Pensioen en belasting in Canada vanuit België: je wettelijk pensioen blijft in België belast

Woon je in Canada, dan mag alleen België je Belgisch wettelijk pensioen belasten. Zo staat het in het belastingverdrag tussen België en Canada van 23 mei 2002. Canada belast dat pensioen dus niet, ook al ben je er fiscaal inwoner.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Reken niet op een hoger netto pensioen. De Pensioendienst blijft bedrijfsvoorheffing inhouden, en omdat Canada buiten de EER ligt, blijven ook de ZIV-bijdrage en de solidariteitsbijdrage lopen.
• Een aanvullend pensioen uit je vroegere job, zoals een groepsverzekering, mogen beide landen belasten. Canada trekt de Belgische belasting dan af van wat je in Canada verschuldigd bent.
• Eén handeling op je aankomstdag kan later duizenden euro's schelen: de waarde van je vermogen vastleggen.

Wat gebeurt er met je Belgisch pensioen?

Wat je in België opbouwde, blijft staan, en het wordt ook uitbetaald als je in Canada woont. Dat regelt het socialezekerheidsverdrag tussen België en Canada, ondertekend op 10 mei 1984 en in werking sinds 1 januari 1987. Volgens de FOD Sociale Zekerheid gaat het over rustpensioenen, overlevingspensioenen en invaliditeitsuitkeringen.

Kom je aan de Canadese kant jaren tekort, dan tellen je Belgische jaren mee. Canada noemt twee regelingen:

• de Old Age Security (OAS), het Canadese basispensioen dat afhangt van hoe lang je in Canada woont. Daarvoor tellen je Belgische verzekeringsperiodes en je verblijf in België na je achttiende mee als Canadese woonjaren;
• het Canada Pension Plan (CPP), het pensioen dat je met werken opbouwt. Daarvoor tellen je Belgische verzekeringsperiodes mee als je zelf te weinig hebt bijgedragen.

Omgekeerd telt België je Canadese jaren mee als je in België te kort hebt bijgedragen voor een uitkering.

Eén uitzondering: het federale verdrag dekt alleen OAS en CPP. Werk je in Québec, dan bouw je op in het Québec Pension Plan. Daarvoor geldt de aparte overeenkomst tussen België en Québec.

Aanvragen doe je in Canada. De Pensioendienst schrijft het letterlijk: woon je in Canada, dan vraag je je pensioen aan in het land waar je woont, ook al heb je er nooit gewerkt. Volgens de Belgische ambassade stuur je de aanvraag naar International Operations, Service Canada, in Fredericton. Begin daar een jaar vóór je de Belgische pensioenleeftijd bereikt.

Elk jaar een levensbewijs. In de maand van je verjaardag stuurt de Pensioendienst je een formulier "Levensbewijs". Je laat het afstempelen en stuurt het binnen dertig dagen terug. Afstempelen kan bij:

• het stadhuis of gemeentehuis van je woonplaats, een politieofficier, een notary public, een commissioner of oaths, een solicitor of een kantoor van Service Canada;
• het consulaat-generaal in Montréal, een ereconsulaat of de ambassade in Ottawa. Voor Belgen is dat gratis.

Wat gaat er nog van je pensioen af?

Canada ligt buiten de Europese Economische Ruimte (EER). Daardoor houdt de Pensioendienst twee bijdragen in die iemand in een EER-land kwijt zou raken:

• De ZIV-bijdrage van 3,55% voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, als je pensioen boven een bepaalde drempel ligt. Vrijstelling kan alleen als je in een EER-land, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland woont.
• De solidariteitsbijdrage. Ook die vrijstelling geldt alleen in een EER-land, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland.

Daarbovenop blijft de bedrijfsvoorheffing lopen: de belasting die de Pensioendienst meteen van je pensioen afhoudt. Dat komt door het verdrag, zoals hieronder staat.

Regel	Wat het betekent
Belgisch wettelijk pensioen (werknemer, zelfstandige)	alleen België mag heffen (art. 18, lid 2)
Aanvullend pensioen uit een vroegere job, ook een kapitaal	België mag heffen (art. 18, lid 1); Canada belast ook en verrekent (art. 23)
Ambtenarenpensioen	valt onder art. 18, niet onder art. 19; vrijstelling van bedrijfsvoorheffing nooit automatisch
ZIV-bijdrage	3,55%, boven de drempel; geen vrijstelling in Canada
Solidariteitsbijdrage	blijft; vrijstelling alleen in de EER, het VK of Zwitserland
Dividend van Belgische aandelen	België houdt hooguit 15% in (art. 10)
Rente van een Belgische rekening	België houdt hooguit 10% in (art. 11)
Levensbewijs	elk jaar in je verjaardagsmaand, binnen 30 dagen terug
Meldplicht buitenlands vermogen (T1135)	boven CAD 100.000 aanschafwaarde, niet in je aankomstjaar
Canadese aangifte	uiterlijk 30 april

Wie belast welk deel van je inkomen?

