Bank en betalen in Tsjechië vanuit België: de basisrekening, het rodné číslo en de bank die je ook bij de overheid binnenlaat

Ja, als Belg heb je recht op een Tsjechische bankrekening. Het is een recht, geen gunst. Wie legaal in een EU-land verblijft, heeft recht op een basisbetaalrekening: een gewone rekening voor het dagelijkse betalen.

Volgens het Tsjechische ministerie van Financiën moet elke bank in de EU die aanbieden voor een redelijke prijs. Dat mag zonder voorwaarden als een minimumomzet of een woonplaats.

Eén ding om vooraf te weten. Het Tsjechische ministerie van Binnenlandse Zaken noemt banken uitdrukkelijk bij de instellingen die om je rodné číslo vragen, het Tsjechische persoonsnummer. Zonder dat nummer kun je sommige contracten niet sluiten en geen hypotheek krijgen. Je krijgt het niet bij de politie, maar via het vrijwillige registratiebewijs.

Heb je recht op een Tsjechische rekening?

Ja. Your Europe, het EU-portaal, zegt het zonder omwegen: wie legaal in een EU-land verblijft, mag een basisbetaalrekening openen, en een bank mag je niet weigeren omdat je niet in het land woont.

Weigeren mag wel in twee gevallen:

• als je niet voldoet aan de regels tegen witwassen en terrorismefinanciering;
• in sommige landen, als je al een vergelijkbare rekening bij een andere bank hebt.

Dat recht geldt alleen voor de basisrekening, niet voor spaarrekeningen.

Een basisrekening dekt het dagelijkse betalen: storten, opnemen, overboekingen, domiciliëringen (in Tsjechië incasso's) en een betaalpas voor winkels en online. De bank moet je vóór het openen een overzicht van de kosten geven. Daarna krijg je minstens eens per jaar een overzicht van wat je betaald hebt.

In sommige EU-landen mag een bank voor de basisrekening een jaarlijkse vergoeding vragen, die redelijk moet blijven. In Tsjechië spreekt het ministerie van Financiën van een "redelijke prijs".

Wat neem je mee?

Wat	Waarom	Waar je het krijgt
Paspoort of identiteitskaart	identificatie volgens de witwasregels	—
Rodné číslo	banken, verzekeraars en artsen vragen erom; zonder geen hypotheek	via het registratiebewijs, binnen 30 dagen toegekend
Bank iD (daarna)	inloggen bij overheid en zorgverzekeraar	bij je bank, gratis, ook voor buitenlanders

Hoe je het rodné číslo krijgt, en waarom je er niet om hoeft te vragen, staat in rodné číslo en meldplicht in Tsjechië.

Kies je bank op Bank iD, niet alleen op de kosten. Tsjechië laat je bij de overheid inloggen met dezelfde gegevens als je internetbankieren. Met die Bank iD log je in bij overheidsportalen en je zorgverzekeraar, doe je je belastingaangifte en zet je een geavanceerde elektronische handtekening, zonder kosten. Volgens de aanbieder kunnen ook buitenlanders hem krijgen. Maar niet elke bank doet mee: kijk de lijst na vóór je een rekening opent, dan hoef je later niet over te stappen.

Houd je je Belgische rekening aan?

Ja, en de Europese regels maken dat makkelijk. Binnen de EU gelden twee regels voor betalingen in euro:

• je bank mag voor een betaling in euro niet meer rekenen dan voor dezelfde betaling in eigen land;
• een Tsjechische bank mag voor een eurobetaling binnen de EU niet meer vragen dan voor een binnenlandse betaling in kronen.

Wie met een Belgische bankkaart in kronen betaalt, betaalt mogelijk wisselkosten. De bank of de winkel moet die wel vóór de betaling laten zien.

Een Tsjechisch bedrijf of een Tsjechische instantie die domiciliëringen of overschrijvingen uit het binnenland accepteert, mag je Belgische IBAN niet weigeren omdat hij uit een ander EU-land komt.

De Federale Pensioendienst kan je pensioen storten op een Belgische rekening, op een rekening in de EER of op een rekening in je nieuwe land. Welke het wordt, geef je door bij je verhuizing. Geef ook je Belgische bank je nieuwe adres en je fiscale woonplaats door.

Dat laatste telt voor de rente. Woon je in Tsjechië, dan mag België volgens het belastingverdrag de rente op een gewone spaar- of zichtrekening bij een Belgische bank niet belasten (artikel 11, lid 3). Houdt je bank toch roerende voorheffing in, dan vraag je die terug. Tsjechië belast de rente wel.

Open je de Tsjechische rekening al vóór je vertrek? Zolang je Belgisch inwoner bent, meld je elke buitenlandse rekening één keer aan het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank; wie dat nalaat, riskeert een boete. Ben je geen Belgisch inwoner meer, dan hoeft het niet meer. Dat geef je online of op papier aan het CAP door.

Is je geld bij een Tsjechische bank gegarandeerd?

Ja. Het Tsjechische garantiestelsel betaalt tot de tegenwaarde van 100.000 euro per persoon per bank, zonder eigen risico. De uitbetaling moet binnen zeven werkdagen beginnen.

In een paar wettelijk omschreven gevallen komt daar tijdelijk tot 100.000 euro bij. Een voorbeeld is de opbrengst van de verkoop van een woning die in het Tsjechische kadaster staat. Dat geldt als het geld hooguit drie maanden vóór de dag waarop de bank niet meer uitbetaalt is bijgeschreven, en rechtstreeks van de koper of de bewaarnemer uit het koopcontract komt (de partij die het koopgeld tijdelijk beheert).

Waar de bank valt in de volgorde van melding, registratiebewijs en zorg, staat in het stappenplan van België naar Tsjechië.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject van België naar Tsjechië, stap 4.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Tsjechië.