AOW en pensioen in Oostenrijk: het verdrag uit 1970

Wie de pensioenregels van meerdere emigratielanden naast elkaar legt, ziet bij Oostenrijk iets bijzonders: het verdrag stamt uit 1970, en juist die ouderdom is het cadeau.

Het bedrijfspensioen: exclusief naar Oostenrijk

Artikel 19 van het verdrag is van een verdwenen generatie: particuliere pensioenen van een inwoner van Oostenrijk zijn "slechts in die Staat belastbaar" — exclusieve woonstaatheffing. Een lijfrente noemt het artikel niet, maar die komt via het restartikel (artikel 22) op precies hetzelfde uit: slechts belastbaar waar je woont. Geen drempelbedrag zoals het verdrag met Duitsland (€ 15.000), geen bronstaatheffing tot 20% zoals Finland, geen kanteling in de maak zoals bij Zweden. Je vraagt bij de Belastingdienst een vrijstellingsverklaring voor de loonheffing aan, en je pensioenuitvoerder betaalt voortaan bruto uit; Oostenrijk heft tegen zijn eigen schijven — met een belastingvrije voet van ruim € 13.500 en veertien uitbetalingstermijnen die mild worden belast.

En het houdt stand: in de Kamerbrief over de verdragsonderhandelingen van 2026 komt Oostenrijk niet voor — anders dan Portugal en Roemenië, waar Nederland juist vanwege de pensioenheffing aan het heronderhandelen is. Dit regime is dus geen sluitend raam maar een open deur.

AOW en overheidspensioen: die blijven Nederlands

Twee uitzonderingen completeren het beeld. De AOW valt sinds het protocol van 2001 onder de sociale-zekerheidsbepaling: Nederland mag erover heffen, en doet dat via de loonheffing. En overheidspensioenen (het ABP-deel uit een overheidsdienstverband) blijven in Nederland belast, tenzij je ook de Oostenrijkse nationaliteit hebt. De export zelf is probleemloos: Oostenrijk is EU, dus je AOW gaat volledig mee, inclusief de alleenstaandennorm van 70%. De opbouw stopt wel — elk jaar buiten Nederland kost twee procent — en vrijwillig doorverzekeren kan, mits binnen een jaar na vertrek aangevraagd.

Vermogen dat in Nederland achterblijft

Drie regels uit hetzelfde verdrag voor wie huis, aandelen of spaargeld aanhoudt. Een verhuurd huis in Nederland blijft volledig Nederlands belast — inkomsten uit onroerend goed horen bij het land waar het ligt (artikel 6). Over dividend uit een Nederlandse vennootschap mag Nederland als bronstaat beperkt inhouden: 15%, of 5% bij een belang van minstens 25% (artikel 10). En rente is de stille verrassing: die is exclusief belastbaar in je woonstaat — over Nederlandse spaarrente heft alleen Oostenrijk (artikel 11).

De zorgkant: de CAK-route met een hoge factor

Gepensioneerden zonder werk in Oostenrijk vallen onder de CAK-verdragsroute: met het S1-formulier schrijf je je in bij de Oostenrijkse ÖGK en krijg je de e-card — let op dat die bij een buitenlandse voorgeschiedenis niet vanzelf komt; meld je actief bij de klantenservice. De verdragsbijdrage volgt de woonlandfactor, en die is voor Oostenrijk fors: 0,9177 in 2026 (tegen 0,8998 in 2025) — de Oostenrijkse zorg kost bijna het Nederlandse niveau, en dat zie je terug in de bijdrage én in de zorgtoeslag die ernaar wordt berekend. Eén deadline domineert de planning van vroeggepensioneerden: per — naar verwachting — 1 november 2026 geeft vroegpensioen geen toegang meer tot de CAK-route; wie daarvóór is aangemeld, behoudt zijn rechten.

De rest van de fiscale verhuizing

De conserverende aanslag over je pensioen- en lijfrenteopbouw is binnen de EU een formaliteit: automatisch uitstel, geen zekerheden, en na tien jaar zonder afkoop kwijtschelding op verzoek. De M-aangifte over het emigratiejaar doe je online. En vergeet de sommen niet die buiten het verdrag om lopen: Oostenrijk kent geen box 3 zoals Nederland — vermogen wordt er (buiten onroerend goed en enkele heffingen) niet jaarlijks belast, wat voor spaarders en beleggers stilletjes het grootste verschil kan zijn. Hoe dat voor jouw mix uitpakt, is precies het ene fiscalistgesprek waard dat deze verhuizing verdient.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Oostenrijk.