Direct naar de inhoud
Vertrekklaar
Menu
EnglishInloggenStart je stappenplan

Vanuit België · Zuid-Afrika

Emigreren naar Zuid-Afrika vanuit België

Alles wat je regelt om vanuit België in Zuid-Afrika te gaan wonen, in de volgorde die werkt: wat Zuid-Afrika van je vraagt, en wat je in België netjes afsluit. Bij elke stap de termijn, de kosten en de officiële bron.

61 stappen5 fases72 officiële bronnennagelopen op 11 oktober 2026

Start je plan · € 399€ 399 eenmalig · geen abonnement

Vijf fases, elke stap op zijn plek

Hieronder staan alle stappen voor deze bestemming. In fase 3 komt de Belgische kant erbij. Die staat apart, omdat een Belg bij vertrek iets anders regelt dan een Nederlander, welk land het ook wordt.

Fase 1 · Oriëntatie

6 stappen
  1. 1.1Begrijp het stelsel: je verblijf is een visum, en de dienst is traag
  2. 1.2Verken de routes: pensioen, vermogen, werk of partner
  3. 1.3Breng in beeld wat het gaat kosten
  4. 1.4Neem de beslissing samen
  5. 1.5Gaat je partner mee zonder eigen baan? Lees dit eerst
  6. 1.6Kies je streefdatum

Fase 2 · Je visum

6 stappen
  1. 2.1Maak de routekeuze definitief
  2. 2.2Verzamel de documenten: uittreksel, vertaling en apostilles
  3. 2.3Bouw het bewijs van inkomen of vermogen
  4. 2.4Dien in bij de Zuid-Afrikaanse ambassade in Brussel
  5. 2.5De wachttijd: wat wel en niet kan
  6. 2.6Na de afgifte: ken je geldigheid en je verlengingsklok

Fase 3 · België afsluiten

6 stappen
  1. 3.1Regel je zorg: privaat, en vóór vertrek
  2. 3.2Pensioen en sociale zekerheid: er is geen verdrag
  3. 3.3Weet welk land je inkomen belast
  4. 3.4Documenten: apostille, Engelse vertaling en een dossier dat meereist
  5. 3.5Weet wie erfbelasting heft als je in Zuid-Afrika woont
  6. 3.6Deels in België blijven: twee grenzen, van twee landen

De Belgische kant, in fase 3

31 stappen die elke Belg doorloopt bij vertrek, in de volgorde van je vertrek. Een stap die alleen geldt voor gepensioneerden, werkenden, ouders of autobezitters, zie je alleen als hij op jou slaat.

Afmelden en identiteit

  • Meld je vertrek aan bij je gemeente, ten laatste de dag voor je vertrekt
  • Zeg je huur op, regel je energie en laat je post doorsturen
  • Schrijf je in bij het Belgische consulaat in je nieuwe land
  • Registreer je als kiezer via het consulaat
  • Je rijbewijs buiten de EU: kijk de regels van je nieuwe land na
  • Laat je nummerplaat schrappen zodra de auto niet meer op Belgische platen rijdt

Zorg en sociale zekerheid

  • Meld je vertrek vooraf aan je ziekenfonds
  • Buiten Europa werken: overweeg de Overzeese Sociale Zekerheid
  • Vlaamse sociale bescherming: je zorgpremie stopt, je zorgbudget ook
  • Ziekte- of invaliditeitsuitkering meenemen: hangt af van je bestemming

Pensioen

  • Weet dat je Belgisch pensioen blijft staan, en wat je na vertrek niet meer opbouwt
  • Meld je vertrek twee maanden vooraf bij de Federale Pensioendienst
  • Stuur het levensbewijs binnen 30 dagen terug
  • Vraag je pensioen zelf aan, ten vroegste 12 maanden vooraf
  • Bepaal hoe je verder opbouwt: EU, verdragsland of OSZ
  • Hou je aanvullend pensioen (groepsverzekering) in het oog
  • Beslis wat je doet met je pensioensparen

