Zorg op Saba: één kliniek, specialisten die invliegen, en Sint Maarten als eerste halte

Het zorgstelsel van Saba is hetzelfde als dat van Bonaire, en de zorg is dat niet. Ja, je bent verzekerd zodra je rechtmatig op het eiland woont; het kost je geen premienota en geen eigen risico; en de valkuil is de afstand. Saba Cares in The Bottom heeft een huisartsenkliniek en een spoedeisende hulp die dag en nacht open is, maar het eiland heeft geen ziekenhuis zoals Bonaire; wie zwaar gewond raakt wordt gestabiliseerd en naar Sint Maarten gebracht, en wie een specialist nodig heeft wacht op de maandelijkse vlucht of gaat zelf op medische uitzending. ZJCN heeft de volgorde voor Saba vastgelegd: eerst het Sint Maarten Medical Center, en Nederland pas als vijfde halte.

Verzekerd zonder polis, maar niet vanaf dag één

Wie rechtmatig op Bonaire, Sint Eustatius of Saba woont of werkt, is verzekerd via Zorg en Jeugd Caribisch Nederland. Je schrijft je in bij het ZJCN-kantoor op Saba, aan de Clement Sorton Street in The Bottom, met je ID-kaart, je verklaring van rechtswege en, als je uit Nederland komt, een bewijs van de beëindigingsdatum van je Nederlandse zorgverzekering. De ingangsdatum is de afgiftedatum van de IND-beschikking: op die beschikking kun je je voorlopig inschrijven, definitief zodra je ID-kaart er is. Wie een arbeidscontract bij een lokale werkgever heeft, kan op een werkgeversverklaring alvast drie maanden worden ingeschreven. Zorgkosten van vóór de beschikking worden niet vergoed, en daarom adviseert ZJCN zelf om de weken tot dat moment met een eigen ziektekostenverzekering te overbruggen. Daarna kies je een huisarts; wisselen kan per 1 april en 1 oktober.

Wat kan Saba Cares wel, en wat niet?

Saba Cares is in 2021 ontstaan uit de fusie van de Saba Health Care Foundation en de stichting achter het verzorgingshuis, en draait het A.M. Edwards Medical Center dat in 1980 werd opgericht. De kliniek is open van 8 tot 4; wie belt krijgt een triageverpleegkundige, en een telefonisch consult met de huisarts regel je door vóór tien uur te bellen, anders is het de volgende dag. Er zijn spreekuren voor chronische zorg en zwangerschap. Specialisten komen over: dermatologie, cardiologie, orthopedie, oncologie, oogheelkunde, urologie, gynaecologie en kindergeneeskunde, de meesten elke maand, anderen om de maand, op verwijzing van de huisarts en op volgorde van urgentie. De spoedeisende hulp is er 24 uur per dag en behandelt ongecompliceerde breuken en trauma; bij ernstig letsel stabiliseert het team en regelt het vervoer naar Sint Maarten. Een tandarts werkt op afspraak in dezelfde kliniek.

Hoe loopt een medische uitzending vanuit Saba?

Langs een vaste trap. Is de behandeling niet op Saba beschikbaar, dan verwijst de huisarts via ZJCN naar het Sint Maarten Medical Center; kan het daar niet, dan naar Fundashon Mariadal op Bonaire; dan naar het Curaçao Medical Center of het Horacio Oduber Hospital op Aruba; dan naar ziekenhuizen in Cali, Medellín, Barranquilla of Bogotá; en pas daarna naar Amsterdam UMC of Erasmus MC. ZJCN regelt reis en verblijf en vergoedt de behandeling, de vlucht, de luchthavenbelastingen, het vervoer naar en van het vliegveld, het hotel of een verblijf bij familie, en een daggeld voor jou en, bij indicatie, een begeleider. De RCN is eerlijk over de praktijk: vanaf de Bovenwinden gaat het meestal met een klein toestel, op vaste dagen, soms met tussenstops om andere patiënten op te halen, en de route kies je niet zelf.

Toestemming vooraf, behalve bij spoed. Wie op eigen initiatief in Nederland een behandeling regelt, betaalt die zelf, inclusief reis en verblijf. In het buitenland dekt de verzekering alleen spoedeisende hulp, tot het prijsniveau van Caribisch Nederland; ZJCN raadt voor elke reis een reisverzekering aan.

Wat dekt het pakket, en wat niet?

Zorg	Wat ZJCN vergoedt
Huisarts, laboratorium en onderzoek op verwijzing	volledig
Medicijnen op voorschrift	vergoed, in principe op stofnaam
Fysiotherapie tot en met 17 jaar	9 behandelingen per jaar, met vervolgaanvraag nog 9
Fysiotherapie vanaf 18 jaar	alleen bij aandoeningen op de lijst; de eerste 20 behandelingen zelf betalen
Psycholoog	maximaal 9 behandelingen per indicatie, inclusief intake
Tandarts tot 18 jaar	het volledige pakket
Tandarts vanaf 18 jaar	protheses, medisch noodzakelijke en chirurgische hulp; geen kronen, bruggen of implantaten
Bril of lenzen op sterkte	maximaal $ 170 per drie jaar vanaf 18, per jaar tot 18
Medische uitzending	behandeling, vlucht, vervoer, verblijf en daggeld, ook voor een begeleider bij indicatie
Zorg in het buitenland op eigen initiatief	alleen spoed, tot het prijsniveau van Caribisch Nederland

Wat verandert dit aan je planning?

Twee dingen. De grote gebitsbeurt en elke specialistische controle die kan wachten, doe je vóór vertrek uit Nederland; vanaf achttien jaar betaal je vullingen en kronen zelf, en een specialist zie je op Saba alleen als zijn vlucht erin staat. En je houdt rekening met afwezigheid: een uitzending naar Sint Maarten is een dag, naar Colombia of Nederland een week of langer, en een begeleider regelt zelf vrij bij zijn werkgever. Wat dat betekent voor wie alleen het inkomen draagt, staat in werken en vangnet op Saba; de plek van de zorginschrijving in de volgorde van je aankomst in je eerste weken op Saba en op /saba.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject, stap 2.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Saba of ga meteen naar stap 2.1 in het open stappenplan.