Mogen blijven in Oostenrijk: drie routes, vier maanden en het recht na vijf jaar

Ja, je mag als Nederlander in Oostenrijk komen wonen, en je hebt er geen vergunning voor nodig. De eerste drie maanden volstaat een geldig paspoort of identiteitskaart. Blijf je langer, dan moet je verblijf op één van drie gronden rusten: je werkt er, je leeft van eigen middelen met een volledige ziektekostenverzekering, of je volgt er een opleiding. Dat recht leg je binnen vier maanden na je inreis vast in de Anmeldebescheinigung, die sinds 1 januari 2026 € 44 kost. De valkuil zit bij wie niet werkt: die moet aantonen dat hij geen aanvulling tot het Oostenrijkse minimumpensioen nodig heeft.

Op welke grond mag ik blijven?

De wet kent drie routes, en het loket vraagt per route een ander bewijs. Welke voor jou geldt, bepaalt wat je meeneemt naar de afspraak.

Route	Wat je aantoont	Voorbeelden van bewijs
Werknemer of zelfstandige	dat je in Oostenrijk werkt	werkgeversverklaring, arbeidscontract, loonstrook, Steuernummer of uittreksel uit het Gewerberegister
Eigen middelen	voldoende bestaansmiddelen én een volledige ziektekostenverzekering	bankafschriften, pensioenoverzicht, e-card of particuliere polis
Opleiding	inschrijving bij een school of instelling, zorgdekking en middelen	inschrijvingsbewijs, schoolverklaring, eigen verklaring over middelen

Voor werkenden is het simpel: het werk ís de verblijfsgrond. De Oostenrijkse overheid zegt het ook zo: EU-burgers die in Oostenrijk werken, hebben zonder meer verblijfsrecht voor langer dan drie maanden.

Hoeveel geld moet ik hebben als ik niet werk?

De wet noemt geen vast bedrag. De eis is dat je tijdens je verblijf geen Sozialhilfe en geen Ausgleichszulage nodig hebt. Die Ausgleichszulage is de aanvulling die Oostenrijk geeft aan gepensioneerden met een laag inkomen, tot een richtbedrag dat in 2026 € 1.308,39 per maand is voor een alleenstaande en € 2.064,12 voor een echtpaar of geregistreerd partnerschap in één huishouden, plus € 201,88 per kind. Wie met zijn pensioen en vermogen onder die lijn zou uitkomen, zou recht hebben op aanvulling, en precies dat mag de verblijfsgrond niet vragen.

Daar komt de zorgdekking bij. Wenen noemt als bewijs een verzekering bij de Österreichische Gesundheitskasse, herkenbaar aan de e-card, of een particuliere polis. Met een S1 van het CAK schrijf je je bij de Oostenrijkse verzekeraar in en krijg je zo'n e-card. Hoe je aan die dekking komt, staat in zorg in Oostenrijk.

Een vangnet is er de eerste vijf jaar niet. EU-burgers hebben in Oostenrijk alleen onbeperkt recht op Sozialhilfe als ze er als werknemer zijn of er langer dan vijf jaar wonen. Wie zonder werk komt, moet de eerste jaren dus echt op eigen benen staan.

Wanneer en waar vraag ik de Anmeldebescheinigung aan?

Binnen vier maanden na je inreis, en die klok start aan de grens, niet bij je inschrijving. Je vraagt hem persoonlijk aan bij de Bezirkshauptmannschaft, in een Statutarstadt bij de Magistrat, in Graz bij de deelstaatregering en in Wenen bij het EWR-Referat van de MA 35. In Wenen meld je eerst je adres aan en boek je daarna online een afspraak; wie aan alle voorwaarden voldoet, krijgt het document bij die afspraak mee. Voor kinderen onder de veertien doet de wettelijk vertegenwoordiger de aanvraag. Hoe dit samenhangt met de Meldezettel en de rest van de keten, en in welke volgorde, zie je in het traject naar Oostenrijk.

Klok	Termijn	Wat het kost
Verblijf zonder papieren	tot drie maanden	niets
Anmeldebescheinigung	binnen vier maanden na inreis	€ 44 (vóór 2026: € 22)
Te laat aangevraagd	boete	€ 50 tot € 250
Duurzaam verblijf	na vijf jaar rechtmatig en onafgebroken verblijf	Bescheinigung des Daueraufenthalts, op aanvraag
Lichtbildausweis für EWR-Bürger	vijf jaar geldig	€ 91 (onder de zestien: € 39)

Welke papieren worden geaccepteerd?

Documenten in het Engels hoeven in de regel niet vertaald te worden. Andere buitenlandse documenten gaan samen met een vertaling door een beëdigde, gerechtelijk gecertificeerde tolk. Wenen voegt eraan toe dat internationale meertalige documenten geen vertaling nodig hebben; vraag dus in Nederland meertalige uittreksels aan voor geboorte en huwelijk. Neem alles in origineel mee.

Je partner en kinderen met een EU-nationaliteit vragen elk een eigen Anmeldebescheinigung aan. Heeft een gezinslid een nationaliteit van buiten de EU, dan is het een Aufenthaltskarte.

Wat verandert er na vijf jaar?

Na vijf jaar rechtmatig en onafgebroken verblijf heb je recht op duurzaam verblijf. Ook dat stel je op aanvraag vast, met de Bescheinigung des Daueraufenthalts. Vanaf dat moment heb je ook zonder werk onbeperkt toegang tot Sozialhilfe, zoals de checklist van de overheid het formuleert: wie langer dan vijf jaar in Oostenrijk woont.

Een handig extraatje voor tussendoor: met de Anmeldebescheinigung op zak kun je een Lichtbildausweis für EWR-Bürger laten maken, een pasje in creditcardformaat dat in Oostenrijk als identiteitsbewijs geldt, maar niet als reisdocument. Het is een keuze, geen plicht.

Zelf werken als zelfstandige, of eerst werk zoeken? Wat er dan fiscaal en voor je premies geldt, lees je in werken in Oostenrijk.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Oostenrijk of ga meteen naar stap 1.1 in het open stappenplan.