Belasting en vermogen

  • Zoek uit wanneer je fiscaal geen Belgisch rijksinwoner meer bent
  • Vraag zelf de speciale aangifte aan en dien ze binnen drie maanden in
  • Zorg dat je vanuit het buitenland in MyMinfin kunt en geef je adres door
  • Kijk elk jaar of je in België nog BNI-aangifte moet doen
  • Beslis wat er met je woning in België gebeurt
  • Weet wat er verandert voor erfbelasting en schenkingen
  • Regel je buitenlandse rekeningen, het CAP en je Belgische spaargeld

Gezin en kinderen

  • Meld je vertrek zelf aan je uitbetaler van het Groeipakket
  • Weet welk land na je vertrek de kinderbijslag betaalt
  • Regel de leerplicht en de school van je kind
  • Zeg de kinderopvang op en bekijk de studietoelage
  • Regel het voor je kind dat in België blijft studeren
  • Vraag de toestemming van de andere ouder, of van de rechter
  • Meld je hond of kat af als geëxporteerd

Fase 4 · Verhuizing

4 stappen
  1. 4.1De container: zes tot tien weken, en het formulier DA 304
  2. 4.2De auto: verkopen, want linksgestuurd mag het land niet in
  3. 4.3Het huisdier: de vergunning van zes tot zeven weken
  4. 4.4De vlucht: ruim elf uur, nul jetlag

Fase 5 · Aankomst in Zuid-Afrika

8 stappen
  1. 5.1SARS: registreer je fiscale status
  2. 5.2De bank: het FICA-dossier
  3. 5.3Wonen: kies de wijk vóór het huis
  4. 5.4Zorg in de praktijk: de medical aid gebruiken
  5. 5.5Gezin: de school op quintile en de praktijk
  6. 5.6De auto: rechtsgestuurd kopen, en je rijbewijs
  7. 5.7Veiligheid als systeem, niet als angst
  8. 5.8De klokken in de agenda

Wie belast je pensioen en je loon?

Eén stap uit het plan, precies zoals hij in je dashboard staat. Hij gaat uit van de tekst van het belastingverdrag zelf, uitgelegd in gewone taal.

Stap 3.3 uit je stappenplan

Weet welk land je inkomen belast

Doorlooptijd
een avond lezen; één gesprek met een fiscalist als je meer dan één inkomen hebt
Kosten
adviesuren, afhankelijk van je situatie

In deze stap zie je welk land welk deel van je inkomen mag belasten. Dat weet je best vóór je verhuist.

Wie in Zuid-Afrika woont, wordt er belast op zijn wereldinkomen: al je inkomen, waar ook ter wereld verdiend, dus ook wat er in België nog binnenkomt. Het belastingverdrag tussen België en Zuid-Afrika, getekend op 1 februari 1995 en in werking sinds 9 oktober 1998, beslist wie welk deel mag belasten.

Let op als je de Nederlandse uitleg over Zuid-Afrika kent: dat verdrag laat het land waar het geld vandaan komt heffen. Het Belgische verdrag werkt voor pensioenen anders.

De hoofdlijnen:

