De verblijfsroutes naar Costa Rica: drie kaarten, een inkomenstoets in dollars, en een wachttijd die de folder niet noemt

De meeste pagina's over emigreren naar Costa Rica zijn geschreven voor Amerikanen en zijn drie dingen tegelijk: enthousiast, Engelstalig en verouderd. De regels zelf zijn eenvoudiger dan ze klinken — ze staan in titel VI van de migratiewet van 2009 — en de wachttijd is langer dan ze zeggen.

Drie kaarten

De pensionado. Artikel 81 vraagt een maandelijks, vast en blijvend pensioen uit het buitenland van minstens 1.000 dollar, of het equivalent. AOW en bedrijfspensioen tellen samen, en één pensioen dekt een stel: de partner en de kinderen gaan als dependientes mee op dezelfde aanvraag. Dit is de route van vrijwel iedereen die vanuit Nederland met pensioen komt.

De rentista. Artikel 82 vraagt vast en blijvend inkomen van minstens 2.500 dollar per maand, uit het buitenland of uit een bank van het Costa Ricaanse bankstelsel. In de praktijk loopt dat via een deposito van 60.000 dollar bij een Costa Ricaanse bank dat twee jaar lang maandelijks 2.500 uitkeert. Loon telt niet: een tijdelijke resident mag alleen werken met een aparte toestemming van de DGME.

De inversionista. Voor wie investeert in vastgoed, een bedrijf of effecten. De wet van 2021 verlaagde de lat naar 150.000 dollar; nu haar termijn van vijf jaar voorbij is, is juridisch open of de oude 200.000 terugkeert. Vraag het de DGME schriftelijk vóór je investeert.

Alle drie krijgen een tijdelijke residentie van hooguit twee jaar, telkens voor dezelfde periode verlengbaar (artikel 79), en na drie jaar aaneengesloten kunnen ze de permanente aanvragen (artikel 78).

De wet die net dicht is

Vrijwel elke folder noemt de wet 9996 van 2021: een eenmalige vrijstelling voor de boedel, twee auto's belastingvrij, twintig procent korting op de overdrachtsbelasting, en het opgegeven inkomen vrij van Costa Ricaanse belasting. Het ICT beschrijft de voordelen en de voorwaarde: ze konden alleen in de eerste vijf jaar van de wet worden aangevraagd. De wet trad op 14 juli 2021 in werking, dus die vijf jaar eindigden op 14 juli 2026.

Wie de voordelen vóór die datum toegekend kreeg, houdt ze tien jaar. Wie nu aanvraagt, valt onder de gewone regels: rechten en btw over de boedel, de volle belasting op een auto, de volle overdrachtsbelasting. Voor een Nederlander verandert dat de som van de verhuizing meer dan die van het verblijf.

Het dossier

De inkomenstoets is simpel; de documenten zijn het werk. De DGME wil een formulier, een brief met je motieven, pasfoto's, kopieën van je hele paspoort, en drie stukken uit Nederland die elk geapostilleerd en vertaald moeten zijn:

• de pensioenverklaring van de SVB, je fonds of allebei, met het bedrag en de bevestiging dat het levenslang is;
• je geboorteakte;
• een Verklaring Omtrent het Gedrag.

De akte en de VOG mogen op het moment van indienen hooguit zes maanden oud zijn. Dat is de klok van het dossier: vraag ze pas aan als je vertrekdatum vaststaat, en reken terug vanaf de dag waarop je indient. De vertaling gebeurt in Costa Rica door een officiële vertaler van het ministerie van Buitenlandse Zaken, niet door een Nederlandse beëdigde vertaler.

De precieze eisen — welk bedrag de verklaring moet noemen, welke handtekening, welke ouderdom — publiceert de DGME op een site die zich niet laat lezen, en ze wisselen per loket. Laat je advocaat de tekst van de verklaring goedkeuren vóór je de apostille laat zetten.

Indienen in Costa Rica, als toerist

Nederland staat in de eerste groep van de visumrichtlijnen: je reist zonder visum in en de grensbeambte geeft je tot 180 dagen, niet verlengbaar. Anders dan bij Mexico mag je de aanvraag in Costa Rica zelf indienen, terwijl je er als toerist bent: artikel 89 van de wet laat een niet-resident van categorie wisselen tegen 200 dollar, bovenop de gewone leges.

Dat is de route van vrijwel iedereen. Je laat in de eerste weken je vingerafdrukken registreren bij het ministerie van Veiligheid, je advocaat dient het dossier in, en je krijgt een ontvangstbewijs met een dossiernummer. Bewaar dat als je paspoort: het is tot de beslissing je enige bewijs dat je er legaal bent, ook als de 180 dagen voorbij zijn.

Indienen bij het consulaat in Nederland kan ook en scheelt de 200 dollar, maar het dossier reist langzamer en de vingerafdrukken komen alsnog na aankomst.

De wachttijd

De wet noemt drie maanden. De praktijk is maanden tot meer dan een jaar, en niemand kan je een datum geven. In die tijd leef je op je Nederlandse polis en je Nederlandse rijbewijs, zonder Costa Ricaanse bankrekening — want de bank wil de kaart. Plan daarop, en reken de wachtmaanden mee in de eerste maanden van je begroting.

De DIMEX, en de Caja erbij

Zodra de DGME goedkeurt, betaal je de leges voor de DIMEX, de verblijfskaart, en haal je hem op. De kaart is twee jaar geldig en de prijs verschilt per categorie. Met de kaart begint een verplichting die Panama en Mexico niet kennen: artikel 80 eist dat een tijdelijke resident vanaf de toekenning ononderbroken bij de Caja verzekerd is, en de DGME vraagt het bewijs bij elke verlenging. Ga dus in dezelfde week naar de sucursal.

Verlengen, en permanent

De tijdelijke kaart verleng je vóór het verlopen, met het bewijs van je Caja-aansluiting. Na drie jaar aaneengesloten vraag je de permanente aan, voor 200 dollar extra (artikel 125). Zet de einddatum in je agenda op de dag dat je de kaart krijgt: de DGME rekent in maanden, en niemand stuurt je een herinnering.