Pensioen en belasting in Kroatië vanuit België: België houdt je wettelijk pensioen, Kroatië halveert op je groepsverzekering

Woon je in Kroatië, dan mag België je Belgisch wettelijk pensioen blijven belasten. Kroatië stelt het dan vrij. Een groepsverzekering uit je vroegere job gaat wel naar Kroatië, en daar halveert Kroatië de belasting op pensioen.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Het belastingverdrag tussen België en Kroatië is getekend in Brussel op 31 oktober 2001 en geldt sinds 1 april 2004. Het verving het oude verdrag met Joegoslavië.
• Het verdrag trekt je inkomen uit elkaar. Je wettelijk pensioen en een ambtenarenpensioen blijven Belgisch belast, een groepsverzekering wordt Kroatisch.
• Hoeveel belasting je in Kroatië betaalt, hangt ook af van je gemeente. Die stelt het tarief zelf vast, binnen landelijke grenzen.

Het verdrag bestaat in het Nederlands, het Frans, het Kroatisch en het Engels. Bij een verschil in de teksten beslist de Engelse. Wat hieronder staat, rust op de Nederlandse tekst.

Je wettelijk pensioen blijft Belgisch

Artikel 18, paragraaf 2 van het verdrag zegt dat pensioenen die betaald worden ter uitvoering van de sociale wetgeving van een land, in dat land mogen worden belast. Je rust- of overlevingspensioen van de Federale Pensioendienst wordt betaald op grond van de Belgische sociale wetgeving. België mag het dus blijven belasten, ook als je al jaren in Split woont. Voor een zelfstandigenpensioen geldt naar onze lezing hetzelfde, want ook dat volgt uit de sociale wetgeving.

Volgens de memorie van toelichting bij het verdrag geldt dezelfde regel voor een aanvullend stelsel dat de staat organiseert, "inzonderheid het pensioensparen of de spaarverzekering in België". Ook die mag België belasten.

En dan Kroatië. Artikel 23, paragraaf 2 zegt dat Kroatië inkomen dat België volgens het verdrag mag belasten, vrijstelt. Kroatië mag het wel meetellen voor het tarief op je ander inkomen. Dat heet vrijstelling met progressievoorbehoud.

In de praktijk betekent dat:

• Je doet elk jaar in België aangifte in de belasting van niet-inwoners. Een niet-inwoner krijgt geen voorstel van vereenvoudigde aangifte: je geeft zelf aan, het liefst in MyMinfin.
• De Pensioendienst houdt de bedrijfsvoorheffing (de belasting die vooraf van je pensioen gaat) naar alle waarschijnlijkheid gewoon in.
• In Kroatië betaal je over dat pensioen geen belasting. Je hoeft er ook geen formulier INO-DOH voor in te dienen, de Kroatische aangifte voor buitenlands inkomen.

Melden doe je het wel. Wie een pensioen uit het buitenland krijgt, schrijft zich bij de Kroatische belastingdienst in met formulier RPO, binnen acht dagen na de eerste uitbetaling. Dat geldt ook voor een pensioen dat Kroatië volgens een verdrag vrijstelt.

Een groepsverzekering wordt Kroatisch

Artikel 18, paragraaf 1 stuurt pensioenen voor een vroegere dienstbetrekking naar het woonland: ze zijn daar "slechts belastbaar". Een groepsverzekering of pensioenfonds uit je vroegere job valt daaronder. Woon je in Kroatië, dan belast alleen Kroatië ze.

Het protocol bij het verdrag voegt één voorwaarde toe. Belast het woonland zo'n pensioen niet, dan mag het land waar het vandaan komt het wel belasten. Die regel kwam er omdat Kroatië in 2001 buitenlandse pensioenen niet belastte. Vandaag belast Kroatië ze wel, en dus valt het heffingsrecht naar onze lezing bij Kroatië.

Zo werkt dat in Kroatië:

• Niemand in Kroatië houdt de belasting in. Je meldt je met formulier RPO, binnen acht dagen na de eerste uitbetaling.
• Je betaalt elke maand zelf een voorschot, volgens een besluit van de belastingdienst.
• Voor gepensioneerden gaat de berekende belasting met vijftig procent omlaag, en die korting zit al in het voorschot.