Vanaf je eerste dag in Canada ben je er fiscaal inwoner. Canada belast dan je wereldinkomen: al je inkomen, waar ook ter wereld verdiend. Het belastingverdrag zegt per soort inkomen welk land mag heffen.

Je wettelijk pensioen. Artikel 18, lid 2, zegt dat uitkeringen krachtens de sociale wetgeving van een land, betaald aan een inwoner van het andere land, alleen belastbaar zijn in het land dat betaalt. Voor je Belgisch rustpensioen als werknemer of zelfstandige is dat België. Je geeft het dus elk jaar aan in de Belgische belasting van niet-inwoners, en de bedrijfsvoorheffing blijft. Canada belast het niet.

Een aanvullend pensioen. Artikel 18, lid 1, gaat over pensioenen uit een vroegere dienstbetrekking, periodiek of niet. Daaronder valt dus ook een kapitaal uit een groepsverzekering. België mag die belasten. Canada belast ze als woonland ook, en trekt de Belgische belasting af van wat je in Canada betaalt (artikel 23, lid 2). Dat heet verrekenen. Het verdrag legt geen maximum op aan wat België mag inhouden.

Een ambtenarenpensioen. Het artikel over overheidsfuncties (artikel 19) gaat uitdrukkelijk over beloningen "other than a pension": pensioenen vallen erbuiten. Ook een ambtenarenpensioen valt dus onder artikel 18, en België mag heffen. De Pensioendienst past een vrijstelling van bedrijfsvoorheffing bij een ambtenarenpensioen nooit automatisch toe. Denk je dat je er recht op hebt, dan vraag je ze aan bij Belintax, de dienst internationale betrekkingen van de FOD Financiën (belintax@minfin.fed.be).

Wat je verder nog uit België krijgt:

• Huur van een woning in België mag België belasten (artikel 6). Ook een meerwaarde bij de verkoop van die woning (artikel 13). Canada telt beide mee en verrekent.
• Dividend en rente. Op dividend van Belgische aandelen houdt België hooguit 15% in, op rente hooguit 10%. Houdt je Belgische bank de volle roerende voorheffing in, dan vraag je het verschil als niet-inwoner terug.
• Loon voor dagen dat je nog in België werkt, mag België belasten. Behalve als je in twaalf maanden niet meer dan 183 dagen in België bent, je werkgever niet in België gevestigd is en je loon niet ten laste komt van een vestiging in België (artikel 15).

Eisen beide landen je als inwoner op, dan beslist artikel 4. Dat kijkt in vaste volgorde naar waar je een vaste woning hebt, waar je persoonlijke en economische banden het sterkst zijn, waar je gewoonlijk verblijft, en pas dan naar je nationaliteit.

Bouw je nog op als je in Canada werkt?

In Canada betaal je bijdragen en bouw je daar op, via het CPP of in Québec het QPP. Het verdrag laat die jaren later meetellen.

Wil je ook voor je Belgisch pensioen blijven opbouwen, dan is er de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ): de vrijwillige Belgische verzekering voor wie buiten de EER, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk werkt. Met het basispakket tellen je dienstjaren in Canada mee voor je Belgisch pensioen. Je bijdrage kies je deels zelf, tussen een minimum en een maximum, en hoe hoger ze is, hoe hoger later je pensioen.

Let op: de OSZ is er alleen voor wie werkt. Een partner die meegaat zonder eigen baan, bouwt in geen van beide landen iets op.

Wat leg je vast op dag één?

Dit punt staat in bijna geen enkele emigratiegids, en het kan duizenden euro's waard zijn.

Op de dag dat je fiscaal inwoner van Canada wordt, behandelt de Canadese belastingdienst je vermogen alsof je het die dag hebt verkocht en meteen teruggekocht tegen de marktwaarde van dat moment. Alle waardestijging van vóór je aankomst valt daarmee buiten de Canadese belasting. Verkoop je later je Belgische beleggingen, dan rekent Canada alleen af over de groei ná je aankomst.

Dat werkt alleen als je die waarde kunt aantonen. Leg dus op je aankomstdag vast wat je aandelen, je fondsen, je kunst en je andere bezittingen waard zijn. Een uittreksel van je bank, een effectenoverzicht of een schatting volstaat.

Datzelfde getal bepaalt of je onder de jaarlijkse meldplicht voor buitenlands vermogen valt (formulier T1135). Die geldt boven CAD 100.000. Er zijn twee prettige uitzonderingen:

• In het jaar waarin je voor het eerst inwoner wordt, hoef je nog niets te melden.
• Bezittingen voor eigen gebruik tellen niet mee, zoals een Belgische woning die je uitsluitend zelf gebruikt. Verhuur je ze, dan telt ze wél.

Op verzuim staan boetes. Zet die melding dus in je agenda naast de Canadese aangifte van 30 april.

De uitwerking is persoonlijk. Leg je situatie vóór je verhuist voor aan een fiscalist die beide landen kent, zeker als je meer dan één pensioen of Belgische huurinkomsten hebt.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject van België naar Canada, stap 3.2 en 3.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Canada.