Pensioen en belasting in Turkije vanuit België: je wettelijk pensioen blijft bij België, je groepsverzekering gaat naar Turkije

Woon je in Turkije, dan blijft België je wettelijk pensioen belasten, en mag alleen Turkije je groepsverzekering belasten. Zo verdeelt het belastingverdrag tussen België en Turkije, ondertekend in Ankara op 2 juni 1987, je pensioen in twee helften:

• Je wettelijk pensioen en een ambtenarenpensioen: België mag heffen. Turkije stelt ze vrij, maar houdt er rekening mee voor het tarief op je ander inkomen.
• Je aanvullend pensioen, zoals een groepsverzekering of een lijfrente: alleen Turkije mag heffen. Of Turkije dat ook echt doet, hangt af van twee Turkse vrijstellingen.

Op Nederlandstalige sites lees je vaak "in Turkije betaal je geen belasting op je pensioen". Die zin gaat over het Nederlandse verdrag, en hij is ook daar maar half waar. Voor een Belg geldt het verdrag van 1987. Een protocol van 9 juli 2013 veranderde alleen de artikelen over het uitwisselen van inlichtingen en het invorderen van belasting. Voor je inkomen geldt dus nog de tekst van 1987.

Waarom houdt België je wettelijk pensioen?

Artikel 18, lid 2, gaat over pensioenen uit de sociale zekerheid. Die mogen belast worden in het land dat ze betaalt. Ze zijn alleen dán uitsluitend in het woonland belastbaar als je inwoner én onderdaan van dat land bent. Een Belg in Alanya is inwoner van Turkije, maar geen Turks onderdaan. België mag dus blijven heffen.

Turkije stelt dat pensioen dan vrij (artikel 23, lid 2 a). Wel mag Turkije het meetellen om het tarief te bepalen op je andere inkomen dat het belast. Dat heet vrijstelling met progressievoorbehoud.

Hetzelfde geldt voor een ambtenarenpensioen: België mag het belasten (artikel 19), en Turkije stelt het op dezelfde manier vrij.

De uitzondering bestaat, maar je moet er Turk voor worden. Wie Turks staatsburger wordt, bijvoorbeeld via de investeringsroute, of die nationaliteit al heeft, verschuift het heffingsrecht over zijn wettelijk pensioen naar Turkije, zolang hij daar woont.

Wat dat voor je netto pensioen betekent. De Federale Pensioendienst houdt bedrijfsvoorheffing in, de Belgische belasting die meteen van je pensioen afgaat. Volgens de Pensioendienst kan die in bepaalde landen vervallen. Omdat dit verdrag België het recht laat om te heffen, reken je erop dat ze blijft. Je geeft je pensioen elk jaar aan in de Belgische belasting van niet-inwoners.

Daarbij komen twee bijdragen, omdat Turkije buiten de EER ligt:

• De ZIV-bijdrage van 3,55 %, voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Vrijstelling kan volgens de Pensioendienst alleen in een ander EER-land, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland.
• De solidariteitsbijdrage. Ook daar geldt de vrijstelling alleen in de EER, het VK of Zwitserland.

Het socialezekerheidsverdrag laat België de ZIV-bijdrage innen zolang België je zorg betaalt. Krijg je ook een Turks pensioen, dan betaalt Turkije je zorg. Of de bijdrage dan vervalt, zeggen de Pensioendienst en het verdrag niet even duidelijk. Vraag het de Pensioendienst, met je Turkse pensioenbeslissing erbij.

Waar wordt je groepsverzekering belast, en heft Turkije dan ook echt?

Artikel 18, lid 1: pensioenen voor een vroegere dienstbetrekking en lijfrenten, betaald aan een inwoner van een van beide landen, zijn slechts in dat land belastbaar. Voor een inwoner van Turkije is dat Turkije. Een groepsverzekering of een lijfrente gaat dus alleen naar Turkije, en België heft er niets op.

Dan de tweede vraag, en daar zit de onzekerheid. Twee Turkse regels kunnen het pensioen vrijstellen:

• Artikel 23, lid 13, van de Turkse inkomstenbelastingwet stelt pensioenen vrij die een buitenlandse socialezekerheidsinstelling betaalt. Je wettelijk pensioen valt daar duidelijk onder. Maar de wet zegt nergens wat zo'n instelling precies is. Of een groepsverzekering van een verzekeraar of een pensioenfonds eronder valt, beslist de Turkse fiscus. Voor een lijfrente bij een verzekeraar is het antwoord waarschijnlijk nee.
• De vrijstelling van twintig jaar voor buitenlands inkomen. Wie sinds 1 januari 2026 inwoner van Turkije wordt en de drie jaar daarvoor geen woonplaats en geen belastingplicht in Turkije had, betaalt twintig jaar geen Turkse belasting op inkomen uit het buitenland. Je moet daarvoor wel op tijd een certificaat aanvragen. Hoe dat gaat, staat in de Turkse vrijstelling voor buitenlands inkomen.