Een groepsverzekering die in de lage schijf valt, wordt zo tegen een effectief tarief van pakweg tien procent belast. Het tarief verschilt wel per gemeente, zie hieronder.

Of je Belgische verzekeraar de Belgische inhouding dan vanzelf stopt, of eerst een bewijs van je Kroatische belastingplicht vraagt, hebben we niet kunnen nalezen. Vraag het na bij je verzekeraar. Wordt een groepsverzekering of pensioensparen als kapitaal uitbetaald, dan noemt het verdrag dat niet apart. Laat dat vóór de uitbetaling narekenen.

Het ambtenarenpensioen blijft Belgisch

Artikel 19, paragraaf 2: een pensioen dat de Belgische staat, een gewest, een gemeenschap of een gemeente betaalt voor diensten aan die overheid, mag alleen België belasten. Er is één uitzondering. Woon je in Kroatië én heb je de Kroatische nationaliteit, dan gaat het naar Kroatië.

Werkte je voor een overheidsbedrijf met een handels- of nijverheidsactiviteit, dan geldt artikel 19 niet en val je terug op artikel 18. Een gemengd pensioen wordt per deel behandeld. Kroatië stelt een ambtenarenpensioen vrij, net als je wettelijk pensioen.

Inkomen uit België	Verdragsartikel	Wie heft	En Kroatië?
Wettelijk pensioen als werknemer	18, paragraaf 2	België mag heffen	vrijgesteld, telt mee voor het tarief
Wettelijk pensioen als zelfstandige	18, paragraaf 2	naar onze lezing hetzelfde	vrijgesteld
Pensioensparen	18, paragraaf 2, volgens de memorie	België mag heffen	vrijgesteld
Groepsverzekering of pensioenfonds uit je vroegere job	18, paragraaf 1, en het protocol	alleen Kroatië	belast, met de halvering voor gepensioneerden
Ambtenarenpensioen	19, paragraaf 2	België, tenzij je inwoner én onderdaan van Kroatië bent	vrijgesteld
Loon voor werk in België	15	België, voor het werk dat je daar doet	vrijgesteld
Huur van een woning in België	6	België mag heffen	vrijgesteld, telt mee voor het tarief
Dividend uit België	10	België houdt hooguit 15 % in	belast, de Belgische belasting gaat eraf
Rente op een Belgische rekening	11	België houdt hooguit 10 % in	belast, de Belgische belasting gaat eraf

Wat de Pensioendienst inhoudt

Op je pensioen lopen in België drie inhoudingen. Na je verhuizing gaat het zo:

• De bedrijfsvoorheffing vervalt alleen voor landen waarvan het verdrag België het heffingsrecht ontneemt. Bij Kroatië behoudt België dat recht voor je wettelijk pensioen, dus loopt ze naar alle waarschijnlijkheid gewoon door.
• De solidariteitsbijdrage vervalt vanzelf zodra je in een EER-land woont (de EU plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein).
• De ZIV-bijdrage van 3,55 %, voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, vervalt alleen als je in Kroatië verzekerd bent via een pensioen, werk of een zelfstandige activiteit daar. Met een Belgisch S1-formulier ben je verzekerd ten laste van België. Dan blijft die bijdrage naar alle waarschijnlijkheid staan. Vraag het na bij de Pensioendienst.

Hoe dat S1 werkt, staat in zorg in Kroatië.

De schijven, en de gemeente die ze invult

Wat Kroatië belast, zoals je groepsverzekering, valt onder twee schijven. Tot € 60.000 belastbaar per jaar (€ 5.000 per maand) geldt een laag tarief, daarboven een hoog tarief. Gepensioneerden hebben een basisvrijstelling van € 600 per maand, te verhogen voor kinderen en andere afhankelijke gezinsleden.

Maar het precieze percentage staat niet in de landelijke wet. Sinds de hervorming van 2024 zetten gemeenten hun eigen tarieven binnen landelijke bandbreedtes. Neemt een gemeente geen besluit, dan gelden 20 en 30 procent. Zagreb zit aan de bovenkant, kleinere gemeenten aan de onderkant. Tussen twee woonplaatsen kan het verschil acht procentpunt over je hele inkomen tot € 60.000 zijn. Weeg dat mee bij de woningkeuze. Het is een van de weinige landen waar je belastingtarief letterlijk op je adres staat.

