School in Zuid-Afrika vanuit België: inschrijven tussen april en oktober, de leeftijdsgrens van 30 juni en het schoolgeld dat de ouders bepalen

Ja, je kind kan in Zuid-Afrika naar een publieke of een onafhankelijke (particuliere) school. De toelating tot een publieke school hangt niet aan een toelatingstoets: die mag de school niet afnemen.

Wat het kost, bepaalt per publieke school het bestuur van ouders (de school governing body), en er is een wettelijke vrijstellingsroute.

Twee dingen om meteen te weten:

• De vondst staat op de toelatingspagina van het ministerie. Het schooljaar loopt met het kalenderjaar, en ouders schrijven hun kind voor het volgende jaar in tussen april en oktober, met per provincie een eigen uiterste datum.
• De valkuil is de aankomstdatum. Wie na oktober landt, vindt de inschrijfperiode voor januari voorbij en moet op de school zelf onderhandelen over een plek.

Wanneer moet mijn kind naar school, en in welke groep?

De leerplicht loopt volgens de South African Schools Act, de Zuid-Afrikaanse onderwijswet, van 7 tot 15 jaar. Voor de instroom hangt de leeftijd aan 30 juni van het jaar van toelating:

• naar Grade R gaat een kind dat op die datum vier is en vijf wordt;
• naar Grade 1 gaat een kind dat vijf is en zes wordt.

Grade R is het voorbereidende jaar vóór Grade 1. In welke grade (het leerjaar) een ouder Belgisch kind instroomt, bepaalt de school aan de hand van het laatste rapport. De school moet je het toelatingsbeleid geven en toelichten.

Wat	Termijn of regel	Bron
Leerplicht	7 tot 15 jaar	Schools Act via het ministerie
Inschrijven voor het volgende jaar	tussen april en oktober; controleer de provinciale sluitingsdatum	ministerie
Toelatingsleeftijd	Grade R: 4, wordt 5 vóór 30 juni; Grade 1: 5, wordt 6 vóór 30 juni	toelatingsbeleid
Toelatingstoets	niet toegestaan op een publieke school	ministerie
Schoolgeld	vastgesteld door de governing body; geen inschrijf- of administratiekosten erbovenop	ministerie
Beslissing over vrijstelling	schriftelijk binnen 7 dagen na beoordeling	ministerie
Beroep tegen die beslissing	binnen 30 dagen bij het hoofd van de provinciale dienst	ministerie
Schooljaar 2026	14 januari – 27 maart; 8 april – 26 juni; 21 juli – 23 september; 6 oktober – 9 december; 200 schooldagen	kalender 2026

Welke papieren vraagt de school?

Voor elk kind:

• de geboorteakte (een doopakte telt niet);
• de vaccinatiekaart;
• als het al op school zat, de overstapkaart of het laatste rapport.

Voor een kind zonder Zuid-Afrikaanse nationaliteit komen daar de verblijfspapieren bij: een studievisum, een tijdelijke of permanente verblijfsvergunning van Home Affairs, of het bewijs dat de aanvraag loopt.

Wat je vóór vertrek in België regelt:

• Een uittreksel van de geboorteakte van elk kind bij je gemeente, met een apostille. Die vraag je als Belg online aan via eLegalisation, voor € 25 per document. Laat de akte beëdigd vertalen in het Engels.
• Het laatste rapport, vertaald in het Engels. De Zuid-Afrikaanse school wil weten in welk jaar je kind zat.
• Een overzicht van de vaccinaties, liefst in het Engels. Vraag het bij je huisarts of Kind en Gezin.

De inschrijfperiode voor januari loopt van april tot oktober, met per provincie een eigen sluitingsdatum. Wie zijn vertrek op het Zuid-Afrikaanse schooljaar plant, schrijft in vanuit België, vóór die datum, en landt in december. Zo begint het kind op de eerste schooldag, samen met de rest van de klas.

Wat kost een publieke school, en wanneer hoef ik niet te betalen?

Op een publieke school stelt het bestuur van ouders het schoolgeld vast om de overheidsbekostiging aan te vullen. Het mag geen aparte inschrijf- of administratiekosten rekenen en geen extra bedrag voor gekozen vakken.

Scholen in armere wijken zijn no-fee schools, scholen zonder schoolgeld. Ze worden aangewezen in de provinciale Staatscourant op grond van het inkomen in de omgeving.

Wie het schoolgeld niet kan dragen, vraagt bij het bestuur een gedeeltelijke of volledige vrijstelling aan. Het bestuur beslist schriftelijk binnen zeven dagen, en tegen een afwijzing sta je binnen dertig dagen in beroep bij de provinciale dienst.

Belangrijk voor de eerste maanden: een kind mag niet van schoolactiviteiten worden uitgesloten en zijn rapport mag niet worden achtergehouden omdat de ouders niet hebben betaald. Onafhankelijke scholen bepalen hun eigen tarieven en moeten bij de provincie geregistreerd staan.

Wat gebeurt er met de Belgische leerplicht en het Groeipakket?

De Belgische leerplicht vervalt als je kind in België is uitgeschreven. Volgens Vlaanderen.be vallen Vlaamse kinderen die hun wettige woonplaats in het buitenland hebben, onder de leerplicht van het land waar ze wonen. Behoudt je kind zijn officiële woonplaats in België, dan moet het ook aan de Belgische leerplicht blijven voldoen.

Het Groeipakket, de Vlaamse kinderbijslag, stopt meestal op het einde van de maand waarin je verhuist.

De instructietaal en de taalvakken staan in het toelatingsbeleid van de school; vraag ernaar bij het bezoek. Engels is vrijwel overal de instructietaal. Afrikaans is voor Vlaamse kinderen een herkenbaar vak: het ligt dicht bij het Nederlands.

Hoe past dit in de wijkkeuze?

Het stappenplan maakt van de school en de wijk één beslissing. Je schrijft in bij een school in de buurt van je huis of je werk, en het huurcontract levert het adres. Bezoek scholen in persoon voordat je het huurcontract tekent, want een school met plek in januari is in Zuid-Afrika een reden om voor een straat te kiezen.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Zuid-Afrika, stap 5.5: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Zuid-Afrika.