Bank en betalen in Polen vanuit België: de gratis basisrekening in złoty, en wat je Belgische rekening nog doet

Als Belg heb je in Polen recht op een bankrekening, en de basisvariant is voor binnenlandse betalingen gratis. Wie legaal in een EU-land verblijft, heeft recht op een basisbetaalrekening. In Polen heet die de podstawowy rachunek płatniczy. Je krijgt:

• een betaalpas zonder kosten;
• vijf gratis overboekingen per maand;
• vijf gratis opnames of stortingen bij automaten van een andere bank.

De vondst zit in de voorwaarde. De rekening is bedoeld voor wie in Polen nog geen andere rekening in złoty heeft. Open je eerst een gewone rekening met een pakket, dan kun je zolang die bestaat niet meer terugvallen op de gratis variant bij een andere bank.

Heb je recht op een Poolse rekening?

Ja. Your Europe, het EU-portaal, zegt het zonder omwegen: wie legaal in een EU-land verblijft, mag een basisbetaalrekening openen. Een bank mag je niet weigeren omdat je niet in het land woont.

Weigeren mag wel in twee gevallen:

• als je niet voldoet aan de regels tegen witwassen en terrorismefinanciering;
• in sommige landen, als je al een vergelijkbare rekening bij een andere bank hebt.

Dat laatste doet Polen: de basisrekening is er voor consumenten die geen andere złotyrekening in Polen hebben waarmee dezelfde betalingen kunnen.

Dat recht geldt alleen voor de basisrekening, niet voor spaarrekeningen of andere producten.

Wat zit er in de basisrekening, en wat kost hij?

Sinds 8 augustus 2018 moeten alle Poolse banken en coöperatieve spaarkassen de basisrekening aanbieden, in złoty. De Poolse toezichthouder KNF zet de regels op een rij.

Onderdeel	Kosten
Rekening aanhouden, binnenlandse betalingen	gratis
Betaalpas (debet) uitgeven	gratis
Overboekingen in Polen	eerste 5 per maand gratis
Opnemen of storten bij automaten van een andere bank in Polen	eerste 5 per maand gratis
Daarboven	niet meer dan het gangbare tarief van die bank van de laatste 12 maanden
Betalingen naar het buitenland	mogen kosten, niet meer dan het gangbare tarief
Rood staan of een creditcard	niet mogelijk bij deze rekening

Met de basisrekening kun je:

• geld storten en opnemen in elk EU-land;
• betalen met de pas, in winkels en online;
• overboekingen, vaste opdrachten en automatische incasso's doen.

Er hangt geen krediet aan: een creditcard of een roodstandfaciliteit krijg je er niet bij.

Wat neem je mee naar de bank?

Wat een Poolse bank precies vraagt, verschilt per bank. Wat een bank vraagt om je identiteit vast te stellen, valt onder de witwasregels. Twee dingen spelen in Polen altijd mee.

Het eerste is je PESEL, het Poolse persoonsnummer. De Poolse belastingdienst gaat ervan uit dat een buitenlander die in Polen woont, het PESEL als fiscaal nummer heeft. Je hebt het ook nodig voor een profil zaufany. Je krijgt het bij de adresmelding. Ga dus pas naar de bank als die melding rond is, of vraag vooraf of de bank je ook zonder PESEL opent.

Het tweede is de profil zaufany, de Poolse digitale identiteit. Die kun je bij een loket laten bevestigen. Het kan ook zonder loket via je bank, maar alleen als je bank dat aanbiedt. De overheid zegt er zelf bij dat de lijst van banken die dat kunnen beperkt is. Wie de digitale overheid in Polen wil gebruiken zonder naar een loket te gaan, kiest dus een bank van die lijst.

Open niet meteen het eerste pakket dat een filiaal aanbiedt. De gratis basisrekening is er alleen voor wie nog geen andere złotyrekening in Polen heeft. Wie in de eerste week een gewone rekening met maandkosten opent, heeft dat recht bij de volgende bank niet meer zolang die rekening bestaat. Vraag in het filiaal expliciet naar de podstawowy rachunek płatniczy, en vraag het overzicht van de kosten, dat de bank je vóór het openen moet geven.

Wat doet je Belgische rekening nog?

Veel. Binnen de EU mag je bank voor een betaling in euro niet meer rekenen dan voor dezelfde betaling in eigen land. Een Poolse bank mag voor een eurobetaling binnen de EU niet meer vragen dan voor een binnenlandse betaling in złoty.

Wie met een Belgische bankkaart in złoty betaalt, betaalt mogelijk wisselkosten. De bank of de winkel moet je die kosten wel vóór de betaling laten zien.

Daar komt bij dat een Pools bedrijf of een Poolse instantie die incasso's of overboekingen uit het binnenland accepteert, je Belgische IBAN niet mag weigeren omdat hij uit een ander EU-land komt.

De Federale Pensioendienst kan je pensioen storten op een Belgische rekening, op een rekening in de EER of op een rekening in je nieuwe land. Welke het wordt, geef je door bij je verhuizing. Geef ook je Belgische bank je Poolse adres en je fiscale woonplaats door.

Dat laatste telt voor de rente. Woon je in Polen, dan mag België volgens het belastingverdrag op de rente van je Belgische spaar- of zichtrekening hooguit 5 % inhouden (artikel 11). Houdt je bank de gewone roerende voorheffing van 30 % in, dan vraag je het verschil als niet-inwoner terug, via MyMinfin met code 756. Polen belast de rente en trekt de Belgische inhouding af.

Open je de Poolse rekening al vóór je vertrek? Zolang je Belgisch inwoner bent, meld je elke buitenlandse rekening één keer aan het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank. Ben je geen Belgisch inwoner meer, dan hoeft het niet meer. Dat geef je online of op papier aan het CAP door.

Is je geld bij een Poolse bank gegarandeerd?

Ja, tot 100.000 euro per persoon per bank, via het Poolse depositogarantiefonds BFG. Dat geldt voor tegoeden in elke munt, maar de uitkering gebeurt in złoty. Je krijgt het binnen zeven werkdagen nadat de tegoeden onbereikbaar zijn geworden. Het stelsel volgt de Europese richtlijn voor depositogarantie.

Waar de bank valt in de volgorde van adresmelding, registratie en zorg, staat in het stappenplan van België naar Polen.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject van België naar Polen, stap 4.5: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Polen.