Zorg op Saba vanuit België: je ziekenfonds stopt, de eilandverzekering komt pas met je vergunning

Op Saba ben je verzekerd zodra je er rechtmatig woont, zonder premienota en zonder eigen risico. Maar voor een Belg duurt het even voor je zover bent. Tussen je vertrek uit België en je inschrijving op het eiland zit een gat, en dat dicht je zelf.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Je ziekenfonds stopt. Binnen Europa neemt een S1-formulier je zorg mee. Voor Saba bestaat dat niet: de Europese regels gelden niet buiten het grondgebied van de EU, en België heeft met Nederland geen apart verdrag over sociale zekerheid.
• De eilandverzekering komt later. Zorg en Jeugd Caribisch Nederland (ZJCN), de zorgverzekeraar van de eilanden, schrijft je pas in als je vergunning er is en je in het bevolkingsregister staat. Als toerist heb je er geen recht op.
• De zorg zelf is die van een klein eiland. Saba Cares heeft huisartsen en een spoedpost, maar geen ziekenhuis. Alles wat daarbuiten valt, is een vlucht.

Hoe overbrug je de eerste maanden?

Met een particuliere, internationale zorgpolis. De IND vraagt al op je aanvraagformulier bij welke verzekeraar je verzekerd bent, met je polisnummer. Tussen je aankomst en de beslissing van de IND kunnen maanden zitten.

Zo pak je dat aan:

• Meld je vertrek vooraf aan je ziekenfonds, en vraag wat er gebeurt als je ziek wordt.
• Sluit vóór vertrek een polis af die medische kosten op Saba dekt, ook een medische evacuatie naar Sint Maarten.
• Kies een polis die je per maand kunt opzeggen. Laat ze lopen tot ZJCN je inschrijving bevestigd heeft.
• Vraag de verzekeraar schriftelijk of bestaande aandoeningen gedekt zijn.

Werk je op Saba, dan kun je daarnaast vrijwillig aansluiten bij de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ), de Belgische verzekering voor wie buiten Europa werkt. Die heeft een eigen verzekering voor geneeskundige verzorging. Voor wie met pensioen gaat, is de OSZ er niet.

Hoe kom je bij ZJCN binnen?

Wie rechtmatig op Bonaire, Sint Eustatius of Saba woont of werkt, is verzekerd via ZJCN. De volgorde voor een Belg:

• eerst je verblijfsvergunning van de IND;
• dan je inschrijving bij de Census Office en je ID-kaart;
• dan het ZJCN-kantoor in The Bottom, met je ID-kaart, je vergunning en, als je op het eiland werkt, een werkgeversverklaring.

ZJCN schrijft je niet in als je loon in een ander land met loonbelasting belast wordt, of als je werkgever een Nederlandse overheidsorganisatie is. Zeg je eigen polis pas op als ZJCN je inschrijving bevestigd heeft. Een verlopen ID-kaart geeft aan de balie geen recht op gratis zorg: zet de vervaldatum van je kaart en je vergunning in je agenda.

Daarna kies je een huisarts bij Saba Cares, de enige huisartsenpraktijk van het eiland.

Wat kan Saba Cares wel, en wat niet?

Saba Cares in The Bottom is de hele zorg van het eiland. De kliniek is open van 8 tot 4. Wie belt, krijgt eerst een triageverpleegkundige, die inschat hoe dringend het is. Een telefonisch consult met de huisarts regel je door vóór tien uur te bellen.

Specialisten komen over, de meesten elke maand: onder meer dermatologie, cardiologie, orthopedie, oogheelkunde, gynaecologie en kindergeneeskunde. De spoedeisende hulp is er 24 uur per dag. Bij ernstig letsel stabiliseert het team en regelt het vervoer naar Sint Maarten.

Hoe loopt een medische uitzending?

Is de behandeling niet op Saba beschikbaar, dan verwijst de huisarts via ZJCN door. Dat heet een medische uitzending. De volgorde ligt vast:

• het Sint Maarten Medical Center;
• dan Fundashon Mariadal op Bonaire;
• dan het Curaçao Medical Center of het ziekenhuis op Aruba;
• dan ziekenhuizen in Colombia;
• en pas daarna Amsterdam UMC of Erasmus MC.

ZJCN vergoedt de behandeling, de vlucht, het verblijf en een daggeld, ook voor een begeleider als dat nodig is. Vraag altijd vooraf toestemming, behalve bij spoed.

Zorg	Wat ZJCN vergoedt
Huisarts, laboratorium en onderzoek op verwijzing	volledig
Medicijnen op voorschrift	vergoed, in principe op stofnaam
Fysiotherapie vanaf 18 jaar	alleen bij aandoeningen op de lijst; de eerste 20 behandelingen zelf betalen
Psycholoog	maximaal 9 behandelingen per indicatie
Tandarts tot 18 jaar	het volledige pakket
Tandarts vanaf 18 jaar	protheses, medisch noodzakelijke en chirurgische hulp; geen kronen, bruggen of implantaten
Bril of lenzen op sterkte	maximaal $ 170 per drie jaar vanaf 18, per jaar tot 18
Medische uitzending	behandeling, vlucht, vervoer, verblijf en daggeld
Zorg in het buitenland op eigen initiatief	alleen spoed, tot het prijsniveau van Caribisch Nederland

Op bezoek in België ben je niet gedekt zoals vroeger. In het buitenland vergoedt ZJCN alleen spoedeisende hulp, tot het prijsniveau van de eilanden. Je ziekenfonds dekt je niet meer. Neem dus een reisverzekering voor elke reis naar België.

Wat doe je nog vóór vertrek?

Plan de grote tandartsbeurt en elke controle die kan wachten nog in België. Vanaf achttien jaar betaal je kronen en bruggen op Saba zelf, en een specialist zie je alleen als zijn vlucht erin staat.

Wat er na aankomst in welke volgorde komt, staat in je eerste weken op Saba vanuit België. Wat dit betekent voor wie alleen het inkomen draagt, lees je in werken op Saba vanuit België.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Saba, stap 5.3 en 5.7: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. De overbrugging tot de zorg van het eiland ingaat, regel je al in fase 3. Bekijk het hele traject van België naar Saba.