Zorg in Bolivia: het SUS vanaf je zestigste, de Cajas voor werknemers

Ben je zestig jaar of ouder en niet via een Boliviaanse werkgever verzekerd, dan heb je in Bolivia recht op gratis zorg in de publieke gezondheidszorg. Dat staat in artikel 5 van de Ley 475, zoals Ley 1152 van 2019 het herschreef. Die wet bouwt aan het SUS, het Sistema Único de Salud. Wie in loondienst werkt, valt onder de Seguridad Social de Corto Plazo, de sociale zekerheid voor korte termijn van de Cajas de Salud. Een Nederlandse oplossing is er niet: Bolivia staat niet op de lijst van verdragslanden van het CAK.

Wie	Waar je zorg krijgt	Wat het kost
Werknemer bij een Boliviaanse werkgever	Caja de Salud van de sociale zekerheid voor korte termijn	via je werkgever
Buitenlander van 60 of ouder zonder Caja	publieke zorg (SUS)	gratis
Kinderen jonger dan 5 jaar	publieke zorg (SUS)	gratis
Zwangere vrouwen, tot 6 maanden na de bevalling	publieke zorg (SUS)	gratis
Mensen met een erkende beperking	publieke zorg (SUS)	gratis
Buitenlander tussen 5 en 60 zonder Caja, buiten die groepen	niet genoemd in de wet	eigen verzekering
Spoed	elk ziekenhuis, elk niveau
Nederlandse zorgverzekering via het CAK	niet mogelijk

Wat zegt de wet precies?

Artikel 5 noemt drie groepen die gratis zorg krijgen in de publieke sector. Eerst Bolivianen zonder sociale verzekering. Dan buitenlanders zonder sociale verzekering uit een land waarmee Bolivia een internationale afspraak op basis van wederkerigheid heeft. Nederland heeft zo'n afspraak niet, dus daar val je niet onder.

De derde groep is voor jou van belang: buitenlanders die in Bolivia zijn en niet onder de tweede groep vallen, als ze horen bij een van vijf groepen. Dat zijn zwangere vrouwen tot zes maanden na de bevalling, vrouwen voor seksuele en reproductieve zorg, kinderen jonger dan vijf, mannen en vrouwen vanaf zestig jaar, en mensen met een erkende beperking.

De zorg wordt volgens artikel 6 stap voor stap uitgebreid, op basis van de productos en salud die het ministerie vaststelt. Dat betekent: het SUS dekt wat het ministerie erin heeft opgenomen, niet automatisch alles.

Hoe kom je binnen in het SUS?

Via de eerste lijn. Artikel 7 bepaalt dat je je verplicht eerst meldt bij een gezondheidscentrum van de eerste lijn, bij voorkeur het centrum waar je staat ingeschreven (adscrito). Een ziekenhuis van het tweede niveau bereik je alleen met een verwijzing van de eerste lijn, het derde niveau alleen met een verwijzing van de eerste of tweede lijn. Bij spoed geldt dat niet: dan moet elk niveau je meteen helpen. Oudere mensen krijgen volgens dezelfde bepaling voorrang bij zorg en bij de administratie.

Welke papieren je bij de inschrijving nodig hebt, staat niet in de wet. Vraag het na bij het gezondheidscentrum in je wijk, en neem je cédula de extranjero mee zodra je die hebt; zie registratie en nummers.

Ben je jonger dan zestig en werk je niet in loondienst, dan noemt de wet je niet bij de gratis zorg. Regel dan vóór vertrek een eigen internationale verzekering, en controleer of die doorloopt na je zestigste of tot je in het SUS zit.