Pensioen en belasting op Malta vanuit België: België blijft heffen, en overmaken bepaalt de rest

Woon je op Malta, dan mag België je Belgisch wettelijk pensioen blijven belasten. Malta telt het alleen mee als je het naar Malta overmaakt, en trekt dan de Belgische belasting ervan af. Voor een groepsverzekering ligt het omgekeerd: die is van Malta, maar alleen voor het deel dat je echt overmaakt.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Malta heeft de reputatie van een belastingparadijs, en er is een kern van waarheid. Wie er woont maar niet gedomicilieerd is (Malta is dan juridisch niet je blijvende thuisland), betaalt alleen belasting over buitenlands inkomen dat op Malta wordt ontvangen.
• Maar het verdrag tussen België en Malta van 1974 heeft een bepaling die de meeste folders overslaan: artikel 2, paragraaf 5. Die bepaling verandert de som fundamenteel.
• Je wettelijk pensioen mag België hoe dan ook belasten. Een ambtenarenpensioen belast alleen België, tenzij je inwoner én onderdaan van Malta bent.

De remittance basis: wat Malta zelf doet

Als Belg die naar Malta verhuist, word je er fiscaal inwoner, maar meestal niet gedomicilieerd. De Maltese wet noemt je inwoner als je op Malta woont, met uitzondering van tijdelijke afwezigheden die de belastingdienst redelijk vindt. Een vast aantal dagen staat er niet in.

De Income Tax Act, de Maltese wet op de inkomstenbelasting, zegt dan in artikel 4: over inkomen dat buiten Malta ontstaat, is de belasting verschuldigd over het bedrag dat op Malta wordt ontvangen. Dat heet de remittance basis: belasting over wat je naar Malta overmaakt (remitteert).

Buitenlandse vermogenswinsten blijven zelfs bij overmaking onbelast. Wel geldt sinds artikel 56 lid 27 een minimumbelasting van € 5.000 per jaar. Die geldt voor wie ten minste € 35.000 buitenlands inkomen heeft dat niet of niet volledig naar Malta komt.

Het verdrag: wie belast wat?

Het belastingverdrag tussen België en Malta is van 28 juni 1974. De aanvullende overeenkomst van 1993 en het protocol van 2010 veranderden de pensioenregels niet. Artikel 18 heeft twee paragrafen, en het verschil tussen de twee is de kern van dit artikel.

Paragraaf 1 zegt dat pensioenen voor een vroegere dienstbetrekking alleen belastbaar zijn in het land waar je woont. Voor een groepsverzekering uit je vroegere job is dat Malta.

Paragraaf 2 maakt een uitzondering. Pensioenen die betaald worden op grond van de sociale wetgeving van een land, worden in dat land belast. Je Belgisch wettelijk pensioen wordt betaald op grond van de Belgische sociale wetgeving. België mag het dus blijven belasten. Voor een zelfstandigenpensioen geldt naar onze lezing hetzelfde, want ook dat volgt uit de sociale wetgeving.

Paragraaf 2 zegt niet dat alléén België mag heffen. Maak je het pensioen naar Malta over, dan mag Malta het meetellen. Artikel 23 voorkomt dat je twee keer betaalt: Malta trekt de Belgische belasting af van de Maltese.

Inkomen	Wie belast	Artikel
wettelijk pensioen als werknemer	België mag heffen; Malta telt mee als je het overmaakt en trekt de Belgische belasting af	18 §2 en 23
wettelijk pensioen als zelfstandige	naar onze lezing hetzelfde	18 §2 en 23
groepsverzekering uit een vroegere job, overgemaakt naar Malta	alleen Malta	18 §1
groepsverzekering uit een vroegere job, niet overgemaakt	België geeft geen vrijstelling en heft door	18 §1 en 2 §5
ambtenarenpensioen	alleen België, tenzij je inwoner én onderdaan van Malta bent	19 §2
loon voor werk dat je in België doet	België, voor dat werk	15
huur van een woning in België	België mag heffen	6
dividend uit België	België houdt hooguit 15% in	10
rente uit België	België houdt hooguit 10% in	11

Eisen België en Malta je allebei als inwoner op, dan beslist artikel 4 van het verdrag. Het kijkt eerst naar waar je een vaste woning hebt, dan naar het middelpunt van je levensbelangen, dan naar waar je gewoonlijk verblijft, en pas daarna naar je nationaliteit.

De bepaling die alles verandert: artikel 2, paragraaf 5

De redenering "ik laat mijn groepsverzekering in België staan, Malta belast ze niet, dus ik betaal nul" strandt op artikel 2, paragraaf 5 van het verdrag. Die bepaling zegt: geeft het verdrag een inkomen aan Malta, en belast Malta dat inkomen alleen over het bedrag dat naar Malta wordt overgemaakt of daar ontvangen, dan geeft België de vrijstelling ook alleen voor het deel dat naar Malta is overgemaakt of daar is ontvangen.

Concreet, voor je groepsverzekering:

• Maak je ze niet over, dan is ze op Malta onbelast. Dan vervalt de Belgische vrijstelling voor dat deel, en heft België gewoon door.
• Maak je ze wél over, dan heft Malta: tegen de gewone schijven, of onder een bijzonder regime.

