHCIP (Alberta)	dekking vanaf vestiging, mits aangevraagd binnen 3 maanden
Rijbewijs in Québec	omwisselen in het jaar van vestiging, zonder examen
Rijbewijs in Ontario	60 dagen; België staat op de omwissellijst
Rijbewijs in BC en Alberta	90 dagen; België staat op de omwissellijst
Kredietlimiet gebruiken	liefst minder dan 30%
Inschrijving als kiezer	geldig vanaf de eerste dag van de vierde maand

Wanneer ben je verzekerd voor zorg?

Hier zijn de verschillen tussen provincies het grootst. Je Belgisch ziekenfonds neem je niet mee: België en Canada hebben geen afspraak over zorg. De uitzondering is Québec.

Québec (RAMQ): vanaf de dag van aankomst. Québec en België hebben een eigen socialezekerheidsovereenkomst, in 2023 gewijzigd en sinds 1 mei 2025 uitgevoerd. Wie volgens de Belgische wetgeving verzekerd is en zijn woonplaats van België naar Québec verhuist, krijgt met zijn meereizende gezinsleden vanaf de dag van aankomst de zorg van Québec. De geneesmiddelenverzekering hoort erbij. Vraag vóór vertrek aan je ziekenfonds een bewijs van je Belgische verzekering, en neem het mee naar de RAMQ, de openbare zorgverzekeraar van Québec.

Ontario (OHIP): geen wachttijd meer. Wie in aanmerking komt, is bij aanmelding meteen gedekt. Er geldt wel een aanwezigheidseis achteraf: 153 dagen binnen je eerste 183 dagen, en Ontario moet je hoofdverblijf zijn.

British Columbia (MSP): wél wachten. Hier geldt de rest van de maand van aankomst plus twee volle maanden. Kom je op 12 juli aan, dan begint je dekking op 1 oktober. De provincie adviseert zelf een particuliere verzekering voor die periode. Reken die kosten in je verhuisbudget.

Alberta (AHCIP): geen wachttijd, wel een deadline. Kom je van buiten Canada, dan kan je dekking ingaan op de dag dat je je in Alberta vestigt. Maar je moet binnen drie maanden aanvragen. Ben je later, dan gaat je dekking pas in op het moment van verwerking.

Overal geldt: huisarts en ziekenhuis zijn gedekt, maar tandarts, bril en geneesmiddelen buiten het ziekenhuis niet. Reken op een aanvullende verzekering, via je werkgever of zelf afgesloten. Meer daarover in zorg in Canada.

Mag je je Belgisch rijbewijs omwisselen?

Ja, en dat is voor een Belg een van de prettigste verrassingen. Volgens de Belgische ambassade wordt je rijbewijs erkend in zeven provincies, Alberta, British Columbia, New Brunswick, Nova Scotia, Ontario, Québec en Saskatchewan, en ook op Prince Edward Island.

• Québec. Je wisselt om in het jaar van je vestiging, zonder theorie-examen, praktijkexamen of oogtest.
• Ontario. Je mag zestig dagen op je eigen rijbewijs rijden, en België staat op de lijst van landen waarvan Ontario omwisselt.
• British Columbia en Alberta. Je hebt negentig dagen. Je levert je Belgisch rijbewijs daarbij in. Kun je minstens twee jaar rijervaring aantonen, dan krijg je een volwaardig rijbewijs.

Neem dus bewijs van je rijervaring mee.

Krijg je een bankrekening zonder baan?

Ja. Je hebt in Canada wettelijk recht op een bankrekening, ook zonder baan en zonder geld om meteen te storten. Een buitenlands paspoort staat uitdrukkelijk op de lijst van geldige identiteitsbewijzen. Weigert een bank toch, dan moet ze dat schriftelijk motiveren en je wijzen op de klachtenprocedure.

Wat je niet meeneemt, is je kredietverleden. De Canadese kredietbureaus verzamelen alleen wat je ín Canada doet. Je begint dus bij nul. Dat merk je niet alleen bij leningen: verhuurders en soms werkgevers kijken naar je credit report, het overzicht van je kredietverleden.

De Canadese consumentenautoriteit geeft twee regels die het zwaarst wegen:

• Betaal altijd op tijd.
• Gebruik minder dan dertig procent van je kredietlimiet.

Waar schrijf je je in als Belg?

Bij het consulaat-generaal in Montréal. Dat is het enige Belgische consulaire loket voor heel Canada. Je inschrijving is niet verplicht, maar zonder inschrijving vraag je geen paspoort of eID aan, krijg je geen attesten en stem je niet. Ze is gratis.

Je kunt je pas inschrijven als je in België bij je gemeente bent afgemeld. Er zijn twee manieren:

• Online, via e-Consul, het online loket van Buitenlandse Zaken. Daarvoor heb je een geldige, geactiveerde eID nodig, je pincode en een kaartlezer.
• Per e-mail, met één e-mail per persoon, elk stuk als aparte pdf en hooguit 15 MB.

Per e-mail stuur je mee:

• het ingevulde en ondertekende formulier;
• een recente pasfoto;
• een kopie van je paspoort of eID;
• een bewijs van je status in Canada, zoals je PR-kaart of je werkvergunning;
• een bewijs van adres van minder dan zes maanden oud;
• je model 8: het bewijs dat je gemeente je uit het bevolkingsregister heeft geschrapt.

Als bewijs van adres aanvaardt het consulaat alleen je rijbewijs, een recente factuur voor elektriciteit, gas, water of internet, of je huurcontract.

Woon je ver van Montréal, dan is er de Flying Consul. Een paar keer per jaar reist de consul met de apparatuur voor vingerafdrukken en foto naar een grote Canadese stad. Daar vraag je dan je paspoort of eID aan, of activeer je je eID. Je moet daarvoor wel al in Montréal ingeschreven zijn. De data liggen ongeveer zes weken vooraf vast.

Wil je blijven stemmen, vul dan meteen ook het formulier in om je als kiezer te registreren. Twee dingen om te weten:

• Vanuit Canada stem je alleen nog voor de Kamer en het Europees Parlement, niet voor gemeente, provincie of gewest.
• De registratie geldt pas vanaf de eerste dag van de vierde maand na indiening. Een formulier dat op 15 mei binnenkomt, geldt vanaf 1 september.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Canada: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Canada.