Zorg in Ierland vanuit België: de HSE, de kaarten en het S1 van je ziekenfonds

Ja, als je in Ierland woont, heb je recht op publieke zorg, maar gratis is dat niet vanzelf. Wie ordinarily resident is, er dus minstens een jaar woont of dat van plan is, krijgt publieke zorg gratis of tegen een lager tarief.

Zonder kaart betaal je de huisarts zelf en je medicijnen ook. Wel betaalt een gezin onder het Drugs Payment Scheme, de Ierse regeling met een maandplafond voor medicijnen, nooit meer dan € 80 per maand.

De vondst is de S1-route. Wie met een Belgisch wettelijk pensioen in Ierland woont en er niet werkt, krijgt met het S1 van zijn ziekenfonds een medical card zonder inkomenstoets. Het S1 is het Europese formulier waarmee je Belgische ziekteverzekering je zorg in je nieuwe woonland blijft betalen. De medical card is de Ierse zorgkaart voor gratis huisarts en ziekenhuis.

De valkuil zit bij wie eerder stopt. Zonder Belgisch pensioen of uitkering is er geen S1, en dan regel je je dekking zelf.

Wat betekent ordinarily resident?

Dat je minstens een jaar in Ierland woont of dat van plan bent. Dat is de toegangspoort tot de publieke zorg, en de HSE, de Ierse gezondheidsdienst, kan je vragen het aan te tonen. Dat doe je met documenten van hooguit twaalf maanden oud, zoals:

• een huurcontract of koopbewijs van je woning;
• een bankafschrift;
• een energierekening;
• een verzekeringspolis op je naam;
• een brief van een overheidsdienst, zoals Revenue.

Daarna is er een groot verschil tussen wie een medical card heeft en wie niet.

Situatie	Huisarts	Medicijnen	Ziekenhuis
Medical card	gratis	gratis, met een bijdrage per voorgeschreven middel	gratis
GP visit card	gratis	zelf betalen, of via het Drugs Payment Scheme	publiek, gratis of met een eigen bijdrage
Geen kaart	zelf betalen	tot € 80 per maand per gezin via het Drugs Payment Scheme	publiek, gratis of met een eigen bijdrage

Wat is het Drugs Payment Scheme?

Het vangnet voor wie geen medical card heeft. Jij en je gezin betalen voor goedgekeurde voorgeschreven medicijnen en bepaalde hulpmiddelen hooguit € 80 per maand. De enige voorwaarde is dat je ordinarily resident bent, en aanvragen kan online. Gebruik in een maand liefst één apotheek. Wie er twee gebruikt, kan boven de € 80 uitkomen en moet het teveel dan terugvragen.

Wie krijgt een kaart?

De medical card is de volledige kaart, met een inkomenstoets. Ben je 70 of ouder, dan krijg je hem als je bruto-inkomen per week onder € 550 ligt als alleenstaande, of € 1.050 als stel. Boven de 70 krijg je in elk geval een GP visit card, zonder inkomenstoets. Kinderen onder de 8 krijgen die ook zonder toets. Daartussen geldt voor de GP visit card een toets op je netto weekinkomen, bijvoorbeeld € 418 voor een alleenstaande die alleen woont en € 607 voor een stel, met toeslagen voor kinderen.

Hoe werkt de S1-route?

Voor wie met een Belgisch pensioen komt, is dit de regel die telt. Heb je een socialezekerheidspensioen uit een ander EU-land, en woon je in Ierland zonder er te werken of PRSI (de Ierse sociale premie) te betalen, dan kun je onder de EU-regels een medical card krijgen. Je dient het medical card-formulier samen met je S-formulier in. Bevestigt België je recht op zorg in Ierland, dan hoef je de financiële toets niet te doen. Gezinsleden die van jou afhankelijk zijn, kunnen ook in aanmerking komen.

Volgens het RIZIV, het Belgische instituut voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, blijf je met een Belgisch pensioen of een Belgische invaliditeitsuitkering in een ander EER-land verzekerd ten laste van België. Zo pak je dat aan:

• Vraag vóór vertrek het S1-formulier aan bij je ziekenfonds.
• Vraag er ook een voor je partner en kinderen die als persoon ten laste meeverhuizen zonder in Ierland te werken.
• Lever het S1 na aankomst in bij de HSE, samen met het formulier voor de medical card.

Twee uitzonderingen om te kennen:

• Krijg je ook een Iers pensioen, dan word je in Ierland verzekerd en wordt je Belgische dekking opgeschort.
• Gaat je partner in Ierland werken, dan is die daar zelf verzekerd.

Een S1 is niet gratis voor jou. Op je Belgisch pensioen blijft de ZIV-bijdrage dan naar alle waarschijnlijkheid ingehouden. Vraag het na bij de Federale Pensioendienst. Wat het verdrag met je pensioen zelf doet, staat in pensioen en belasting in Ierland.

Stop je vóór je pensioen, let dan op het gat. Ben je vroeg gestopt zonder Belgisch pensioen of uitkering, dan krijg je geen S1. Je Belgische ziekenfondsverzekering stopt bij je vertrek. Tot je pensioen regel je je dekking dan zelf, bijvoorbeeld met een private polis. Dat geldt ook voor wie op afstand werkt voor een Belgische werkgever zonder detachering. Ierland eist voor wie niet werkt een ziektekostendekking als voorwaarde voor het verblijf.

En als je in Ierland werkt?

Dan val je onder het gewone Ierse stelsel en niet onder de S1-route. Volgens het RIZIV ben je verzekerd in het land waar je werkt. Wie in Ierland werkt en PRSI betaalt, komt niet in aanmerking voor een medical card onder de EU-regels, maar mogelijk wel voor een getoetste. Tot een kaart of het Drugs Payment Scheme het overneemt, betaal je de huisarts en je medicijnen zelf, en het ziekenhuis gaat publiek met een eigen bijdrage.

De volgorde nog één keer

Vóór vertrek vraag je met je pensioen of uitkering het S1 aan bij je ziekenfonds. Ga je werken en heb je geen Belgisch pensioen of uitkering, dan speelt het S1 niet. Laat geen gat vallen tussen je laatste dag bij het ziekenfonds en je Ierse dekking. In Ierland dien je het S1 met het medical card-formulier in bij de HSE, en vraag je het Drugs Payment Scheme aan zodra je ordinarily resident bent. Waar je in je eerste weken het adresbewijs voor vandaan haalt, staat in je eerste weken in Ierland.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject van België naar Ierland, stap 2.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Ierland.