Onderdeel	Regel
Lage schijf	tot € 60.000 per jaar: 15 tot 23%, door de gemeente gekozen; zonder besluit 20%
Hoge schijf	boven € 60.000: 25 tot 33%, door de gemeente gekozen; zonder besluit 30%
Basisvrijstelling gepensioneerde	€ 600 per maand; eerste kind € 300, tweede € 420, derde € 600 erbij
Pensioenkorting	de berekende belasting wordt met 50% verminderd; bij een pensioen uit België via het voorschot dat je elke maand zelf betaalt
Aanmelden	formulier RPO, binnen acht dagen na de eerste uitbetaling, ook voor een pensioen dat het verdrag vrijstelt
Inwoner	wie zijn vaste of gewone verblijfplaats in Kroatië heeft, belast over zijn wereldinkomen
Jaaraangifte (formulier DOH)	vóór eind februari over het voorgaande jaar, voor wie daartoe verplicht is of door de belastingdienst wordt gevraagd

Spaargeld en beleggingen in België

Voor wie een rekening, aandelen of een woning in België aanhoudt, gelden drie regels uit hetzelfde verdrag:

• Op dividend uit België mag België hooguit 15 % inhouden (artikel 10). Kroatië belast het dividend ook, en trekt de Belgische belasting af (artikel 23).
• Op rente mag België hooguit 10 % inhouden (artikel 11). Het verdrag stelt rente in een paar gevallen helemaal vrij, zoals rente op leningen van banken, maar een gewone spaar- of zichtrekening van een particulier hoort daar naar onze lezing niet bij. Kroatië belast de rente en trekt de Belgische belasting af. Houdt je bank meer roerende voorheffing in dan 10 %, dan vraag je het verschil terug.
• Een verhuurde woning in België blijft Belgisch belast, via de belasting van niet-inwoners (artikel 6). Kroatië stelt die huur vrij, maar telt ze mee voor het tarief.

Geef je Belgische bank je Kroatische adres en je fiscale woonplaats door. Hoe het verder zit met je rekeningen, staat in bank en betalen in Kroatië.

Waar woon je voor de belasting?

Kroatië ziet je als inwoner als je er je woonplaats of je gewone verblijfplaats hebt. Volgens artikel 43 van de Kroatische algemene belastingwet (Opći porezni zakon) is dat zo in twee gevallen:

• Je hebt er een woning in eigendom of in bezit, onafgebroken minstens 183 dagen in één of twee kalenderjaren. Je hoeft er volgens de wet niet eens te verblijven.
• Je verblijft er vast of aaneengesloten minstens 183 dagen, in één of twee kalenderjaren. Korte onderbrekingen tellen daarbij niet.

Eisen beide landen je als inwoner op, dan beslist artikel 4 van het verdrag. Het kijkt eerst naar waar je een duurzaam tehuis hebt, dan naar het middelpunt van je levensbelangen (je persoonlijke en economische banden), dan naar waar je gewoonlijk verblijft, en pas daarna naar je nationaliteit.

Dat telt hier dubbel. Blijf je fiscaal inwoner van België, bijvoorbeeld omdat je partner in België blijft wonen, dan belast België ook je groepsverzekering, en zonder de Kroatische halvering. Wie een deel van het jaar in België blijft, telt dus dagen en houdt marge.

De som die je vóór vertrek maakt

Zet drie bedragen naast elkaar:

• Je wettelijk pensioen: blijft Belgisch belast, via de belasting van niet-inwoners.
• Je groepsverzekering: wordt Kroatisch, tegen het halve tarief van jouw gemeente.
• Een eventueel ambtenarenpensioen: blijft Belgisch.

Voor een huishouden waarin de groepsverzekering het zwaartepunt is, pakt Kroatië opvallend vriendelijk uit. Voor wie vooral een wettelijk pensioen of een ambtenarenpensioen heeft, verandert er fiscaal weinig. Of de halvering ook voor jouw soort groepsverzekering geldt, en wat de regels samen voor jullie betekenen, is het werk van een fiscalist (een belastingadviseur) die beide landen kent. Ga daarmee vóór je verhuist, niet erna. Met deze lijst weet je wel precies wat je moet vragen.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject van België naar Kroatië, stap 2.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Kroatië.