School in Schotland: van P1 tot S6, aanmelden bij de council en de school die bij je adres hoort

Je kind gaat in Schotland naar een gewone openbare school, net als Schotse kinderen, en dat kost je niets. Wat anders is dan in Nederland:

• Het schooljaar begint half augustus.
• Kinderen starten in P1 (Primary 1), tussen ongeveer vier en een half en vijf en een half jaar oud.
• Je meldt je kind aan bij de council, de gemeente, en niet bij de school van je keuze.
• Je adres bepaalt de school. Elke basisschool heeft een catchment area, een eigen verzorgingsgebied, en hoort bij een middelbare school.

Wie nog een woning zoekt, kijkt dus eerst naar de school. Een huis net buiten het gebied van de school die je wilt, betekent een aanvraag met een onzekere uitkomst.

Hoe ziet het Schotse stelsel eruit?

Het leerplan heet Curriculum for Excellence en loopt van 3 tot 18 jaar. Het heeft twee delen: een brede algemene vorming tot en met S3, en daarna de senior phase van S4 tot en met S6, waarin leerlingen examens doen.

Klas	Leeftijd, ongeveer	Niveau in het leerplan
Kinderopvang (ELC) en P1	3 tot 5	Early level
P2 tot en met P4	5 tot 8	First level
P5 tot en met P7	8 tot 11	Second level
S1 tot en met S3	11 tot 14	Third en Fourth level
S4 tot en met S6	15 tot 18	Senior phase, met examens

Het leerplan is een richtlijn: kinderen gaan in hun eigen tempo door de niveaus. In de senior phase kiest een leerling vakken op National 4, National 5 of Higher, al naar gelang wat hij aan het eind van S3 beheerst. Een Higher doe je in één of twee jaar.

De leerplicht loopt van 5 tot 16 jaar. Wie 16 wordt, mag op een vaste datum van school: eind mei of in december, afhankelijk van de verjaardag.

Wanneer begint een kind in P1?

De council stelt de startdatum vast, en dat is in de praktijk één dag in augustus. Welk jaar je kind begint, hangt af van de verjaardag. Clackmannanshire Council legt het zo uit:

• Jarig tussen 1 maart en de eerste schooldag in augustus: je kind begint in de augustus van het jaar waarin het vijf wordt.
• Jarig na die eerste schooldag en tot en met eind februari: je kind begint in de augustus vóór het vijf wordt. Je mag dan ook kiezen voor uitstel.

Uitstel (deferral) is een recht van elke ouder van een kind dat bij de start in augustus nog geen vijf is. Sinds augustus 2023 krijgt zo'n kind daarbij automatisch een extra jaar gefinancierde kinderopvang (early learning and childcare). Uitstel vraag je aan bij de council waar je woont. Bij Clackmannanshire moet het formulier uiterlijk 31 januari binnen zijn; vraag de termijn na bij jouw council. Ben je eenmaal aan dat jaar begonnen, dan kun je het niet meer terugdraaien.