Zorg in Griekenland vanuit België: het S1 van je ziekenfonds, de EU-AMKA en de afstand die op vakantie onzichtbaar is

In Griekenland kom je in de publieke zorg via EOPYY, het nationale zorgfonds. Hoe je daar binnenkomt, hangt af van één vraag: kom je met een Belgisch pensioen, of ga je in Griekenland werken?

• Met een Belgisch pensioen schrijf je je in met het S1-formulier van je ziekenfonds. Dat Europese formulier toont dat België je zorg in Griekenland betaalt.
• Met werk ben je verzekerd op je Griekse inkomen, via e-EFKA.

Je Belgische ziekenfondsverzekering stopt bij je vertrek. Laat geen gat vallen tussen je laatste dag bij het ziekenfonds en je Griekse dekking.

Hoe werkt route 1, met een Belgisch pensioen?

Volgens het RIZIV, het Belgische instituut voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, blijf je met een Belgisch pensioen in een ander EER-land verzekerd ten laste van België. Je wordt in Griekenland verzorgd alsof je daar verzekerd bent, en België betaalt de rekening. Hetzelfde geldt met een Belgische invaliditeitsuitkering.

Zo pak je dat aan:

• Vraag vóór vertrek het S1-formulier aan bij je ziekenfonds.
• Vraag er ook een voor je partner en kinderen die als persoon ten laste meeverhuizen zonder in Griekenland te werken.
• Schrijf je na aankomst met dat S1 in bij EOPYY, via e-EFKA.

Zonder S1 sta je in Griekenland als onverzekerde aan het loket. En wie niet werkt, moet bij het registratiecertificaat van de politie een volledige ziektekostendekking tonen. Het S1 vult die eis in.

Twee uitzonderingen om te kennen:

• Krijg je ook een Grieks pensioen, dan word je in Griekenland verzekerd en wordt je Belgische dekking opgeschort.
• Gaat je partner in Griekenland werken, dan is die daar zelf verzekerd.

Met een S1 ten laste van België kun je volgens het RIZIV ook in België verzorgd blijven, onder dezelfde voorwaarden als wie er woont.

Een S1 is niet gratis voor jou. Op je Belgisch pensioen blijft de ZIV-bijdrage van 3,55 % dan naar alle waarschijnlijkheid ingehouden: die vervalt alleen als je in Griekenland verzekerd bent op grond van een pensioen, werk of zelfstandige activiteit daar. Vraag het na bij de Federale Pensioendienst.

Ben je vroeg gestopt, zonder Belgisch pensioen? Dan krijg je geen S1. Je regelt dan zelf een private polis die alles dekt. Dat geldt ook voor wie van vermogen leeft, of op afstand werkt voor een Belgische werkgever zonder detachering.

Waarom is de EU-AMKA de val, en niet de gewone AMKA?

Hier gaat het bij gepensioneerden het vaakst mis.

De AMKA is het Griekse sociaalzekerheidsnummer. De normale route loopt via een KEP (het burgerservicekantoor) of een kantoor van e-EFKA, en hij is gratis. Dat klopt voor werkenden.

Kom je met een S1, dan heb je een EU-AMKA nodig: de aparte variant voor mensen die via een Europees formulier verzekerd zijn. Die wordt niet bij het KEP geregeld maar via e-EFKA. Loop je met je S1 naar het KEP, dan word je in het beste geval teruggestuurd. In het slechtste geval krijg je een gewone AMKA die niet klopt met je verzekeringsstatus. Dan loop je bij de apotheek of het ziekenhuis alsnog vast en moet het opnieuw.

Vraag dus expliciet naar de EU-AMKA en neem je S1 mee. EOPYY verwijst voor de registratie naar de afdeling verzekerden van e-EFKA (tm.asfikan@efka.gov.gr).

Wat	Termijn of bedrag
S1 aanvragen bij je ziekenfonds	vóór vertrek; gratis
S1 voor partner en kinderen ten laste	apart aanvragen, als ze niet in Griekenland werken
ZIV-bijdrage op je Belgisch pensioen	3,55 %; met een S1 blijft die wellicht staan
Gewone AMKA (werkenden)	gratis, via KEP of e-EFKA
EU-AMKA (met S1)	alleen via e-EFKA

Hoe werkt route 2, met werk?

Ga je in loondienst, dan meldt je werkgever je aan bij e-EFKA, de Griekse socialeverzekeringsinstelling. Je premie loopt via de loonstrook, en je levert alleen je AMKA aan. Word je zelfstandig, dan betaal je zelf EFKA-bijdragen in vaste klassen. In beide gevallen is de S1 niet aan de orde: je bent dan verzekerd in het land waar je werkt, zoals het RIZIV het zegt.

Hoe werkt het daarna?

Het publieke stelsel dekt huisarts, ziekenhuis en medicijnen. Twee dingen wijken af van wat je in België gewend bent.

De eigen bijdrage per recept. Griekenland kent een bijbetaling per medicijn die per middel verschilt. Sommige zijn vrijgesteld, bij andere betaal je een deel zelf, tot een kwart. Voor wie chronische medicatie gebruikt, is dat een terugkerende post. Reken hem mee in je maandbegroting.

De wachttijden. In het publieke circuit kan het lang duren voor je bij een specialist zit. Veel Grieken nemen daarom een aanvullende private verzekering voor specialisten en tandarts. Dat is geen verplichting, wel een veelgemaakte keuze.

Waarom telt de afstand tot het ziekenhuis mee?

Dit weegt zwaarder dan bijna alles hierboven, en het hangt aan de keuze die je in de oriëntatiefase maakt.

Op het vasteland en op de grote eilanden (Kreta, Rhodos, Korfoe) is er een regionaal ziekenhuis binnen bereik. Op een klein eiland is er een gezondheidscentrum voor de dagelijkse dingen, en gaat alles wat ernstiger is per boot of per helikopter naar Kreta, Rhodos of Athene. Bij slecht weer vaart de boot niet.

Voor een gezond stel van vijftig is dat een aanvaardbaar risico. Bij een chronische aandoening, bij een zwangerschap of op je tachtigste is het een ander verhaal. Weeg het mee bij de keuze van je plek, en niet achteraf.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Griekenland, stap 5.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Griekenland.