School in Oostenrijk: inschrijven, Duits leren en de keuze op je tiende

Je kind gaat in Oostenrijk gewoon naar de openbare school in de buurt, en dat is ook een plicht: elk kind dat er duurzaam woont, is leerplichtig, ongeacht zijn nationaliteit. De leerplicht begint op de 1 september na de zesde verjaardag en duurt negen schooljaren. Duits hoeft je kind bij aankomst niet te spreken; de school test het niveau en zet het zo nodig in een Deutschförderklasse. De valkuil zit in de vierde klas: daar bepalen de cijfers voor Duits, lezen en rekenen of je kind zonder toelatingsexamen naar het Gymnasium kan.

Hoe ziet het schoolsysteem eruit?

Leerjaar	Leeftijd, in de regel	School
Het jaar vóór de leerplicht	het jaar vóór de Volksschule	kleuterschool, halve dagen verplicht en gratis
1 tot 4	6 tot 10	Volksschule
5 tot 8	10 tot 14	Mittelschule of de onderbouw van de AHS
9	14 tot 15	Polytechnische Schule, bovenbouw van de AHS, of een beroepsgerichte school

Het laatste jaar vóór de basisschool is een half-dagse kleuterschool van twintig uur per week verplicht en gratis. De AHS, de allgemeinbildende höhere Schule, heeft een onderbouw en een bovenbouw die op elkaar aansluiten.

Is je kind op 1 september jarig, dan begint de leerplicht op die verjaardag; wie op 2 september of later zes wordt, begint een jaar later. De school begint in Wenen, Neder-Oostenrijk en het Burgenland op de eerste maandag van september, in de andere deelstaten op de tweede.

Hoe schrijf ik mijn kind in?

Je meldt een leerplichtig kind aan bij de Volksschule waar het onder valt, de Einschreibung. Neem het kind mee: de directeur maakt kennis en stelt vast of het schoolrijp is. De papieren die je meeneemt, bepaalt de Bildungsdirektion van de deelstaat; vraag het bij de school na. De overheid raadt aan de rapporten en schoolverklaringen van je kinderen in een Duitse of Engelse vertaling mee te nemen, zodat ze meteen in de juiste klas terechtkomen.

Kies je voor een privéschool, neem dan ruim vóór de inschrijving contact op. De meeste privéscholen zijn kerkelijk; er zijn ook internationale en anderstalige scholen. Let erop dat een privéschool zonder Öffentlichkeitsrecht geen erkende rapporten mag afgeven.

Wat als mijn kind nog geen Duits spreekt?

Kan een kind de les door de taal niet of nauwelijks volgen, dan wordt het ingedeeld in een Deutschförderklasse of een Deutschförderkurs. Hoeveel ondersteuning het krijgt, bepaalt de school met MIKA-D, een landelijke, gestandaardiseerde test. Vanaf het schooljaar 2026/27 mogen scholen die ondersteuning zelf vormgeven; het model met klassen en cursussen blijft bestaan voor scholen die ermee doorgaan. Nieuw sinds 2026: leerlingen uit een Deutschförderklasse zijn verplicht naar de Sommerschule te gaan.

Een kind dat naar zo'n klas of cursus moet, kan de leerplicht volgens het ministerie van onderwijs niet met thuisonderwijs vervullen. Wie van plan was eerst een jaar thuis les te geven, moet dat dus loslaten zodra de school Deutschförderung voorschrijft.

Waarom telt de vierde klas zo zwaar?

Hier zit het verschil met Nederland, en het raakt vooral gezinnen die verhuizen met een kind van acht of negen. Na vier jaar Volksschule kiest je kind tussen de Mittelschule en de AHS. Het ministerie van onderwijs is er precies over: zonder toelatingsexamen naar de AHS mag je kind als het in het jaarrapport van de vierde klas voor Duits, lezen en rekenen niet lager dan "Gut" heeft, en alle andere vakken voldoende. Bij een "Befriedigend" kan de lerarenvergadering van de Volksschule je kind toch geschikt verklaren. Zonder die verklaring volgt een toelatingsexamen aan de AHS.

De aanmeldtermijn valt vroeg in het jaar. De aanvraag voor een plek op de Mittelschule of de AHS moet uiterlijk op de tweede vrijdag na de voorjaarsvakantie bij de school binnen zijn, samen met het halfjaarrapport. Verhuis je in de loop van het vierde schooljaar, vraag dan direct na aankomst bij de school en de Bildungsdirektion hoe het voor jouw kind loopt.

Wat krijg ik als ouder terug?

Voor elk kind dat in Oostenrijk woont, kun je Familienbeihilfe aanvragen bij het Finanzamt. In 2026 is dat € 138,40 per maand vanaf de geboorte, € 148 vanaf drie jaar, € 171,80 vanaf tien jaar en € 200,40 vanaf negentien jaar, met een toeslag voor gezinnen met meer kinderen. Daarbovenop krijg je automatisch de Kinderabsetzbetrag van € 70,90 per kind per maand, en in augustus een Schulstartgeld van € 121,40 voor elk kind van zes tot vijftien jaar, zonder aparte aanvraag.

Het geld staat uiterlijk op de achtste van de maand op je rekening, en dat mag elke rekening in het SEPA-gebied zijn. Je Nederlandse rekening volstaat dus zolang de Oostenrijkse nog niet loopt; zie ook bank en betalen in Oostenrijk.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Oostenrijk of ga meteen naar stap 5.4 in het open stappenplan.