  • Je Belgisch wettelijk pensioen, als werknemer of als zelfstandige: alleen België mag het belasten (artikel 18, lid 2: pensioenen en uitkeringen krachtens de sociale wetgeving van een staat zijn alleen in die staat belastbaar). De Pensioendienst blijft dus bedrijfsvoorheffing inhouden. Je geeft het pensioen elk jaar aan in de Belgische belasting van niet-inwoners. Zuid-Afrika belast het niet.
  • Een aanvullend pensioen uit je vroegere job, zoals een groepsverzekering of een pensioenfonds: alleen je woonland mag heffen, dus Zuid-Afrika (artikel 18, lid 1). En Zuid-Afrika stelt buitenlands pensioen voor werk dat je buiten Zuid-Afrika deed vrij van belasting (sectie 10(1)(gC) van de Zuid-Afrikaanse wet). Vraag je pensioeninstelling vóór de eerste uitbetaling hoe ze met het verdrag omgaat, en laat het nakijken door een fiscalist.
  • Een ambtenarenpensioen, voor werk voor de Belgische staat, een gemeenschap of gewest of een gemeente: alleen België mag het belasten (artikel 19, lid 2). Alleen wie ook de Zuid-Afrikaanse nationaliteit heeft en er woont, valt erbuiten. De Pensioendienst past een vrijstelling van bedrijfsvoorheffing bij een ambtenarenpensioen nooit automatisch toe.
  • Loon voor werk in Zuid-Afrika belast Zuid-Afrika. Loon voor dagen dat je in België werkt, mag België belasten. Dat geldt niet als je aan drie voorwaarden samen voldoet: je bent in twaalf maanden niet meer dan 183 dagen in België, je werkgever is geen inwoner van België, en je loon komt niet ten laste van een vestiging van je werkgever in België (artikel 15).
  • Huur van een woning in België: België mag heffen (artikel 6). Zuid-Afrika telt het mee en trekt de Belgische belasting af van zijn eigen belasting op dat inkomen (artikel 22). Hetzelfde geldt voor een meerwaarde bij de verkoop van die woning (artikel 13).
  • Dividend en rente. Op dividend van Belgische aandelen mag België hooguit 15 % inhouden (artikel 10). Op rente van een spaarrekening of deposito bij een Belgische bank mag België niets inhouden (artikel 11, lid 3). Op andere rente hooguit 10 %. Houdt je Belgische bank de volle roerende voorheffing van 30 % in, vraag dan het verschil terug. De terugbetalingsstap staat in de Belgische lijst hieronder.
  • Wat nergens anders staat (artikel 21): het land waar je woont, Zuid-Afrika, belast het. België stelt het vrij als Zuid-Afrika het belast.

Geldt je in beide landen als inwoner, dan wijst het verdrag je volgens vaste regels aan één land toe (artikel 4). Daarover gaat de stap over deels in België blijven.

De FOD Financiën heeft geen eigen pagina over een Belgisch pensioen voor wie in Zuid-Afrika woont. Vertrekklaar benoemt wát er speelt. De uitwerking is persoonlijk en hoort bij een fiscalist die beide landen kent: vóór je verhuist, niet erna.

Waar deze stap op rust

Waarom een eigen plan voor Belgen

Het land waar je heen gaat is hetzelfde. Het land dat je achterlaat niet, en juist daar zit de helft van het werk.

Afmelden
Je meldt je vertrek bij je gemeente en schrijft je in bij het Belgische consulaat of de ambassade in je nieuwe land.
Ziekteverzekering
Binnen Europa loopt de overstap via je ziekenfonds en Europese formulieren. Ga je daarbuiten werken, dan kun je je vrijwillig verzekeren bij de Overzeese Sociale Zekerheid. Ga je er alleen wonen, dan regel je meestal zelf een private ziektekostenverzekering.
Pensioen
Wat je in België opbouwde blijft staan. Hoe het wordt uitbetaald en waar het belast wordt, hangt af van je bestemming.
Belasting
België heeft eigen belastingverdragen. Daarin staan andere afspraken over loon, pensioen en je woning dan in de Nederlandse.
Kinderbijslag
De kinderbijslag verschilt per deel van het land: Vlaanderen, Wallonië, Brussel en de Duitstalige Gemeenschap hebben elk een eigen regeling. In Vlaanderen heet hij het Groeipakket. Wat er bij je vertrek mee gebeurt, hangt af van waar je woont en waar je heen gaat.

Lees alvast: Zuid-Afrika vanuit België

Artikelen over stappen uit het plan, geschreven voor wie uit België vertrekt. Ze gaan uit van de Belgische kant, niet van de Nederlandse. Je leest ze gratis.

Klaar om naar Zuid-Afrika te verhuizen?

61 stappen op volgorde, afgestemd op jouw situatie. Een mens leest mee. Je betaalt één keer, er is geen abonnement.

Start je plan · € 399Andere bestemmingen vanuit België