School in Roemenië vanuit België: leerplicht vanaf vier, de voorbereidende klas met zes, en de wijk die je plek bepaalt

Ja, je kind kan in Roemenië naar een gewone openbare school, en dat kost niets. Eurydice, het Europese informatienetwerk over onderwijs, schrijft dat het staatsonderwijs gratis is. Ook de kleuteropvang is gratis, zelfs de hele dag.

Twee dingen zijn anders dan in België:

• De leerplicht begint vroeg, bij de middelste kleutergroep, dus op vier jaar. In Vlaanderen begint de leerplicht pas in het jaar waarin je kind vijf wordt.
• Voor een plek telt je adres. EURES beschrijft het wijkprincipe: scholen garanderen eerst plaatsen voor de kinderen uit hun eigen gebied.

De valkuil is dat de les in het Roemeens is, en dat het alternatief, een internationale school, geld kost.

Vanaf welke leeftijd moet je kind naar school?

Wet 198/2023 regelt het onderwijs. Het verplichte onderwijs omvat volgens Eurydice veertien leerjaren: de middelste en de oudste kleutergroep (vier tot zes jaar), de basisschool, de onderbouw en de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Vanaf september 2030 wordt ook de jongste kleutergroep verplicht, dus vanaf drie jaar.

Leeftijd of moment	Wat er geldt
4 jaar	kleuterschool verplicht, gratis in openbare scholen, ook de lange dag
6 jaar op 31 augustus	inschrijving in de clasa pregătitoare, de voorbereidende klas
6 jaar tussen 1 september en 31 december	mag ook, als het kind er volgens de school aan toe is
Na de voorbereidende klas	klas I tot en met IV basisschool, daarna onderbouw
Toelating tot het lyceum	computertoewijzing na de landelijke evaluatie en het gemiddelde van de onderbouw
Vanaf september 2030	leerplicht vanaf 3 jaar

Het ministerie zegt het precies: kinderen die op 31 augustus zes jaar zijn, moeten in de voorbereidende klas worden ingeschreven; wie tussen 1 september en 31 december zes wordt, mag worden ingeschreven als zijn ontwikkeling daarbij past. De inschrijving loopt volgens een jaarlijkse kalender van het ministerie, in het voorjaar.

Hoe wordt een plek verdeeld?

Je wijk bepaalt je school. Onderwijsinspecties en scholen moeten de lijsten met circumscripții școlare, de schoolwijken, bekendmaken, en EURES legt uit wat ze doen: scholen tot en met het lyceum garanderen plaatsen voor de kinderen die in hun gebied wonen, en verdelen pas daarna de resterende plaatsen onder kinderen van buiten. Wie een school op het oog heeft, kiest dus eerst het adres, en regelt op dat adres het certificaat van inschrijving van het gezin.

Een toelatingsexamen is er niet voor de kleuterschool, de basisschool of de onderbouw; het enige dat je inlevert, is een medische verklaring over eventuele aandoeningen van je kind. Alle scholen zijn volgens het ministerie verplicht ouders te informeren over de inschrijving, ook als je niet in hun wijk woont. Neem de rapporten en diploma's van je kind mee, vertaald, zodat de nieuwe school weet wat het al heeft gedaan.

In welke taal is de les?

Volgens Eurydice kan onderwijs worden gegeven in het Roemeens, in de talen van de nationale minderheden, of in internationaal gebruikte talen. Op een gewone openbare school is dat Roemeens. Dat is een Romaanse taal, verwant aan het Frans, die voor een Belgisch kind sneller leesbaar is dan een Slavische, maar wel een taal die het de hele dag hoort.

In Transsylvanië zijn er openbare scholen met Hongaars of Duits als voertaal, de taal waarin les wordt gegeven. In de grote steden zijn er particuliere en internationale scholen met Engels. Die rekenen volgens EURES inschrijf- en lesgeld; het bedrag verschilt per school.

Spreekt je kind geen Roemeens? Dan volgt het eerst een gratis inburgeringsklas Roemeens van een schooljaar. Volgens Eurydice betaalt de gemeente die klas. Daarna stroomt het kind in, en wat het in België deed, wordt erkend. Vraag de school ernaar bij de inschrijving.

Welke bijslag krijg je?

De alocația de stat pentru copii, de Roemeense kinderbijslag, is er voor elk kind tot achttien jaar dat legaal in Roemenië woont, en volgens de gids van de Europese Commissie ook voor kinderen van buitenlandse ouders die bij hen wonen. Het bedrag hangt af van de leeftijd:

Leeftijd	Bedrag per maand
tot 2 jaar (tot 3 jaar bij een handicap)	719 lei
2 tot 18 jaar, of tot het einde van het voortgezet onderwijs	292 lei

Je vraagt de bijslag aan bij het gemeentehuis van je woonplaats. Je neemt mee:

• het formulier;
• de geboorteakte van het kind;
• het identiteitsbewijs van de ouder;
• een bankafschrift, als je het op je rekening wilt.

De bijslag is onbelast. Het Vlaamse Groeipakket stopt meestal op het einde van de maand van je verhuis; meld je vertrek zelf aan je uitbetaler. Werk je in België en niet in Roemenië, of leeft een van jullie van een Belgisch pensioen of een Belgische uitkering terwijl niemand in Roemenië werkt? Dan blijft België volgens de Europese regels eerst verantwoordelijk. Vraag het dan na bij je uitbetaler van het Groeipakket.

En de Belgische leerplicht?

In België geldt leerplicht van 5 tot 18 jaar. Wat je bij vertrek moet doen, hangt af van de officiële woonplaats van je kind:

• Wordt je kind mee afgevoerd naar het buitenland, dan valt het onder de regels van het land waar het woont. In Roemenië is dat de leerplicht vanaf vier jaar.
• Blijft je kind in België ingeschreven, bijvoorbeeld omdat je voor minder dan een volledig schooljaar vertrekt, dan stuur je bij het begin van elk schooljaar een attest van inschrijving van de Roemeense school naar de cel Leerplichtcontrole van AGODI, het Agentschap voor Onderwijsdiensten.

Neem het leerlingdossier en de rapporten mee uit België, zodat de nieuwe school weet waar je kind staat.

Waar vind je de scholen?

Het ministerie houdt een kaart van alle kleuterscholen bij, en EURES wijst voor de lycea op het landelijke toelatingssysteem. Doe volgens EURES in elk geval wat onderzoek naar de scholen bij je nieuwe adres vóór je verhuist: het adres bepaalt de school, niet andersom. Hoe de school past in de rest van jullie verhuizing, staat in het stappenplan van België naar Roemenië.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Roemenië, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Roemenië.