Bank en betalen in Oostenrijk: je recht op een rekening, en waarom je IBAN mag blijven

Ja, je kunt in Oostenrijk makkelijk een bankrekening openen, en de wet staat aan jouw kant. Iedere consument die legaal in de EU verblijft, heeft er onafhankelijk van zijn woonplaats recht op een rekening met de basisfuncties, het Basiskonto. De bank moet binnen tien werkdagen na je volledige aanvraag openen of weigeren, en mag er hooguit € 83,45 per jaar voor rekenen. Haast is er intussen niet: wie in Oostenrijk betalingen per SEPA aanneemt, mag je Nederlandse IBAN niet weigeren. De echte reden om snel een lokale rekening te openen, is meestal de borg van je huurwoning.

Welke rechten heb ik bij een Oostenrijkse bank?

Het Verbraucherzahlungskontogesetz is op drie punten duidelijk. Een bank mag je aanvraag niet afwijzen vanwege je nationaliteit, je woonplaats, je taal of vergelijkbare kenmerken. Het Basiskonto mag niet afhangen van de aankoop van andere producten. En de bank moet snel beslissen.

Regel	Wat het betekent	Waar het staat
Recht op een Basiskonto	ook als je nog geen vast adres hebt	VZKG § 23
Geen discriminatie	niet op nationaliteit of woonplaats	VZKG § 22
Beslistermijn	uiterlijk tien werkdagen na de volledige aanvraag	VZKG § 23
Kosten	hooguit € 83,45 per jaar, alles inbegrepen	Sozialministerium
Verlaagd tarief	hooguit € 41,73 per jaar, voor wie aan de sociale criteria voldoet	Sozialministerium
Geen roodstand	de bank hoeft geen krediet te geven	Your Europe

Met een Basiskonto kun je geld storten en opnemen, overmaken en ontvangen, incasso's laten lopen en met een betaalpas online en in winkels betalen. Het Sozialministerium voegt eraan toe dat je binnen de Europese Economische Ruimte onbeperkt en zonder extra kosten overschrijvingen, incasso's, kaartbetalingen en geldopnames mag doen.

Weigeren kan wel: als je niet voldoet aan de regels tegen witwassen. Neem dus een geldig paspoort of identiteitskaart mee; de wet gaat uit van een officieel identiteitsbewijs met foto.

Moet ik meteen een Oostenrijkse rekening hebben?

Nee. Europese regels verbieden IBAN-discriminatie: wie in het eurogebied een betaling via SEPA accepteert, mag een rekening uit een ander EU-land niet weigeren. Dat geldt voor een belastingteruggave, een uitkering of een andere toelage, en voor rekeningen die je per overschrijving of incasso betaalt, zolang de partij ook binnenlandse rekeningen accepteert. Ook de Oostenrijkse kinderbijslag, de Familienbeihilfe, gaat naar een rekening in het SEPA-gebied, uiterlijk op de achtste van de maand.

Je Nederlandse rekening kan dus de eerste maanden prima dienen, en ook daarna houd je hem aan: daar komen je AOW, pensioen en Nederlandse teruggaven binnen. Waarom je die rekening en je DigiD nooit opheft, staat in bankrekening en DigiD aanhouden.

Waarom helpt een lokale rekening toch?

Om de borg, vooral. Die is in Oostenrijk hoog: drie bruto maandhuren zijn gebruikelijk, en tot zes zijn toegestaan. De borg kan als spaarboekje worden overgedragen of als geldbedrag; in het laatste geval moet de verhuurder het rentedragend op een spaarboekje of vergelijkbare belegging zetten, gescheiden van zijn eigen vermogen. Een spaarboekje open je bij een Oostenrijkse bank. Hoe hoog de borg bij jouw woning mag zijn en wat je terugkrijgt, lees je in wonen en huren in Oostenrijk.

Maak foto's bij de sleuteloverdracht. Een geschil over de borg hoort volgens het ministerie van Justitie niet bij de huurcommissie maar bij de rechtbank. De staat van de woning bij intrek, vastgelegd in een overdrachtsprotocol met foto's, is dan je beste bewijs.

Wat heb ik nodig bij de bank?

De bank vraagt in elk geval een geldig identiteitsbewijs met foto. Welke papieren een bank daarnaast wil zien, verschilt per bank; vraag het vooraf na. Je bevestiging van inschrijving, de Meldebestätigung, heb je binnen drie dagen na het betrekken van je woning, zie de Meldezettel. Heb je nog geen vast adres, dan heb je volgens de wet evengoed recht op het Basiskonto.

Eén beperking staat er wel in: heb je al een betaalrekening bij een Oostenrijkse bank, dan mag een bank het Basiskonto weigeren zolang die andere rekening niet is opgezegd.

En als de bank toch weigert?

Dan moet de bank dat schriftelijk doen, en kun je een klacht indienen bij de Finanzmarktaufsicht of bij de buitengerechtelijke geschillencommissie; de bank moet je in de weigeringsbrief vertellen hoe je die bereikt. Weigert een bedrijf of instantie je Nederlandse IBAN, dan is dat een ander geval: daarover dien je een klacht in bij de bevoegde instantie van het land van die partij.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject, stap 4.6: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Oostenrijk of ga meteen naar stap 4.6 in het open stappenplan.