Het verschil is groot genoeg om je begroting te laten kantelen. Valt je groepsverzekering onder een vrijstelling, dan betaal je nul. Valt ze er niet onder, dan geef je ze elk jaar in Turkije aan, tegen het progressieve tarief, dat oploopt tot 40 procent. En omdat het verdrag het heffingsrecht alleen aan Turkije geeft, verrekent België die heffing niet.

Vraag bij de aanvraag van je certificaat uitdrukkelijk na of je groepsverzekering eronder valt, en laat het vastleggen. Vraag ook je verzekeraar welk bewijs van je Turkse woonplaats hij nodig heeft om in België niets in te houden.

Wie belast de rest van je inkomen?

Inkomen	Verdrag van 1987	Wie heft als je in Turkije woont
Wettelijk pensioen (Federale Pensioendienst)	art. 18, lid 2, en art. 23, lid 2 a	België; Turkije stelt vrij met progressie; ben je Turks onderdaan, alleen Turkije
Ambtenarenpensioen	art. 19, lid 1	België; Turkije stelt vrij
Groepsverzekering en lijfrente	art. 18, lid 1	alleen Turkije; vrijgesteld als een Turkse vrijstelling geldt, anders tot 40 %
Loon voor werk in Turkije	art. 15	Turkije, progressief tot 40 %
Loon voor dagen in België	art. 15, lid 2	België, tenzij hooguit 183 dagen per kalenderjaar en een werkgever buiten België
Huur en meerwaarde van een woning in België	art. 6 en 13	België mag heffen
Dividend van Belgische aandelen	art. 10	België hooguit 20 % (15 % voor een vennootschap met minstens 10 %)
Rente van een Belgische rekening	art. 11	België hooguit 15 %
ZIV-bijdrage	Pensioendienst	3,55 %, geen vrijstelling in Turkije
Solidariteitsbijdrage	Pensioendienst	blijft; vrijstelling alleen in de EER, het VK of Zwitserland

Dividend en rente. De Belgische roerende voorheffing is meestal hoger dan die 20 of 15 %. Het verschil vraag je als niet-inwoner terug, via MyMinfin, binnen vijf jaar.

Loon. Wie fysiek vanuit Turkije werkt, ook op afstand voor een Belgische werkgever, wordt daarover in Turkije belast. Werk je nog dagen in België, dan mag België daarover heffen. Behalve als je er in dat kalenderjaar hooguit 183 dagen bent, je werkgever niet in België gevestigd is en het loon niet ten laste komt van een vaste inrichting in België.

Eisen beide landen je als inwoner op, dan beslist artikel 4. Dat kijkt in vaste volgorde naar waar je een duurzaam tehuis hebt, waar je persoonlijke en economische banden het sterkst zijn, waar je gewoonlijk verblijft, en pas dan naar je nationaliteit.

Een algemene vermogensbelasting kent Turkije niet. Erfbelasting valt buiten het verdrag: dat gaat alleen over inkomen.

Gaat je Belgisch pensioen mee, en wat telt er samen?

Ja. België en Turkije hebben ook een verdrag over sociale zekerheid, ondertekend op 11 april 2014 en in werking sinds 1 september 2018. Vier dingen om te weten:

• Je pensioen gaat mee. België mag je pensioen niet schorsen, verminderen of intrekken omdat je in Turkije woont (artikel 5).
• De jaren tellen samen. Kom je in een van beide landen tekort voor een pensioen, dan tellen de jaren in het andere land mee. Elk land betaalt daarna zijn eigen deel (artikelen 28 en 29). Bewaar de bewijzen van een Turkse loopbaan.
• Je vraagt je pensioen aan in Turkije. Woon je in Turkije als je pensioenleeftijd nadert, dan dien je de aanvraag in bij de SGK, de Turkse instelling voor sociale zekerheid. Die stuurt hem door naar België.
• Uitgezonden werken kan tot twee jaar. Stuurt je Belgische werkgever je naar Turkije, dan blijf je tot vierentwintig maanden onder de Belgische sociale zekerheid (artikel 9). Met een akkoord van beide landen kan dat met hooguit zesendertig maanden verlengd worden.

Het levensbewijs. Krijg je van de Pensioendienst een levensbewijs, een bewijs dat je nog leeft, dan kan de Belgische ambassade in Ankara of het consulaat-generaal in Istanbul het afstempelen. Stuur het binnen dertig dagen terug.

Hoe je zorg via dat verdrag loopt, staat in zorg in Turkije vanuit België.

Welke rekensom maak je vóór vertrek?

Reken met je netto wettelijk pensioen na bedrijfsvoorheffing, ZIV-bijdrage en solidariteitsbijdrage. Tel daar je groepsverzekering bij, in het slechtste geval belast tegen het Turkse tarief. En kijk of je in aanmerking komt voor de vrijstelling van twintig jaar, want die aanvraag heeft een harde termijn.

De uitwerking is persoonlijk. Leg je situatie vóór je verhuist voor aan een fiscalist die beide landen kent, zeker als je meer dan één pensioen of Belgische huurinkomsten hebt.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject van België naar Turkije, stap 3.2 en 3.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Turkije.