Rijbewijs en auto in Zuid-Afrika vanuit België: het internationaal rijbewijs, het traffic register number en de omwisseling die pas met permanent verblijf begint

Nee, je Belgische auto gaat niet mee naar Zuid-Afrika. Je rijbewijs wel, maar niet alleen. Zuid-Afrika aanvaardt een buitenlands rijbewijs als het in een officiële taal van het land is, of als er een vertaling of geldigheidsverklaring bij zit. Je Belgisch rijbewijs is in het Nederlands, Frans of Duits. Neem er dus een internationaal rijbewijs naast.

Wat het kost, is vooral de auto zelf: je koopt lokaal en rechtsgestuurd.

Twee dingen om meteen te weten:

• De vondst zit in de volgorde van de loketten. Een buitenlander zonder Zuid-Afrikaans identiteitsdocument kan pas een auto op zijn naam zetten met een traffic register number, een registratienummer bij de verkeersadministratie. Die aanvraag kan tot zes weken duren, terwijl een gekochte auto binnen 21 dagen op je naam moet staan.
• De valkuil is de omwisseling. De omwisselplicht begint pas bij permanent verblijf, maar dan moet het binnen een jaar gebeuren. Anders geldt je Belgisch rijbewijs als ongeldig.

Mag ik met mijn Belgisch rijbewijs rijden?

Ja, met een internationaal rijbewijs erbij. Regulation 110 van de Zuid-Afrikaanse verkeersregels zegt het zo:

• Een buitenlands rijbewijs geldt als het in een officiële taal van Zuid-Afrika is, of als er een vertaling of geldigheidsverklaring in zo'n taal bij zit. Het moet ook een foto en je handtekening hebben.
• Een internationaal rijbewijs geldt als geldig rijbewijs, voor de looptijd en onder de voorwaarden waarmee het is afgegeven.

Het internationaal rijbewijs vraag je vóór vertrek aan bij je gemeente. Het is een vertaling van je Belgisch rijbewijs, op basis van het Verdrag van Wenen over het wegverkeer, en het geldt alleen samen met je Belgisch rijbewijs. Neem altijd allebei mee.

Moet je Belgisch rijbewijs intussen vernieuwd worden, dan kan dat bij de Belgische gemeente waar je het laatst ingeschreven was. Daarvoor gelden twee voorwaarden: je bent ingeschreven bij een Belgische ambassade of consulaat, en je hebt een Belgische identiteitskaart. De Belgische ambassade zelf is niet bevoegd voor rijbewijzen.

Waarom kan mijn auto niet mee?

Twee regels van de handelsautoriteit ITAC sluiten de deur:

• Sinds 27 mei 2009 mogen linksgestuurde voertuigen die niet vóór 23 juli 2004 in Zuid-Afrika waren geregistreerd niet worden geregistreerd, gekeurd of op de openbare weg gebruikt.
• De invoervergunning voor een gebruikte auto (formulier IE462) wordt aan immigranten alleen verleend als Home Affairs al permanent verblijf heeft afgegeven. De auto mag daarna 24 maanden niet worden vervreemd (verkocht of anderszins overgedragen).

Wie later toch een rechtsgestuurde auto invoert, valt onder de douanevrijstelling 407.04 die de Zuid-Afrikaanse ambassade beschrijft:

• één auto per huishouden;
• minstens twaalf maanden in bezit;
• formulier DA304A;
• twintig maanden niet uitlenen, verhuren of verkopen.

Zonder vrijstelling geldt 40% invoerrecht plus een ad-valoremrecht (een heffing als percentage van de waarde) tot 20%.

Voor een Belgische verhuis is de som eenvoudig: verkoop de auto in België en laat daarna je nummerplaat schrappen. Hoe de rest van de inboedel reist, staat in inboedel naar Zuid-Afrika.

Hoe koop ik een auto op mijn naam?

Stap	Termijn	Wat je meeneemt
Traffic register number (formulier ANR) bij de registering authority	tot 6 weken	gewaarmerkte kopie van paspoort of rijbewijs plus tijdelijke verblijfsvergunning; twee zwart-witpasfoto's; adresbewijs
Verkoper meldt de eigendomsovergang (formulier NCO)	vóór jouw registratie	—
Registratie en kenteken (formulier RLV)	binnen 21 dagen na de koop	registratiebewijs op naam van de verkoper; keuringsbewijs als het huidige ouder is dan 60 dagen; koopbewijs; geldige voertuigbelasting
Jaarlijkse voertuigbelasting (licence disc)	elk jaar vóór de vervaldatum; 21 dagen respijt	vernieuwingsbrief MVL2 of formulier ALV; ook online via NaTIS
Rijbewijs omwisselen (formulier DL1)	binnen 1 jaar na permanent verblijf	zie hieronder

De registering authority is het loket voor voertuigregistratie. Het adresbewijs komt op elke regel terug:

• een utility account (nutsrekening) op jouw naam;
• of een beëdigde verklaring van degene op wiens naam de rekening staat, met de rekening erbij.

Regel dat dus met het huurcontract, vóór je een auto zoekt. Wie de registratie laat lopen, betaalt achterstand en boetes. Wie de disc meer dan vier jaar niet vernieuwt, ziet de registratie vervallen.

Zonder traffic register number geen auto op je naam, en het nummer kan zes weken duren. Vraag het aan in je eerste week, nog vóór je een auto hebt gevonden. Anders staat de auto van je keuze na 21 dagen nog op naam van de verkoper, met jou als bestuurder zonder papieren.

Wanneer wissel ik mijn rijbewijs om?

De overheidspagina kent één omwisselroute, en die staat open voor wie permanent verblijf heeft (en voor diplomaten). Binnen een jaar na de afgifte van de permanent residence permit (de vergunning voor permanent verblijf) moet je Belgisch rijbewijs zijn omgewisseld. Anders wordt het als ongeldig beschouwd.

De omwisseling zelf gaat bij een driving licence testing centre (een rijbewijsloket) in de provincie waar je permanent verblijf is verleend, met formulier DL1 en het adreswijzigingsformulier NCP. Je levert in:

• paspoort met de verblijfsvergunning;
• vier zwart-witpasfoto's;
• je huidige rijbewijs;
• een bewijs dat je géén permanent inwoner was toen het werd afgegeven;
• een vertaling door een bevoegde instantie, want je Belgisch rijbewijs is niet in een officiële taal van Zuid-Afrika gesteld;
• een geldigheidsbrief van de ambassade;
• een bevestiging van de afgevende instantie dat het rijbewijs geldig is, met de categorieën, en niet is ingetrokken of geschorst.

Er is geen rijexamen, wel een oogtest ter plekke. Je levert het Belgisch rijbewijs in als je het Zuid-Afrikaanse ontvangt. Hoe lang het duurt, verschilt per centrum. Begin er niet op de laatste dag aan.

Wat regel ik nog in België?

Het internationaal rijbewijs, vóór vertrek bij je gemeente. Noteer ook de vervaldatum van je Belgisch rijbewijs: een verlopen rijbewijs kun je in Zuid-Afrika niet omwisselen, want de overheidspagina vraagt een geldig exemplaar. De bevestiging van de afgevende instantie en de vertaling heb je pas nodig als je permanent verblijf hebt. Vraag dan bij je laatste Belgische gemeente na wie die bevestiging afgeeft.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Zuid-Afrika, stap 5.6; de verkoop van je auto staat in stap 4.2. Dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Zuid-Afrika.