Óf Maltese belasting over wat je overmaakt, óf Belgische belasting over wat je laat staan. Hoe België een groepsverzekering die je niet overmaakt in de praktijk belast, en hoe de verzekeraar dan inhoudt, hebben we niet bij de FOD Financiën kunnen nalezen. Laat dat vóór de eerste uitkering narekenen.

Kapitaal uit pensioensparen of een groepsverzekering noemt het verdrag niet apart. Naar onze lezing valt het onder artikel 21 (ander inkomen, belast in het woonland), en dan ook onder artikel 2, paragraaf 5. Laat het vóór de uitbetaling narekenen.

Wat betaal ik op Malta over wat ik overmaak?

Wat je wél overmaakt, belast Malta tegen de schijven van artikel 56 van de Income Tax Act; het toptarief van 35% begint bij € 60.000. Voor een overgemaakt Belgisch wettelijk pensioen trekt Malta daar de Belgische belasting van af.

Belastbaar inkomen	Alleenstaande	Echtpaar (gezamenlijk)
eerste schijf, 0%	tot € 12.000	tot € 15.000
15%	€ 12.000 – € 16.000	€ 15.000 – € 23.000
25%	€ 16.000 – € 60.000	€ 23.000 – € 60.000
35%	boven € 60.000	boven € 60.000
minimumbelasting niet-gedomicilieerde (art. 56 lid 27)	€ 5.000 per jaar bij ≥ € 35.000 niet-overgemaakt buitenlands inkomen	idem

Malta heeft daarnaast drie regelingen met een vast tarief. Voor een Belg liggen ze zo:

• Het Malta Retirement Programme staat voor jou open: 15% op buitenlands inkomen dat op Malta binnenkomt, met een minimum van € 7.500 per jaar. Hoe dat uitvalt met een Belgisch pensioen, lees je in het Malta Retirement Programme.
• Het Global Residence Programme is er alleen voor wie geen burger van de EU, de EER of Zwitserland is. Als Belg kun je het dus niet gebruiken.
• The Residence Programme is de regeling voor EU-burgers.

The Residence Programme is een vast tarief van 15% op buitenlands inkomen dat op Malta wordt ontvangen, met een minimumbelasting van € 15.000 per jaar. Die minimumbelasting is in het jaar van toekenning en het jaar van beëindiging volledig verschuldigd. Daar hoort het volgende bij:

• een vastgoedeis: kopen voor minstens € 275.000, of € 220.000 op Gozo of in het zuiden van Malta; of huren voor minstens € 9.600 per jaar, of € 8.750 op Gozo of in het zuiden;
• een aanvraag via een erkende gemachtigde;
• niet-terugvorderbare leges van € 6.000 (€ 5.500 bij gekocht vastgoed in het zuiden).

Ander inkomen wordt tegen 35% belast. € 15.000 is 15% over € 100.000: onder een ton aan jaarlijkse overmakingen betaal je in het programma dus meer dan 15%.

De administratie die het mogelijk maakt

De wet belast buitenlands inkomen dat op Malta wordt ontvangen, en buitenlandse vermogenswinsten niet. Je moet dus kunnen laten zien wat vermogen van vóór je Maltese woonjaren is en wat inkomen daarna. En België kijkt voor je groepsverzekering naar wat je overmaakt. Dat lukt alleen met gescheiden rekeningen, ingericht vóór de verhuizing.

Wat houdt de Pensioendienst nog in?

De Federale Pensioendienst kent drie inhoudingen:

• De bedrijfsvoorheffing, de belasting die vooraf van je pensioen gaat. Die vervalt alleen voor landen waarvan het verdrag België het heffingsrecht ontneemt. Bij Malta behoudt België dat recht, dus loopt de bedrijfsvoorheffing naar alle waarschijnlijkheid gewoon door.
• De solidariteitsbijdrage vervalt vanzelf zodra je in een EER-land woont, vanaf de maand na de melding van je nieuwe adres.
• De ZIV-bijdrage van 3,55 %, voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, vervalt alleen als je op Malta verzekerd bent op grond van een pensioen, werk of zelfstandige activiteit dáár. Met een Belgisch S1 ben je verzekerd ten laste van België. Dan blijft die bijdrage naar alle waarschijnlijkheid staan. Vraag het na bij de Pensioendienst.

Wat doe je in België nog?

Omdat België je wettelijk pensioen blijft belasten, doe je na je vertrek elk jaar aangifte in de belasting van niet-inwoners. Een niet-inwoner krijgt geen voorstel van vereenvoudigde aangifte: je geeft zelf aan, het liefst in MyMinfin. Hetzelfde geldt voor een ambtenarenpensioen, voor huur van een woning in België, en voor een groepsverzekering die je niet naar Malta overmaakt. Maak je je wettelijk pensioen naar Malta over, dan vraag je in je Maltese aangifte de aftrek van de Belgische belasting.

Een eigen pagina van de FOD Financiën over een Belgisch pensioen op Malta, zoals die voor Italië of Portugal, hebben we niet kunnen lezen.

Remitteren of niet, een programma of niet: dat is het werk van een fiscalist die beide landen kent. Ga ermee vóór je verhuist, niet erna. Met dit artikel weet je precies wat je hem moet vragen. Hoe je zorg geregeld is met het S1-formulier, staat in zorg op Malta.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject van België naar Malta, stap 2.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Malta.