Zorg in Indonesië vanuit België: je ziekenfonds stopt, er is geen verdrag, en het visum vraagt er niet naar

Ga je als gepensioneerde naar Indonesië, dan ben je volledig zelf verantwoordelijk voor een zorgverzekering die deugt, en niemand kijkt die na. Op elke Bali-checklist staat "verzekering regelen" ergens onderaan. Op deze site staat hij bovenaan, want voor wie hier oud wil worden, is de zorg de haalbaarheidsvraag.

Dat komt door drie dingen:

• Geen verdrag. België heeft met Indonesië geen verdrag over sociale zekerheid. Er is dus geen S1, en je ziekenfonds dekt je niet meer zodra je naar Indonesië verhuist.
• Geen JKN. Het Indonesische stelsel JKN noemt als deelnemer de buitenlander die minstens zes maanden in Indonesië werkt, en een gepensioneerde werkt er niet.
• Geen visumeis. De vondst staat bij de immigratiedienst: het pensioenvisum E33F vraagt bij de documenten geen zorgverzekering.

Waarom neemt je ziekenfonds je zorg niet mee?

Binnen Europa neemt een S1-formulier je zorg mee: een Europees formulier waarmee je in het zorgstelsel van je nieuwe land terechtkomt, ten laste van België. Buiten Europa kan dat alleen met een socialezekerheidsverdrag, en Indonesië staat niet op de lijst van de FOD Sociale Zekerheid.

	Ander EU-land	Indonesië
S1-formulier van je ziekenfonds	ja, met een Belgisch pensioen	nee
Socialezekerheidsverdrag met België	EU-regels	geen
Je Belgisch ziekenfonds	België draagt via het S1 de kosten	stopt bij je vertrek
ZIV-bijdrage van 3,55 % op je pensioen	vrijstelling mogelijk	blijft lopen

Meld je vertrek vooraf aan je ziekenfonds. Vraag daarbij uitdrukkelijk wat er gebeurt als je ziek wordt, en vanaf welke dag je niet meer gedekt bent. Laat je nieuwe polis op die dag ingaan, zodat er geen gat is.

Eén ding loopt wél door: de ZIV-bijdrage van 3,55 % op je Belgisch pensioen, de bijdrage voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Vrijstelling kan volgens de Pensioendienst alleen als je in een ander EER-land woont en daar verzekerd bent. Je betaalt die bijdrage dus, ook al dekt je ziekenfonds je in Indonesië niet meer.

Werk je in Indonesië? Dan kun je vrijwillig aansluiten bij de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ), de Belgische verzekering voor wie buiten Europa werkt. De aanvullende verzekering geneeskundige verzorging daarvan betaalt buiten België 75 % van de werkelijk betaalde kosten terug. Voor een individueel contract geldt een wachttijd van zes maanden, tenzij je net uit de sociale zekerheid van een EER-land, Zwitserland of het VK komt. Voor wie met pensioen gaat, is de OSZ er niet.

Kun je terecht in het Indonesische stelsel?

Het Indonesische ministerie van Volksgezondheid beschrijft de nationale zorgverzekering JKN als verplicht, met als deelnemer iedereen, inclusief buitenlanders die minstens zes maanden in Indonesië werken, die premie heeft betaald. Werk je in loondienst in Indonesië, dan hoor je er dus bij. Kom je met een pensioenvisum, een Silver Hair- of een Second Home-visum en werk je niet, dan noemt de regeling je niet. Reken er als gepensioneerde niet op.

Wat vraagt je visum aan verzekering?

Niets, en dat is het punt. Bij het E33F-pensioenvisum noemt de immigratiedienst een paspoort, een bankafschrift met minstens 2.000 dollar over drie maanden, een pasfoto, een garantie van de garantsteller en een bewijs van 3.000 dollar inkomen per maand. Bij de Silver Hair (E33E) zijn het paspoort, foto, de toezegging van een deposito van 50.000 dollar bij een staatsbank en hetzelfde inkomen. Een zorgverzekering staat er in geen van beide bij.

Geen eis betekent geen vangnet. Waar Thailand een minimale dekking voorschrijft voor zijn pensioenvisum, laat Indonesië de keuze aan jou. Dat klinkt als vrijheid, maar het betekent ook dat niemand controleert of je polis evacuatie dekt, of je hem op je tachtigste nog kunt verlengen, en of je bestaande aandoeningen zijn meeverzekerd. Regel de polis vóór vertrek, en laat die drie punten zwart op wit bevestigen.

Waar let je op bij een private polis?

Er zijn drie vragen die je de verzekeraar stelt, en die je antwoorden schriftelijk wilt hebben:

• Evacuatie. Dekt de polis vervoer naar een ziekenhuis buiten je eiland of buiten Indonesië, als de zorg die je nodig hebt daar niet is?
• Verlenging. Mag de verzekeraar de polis op een bepaalde leeftijd of na een schade opzeggen, of is verlenging gegarandeerd?
• Bestaande aandoeningen. Welke zijn uitgesloten? Verzwijgen maakt de polis waardeloos op het moment dat je hem nodig hebt.

Regel de medische acceptatie terwijl je nog in België woont, ruim voordat je je afmeldt. Neem de premie van later mee in je pensioensom, niet alleen die van nu. En herzie de polis elk jaar, niet om te wisselen, maar om te weten wat je hebt. Hoe je pensioen en belasting in deze som meetellen, staat in pensioen en belasting in Indonesië vanuit België.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject van België naar Indonesië, stap 3.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Indonesië.