Werken in Tsjechië vanuit België: geen vergunning, een handelsvergunning voor 1.000 kronen, en de paušál die je op dag één moet kiezen

Nee, als Belg heb je in Tsjechië geen werkvergunning nodig. Als EU-burger werk je er in loondienst zonder vergunning, en voor zelfstandigen is die in de EU nooit nodig.

Voor zelfstandigen heeft Tsjechië iets bijzonders: de paušální režim. Dat is één vast maandbedrag dat drie dingen samen afdekt: je inkomstenbelasting, pensioenpremie en zorgpremie. In de eerste schijf is dat sinds juli 2026 9.162 kronen per maand.

Let op de termijn. Wie die regeling wil, meldt zich aan uiterlijk op de dag dat hij begint. Een dag later is de aanmelding voor dat jaar ongeldig, en de belastingdienst kan die termijn niet herstellen.

Heb je als Belg een werkvergunning nodig?

Nee. Als EU-burger heb je in het algemeen geen werkvergunning nodig om ergens in de EU in loondienst te werken, en zelfstandigen hebben er in de EU nooit een nodig.

Voor veel loketten in Tsjechië heb je wel een persoonsnummer nodig, het rodné číslo. Dat krijg je via het registratiebewijs (zie rodné číslo en meldplicht in Tsjechië).

Hoe begin je als zelfstandige?

De gewone vorm is de živnost, een handelsvergunning. Voor een vrij beroep, een volná živnost, meld je die aan bij een gemeentelijk handelsvergunningenbureau. Dat kan op vier manieren:

• aan het loket;
• per post;
• elektronisch;
• via een Czech POINT-loket, een overheidsloket voor allerlei aanvragen en uittreksels.

Stap	Termijn	Kosten
Aanmelding van de eerste živnost	bureau schrijft je in binnen 5 werkdagen	1.000 Kč
Elke volgende aanmelding	idem	500 Kč
Indiening via een Czech POINT-loket	—	50 Kč extra
Aanmelding voor de paušální režim, nieuwe ondernemer	uiterlijk op de dag dat je begint	—
Paušální režim, eerste schijf (sinds juli 2026)	per maand, uiterlijk de 20e	9.162 Kč
Paušální režim, tweede en derde schijf (begin 2026)	idem	16.745 Kč en 27.139 Kč
Erkenning buitenlands hoger diploma	beslissing in de regel binnen 30 dagen	3.000 Kč

Wat is de paušální režim, en voor wie?

De paušální režim bundelt drie verplichtingen in één betaling aan de belastingdienst:

• de inkomstenbelasting;
• de pensioenpremie;
• de premie voor de publieke zorgverzekering.

Wie aan de voorwaarden voldoet, hoeft geen belastingaangifte en geen premieoverzichten in te dienen, en betaalt achteraf niets bij.

Er zijn drie schijven. In de eerste mag je, afgemeten aan het jaar ervoor, hooguit een miljoen kronen inkomsten uit zelfstandige arbeid hebben, uit welke activiteit dan ook. De tweede en derde gaan tot anderhalf en twee miljoen, met voorwaarden over het soort inkomsten.

Een nieuwe ondernemer valt in de regeling vanaf het begin van de maand waarin hij start. Van schijf wissel je alleen aan het begin van een jaar.

De eerste schijf werd in 2026 halverwege verlaagd: van 9.984 naar 9.162 kronen per maand vanaf juli. De reden is dat de pensioenpremie voor zelfstandigen met terugwerkende kracht omlaag ging. Wie in de eerste helft van het jaar al betaalde, heeft 4.932 kronen tegoed.

De paušál kies je op de dag dat je begint, niet later. Een nieuwe ondernemer meldt zich voor de paušální režim aan uiterlijk op de dag dat hij zijn activiteit start. De belastingdienst schrijft het zelf: een melding die later komt, is ongeldig, de termijn is niet te herstellen, en je kunt dan dat hele kalenderjaar niet in de regeling. Wie al onderneemt, heeft in de regel tot 10 januari. Doe de aanmelding dus samen met je handelsvergunning, niet erna.

De regeling is alleen voor wie in Tsjechië als zelfstandige onder de Tsjechische sociale en zorgverzekering valt. Heb je een S1 van je ziekenfonds omdat je een Belgisch pensioen hebt? Dan hoort dat eerst uitgezocht; zie zorg in Tsjechië.

Werk je op afstand voor een Belgische werkgever?

Dan spelen twee regels, en ze tellen niet hetzelfde.

Je sociale zekerheid. Volgens de Belgische Sociale Zekerheid is je woonland bevoegd zodra je 25 procent of meer van je arbeidstijd daar werkt. Werk je minder dan 25 procent thuis in Tsjechië voor een werkgever met zetel in België, dan blijf je in België verzekerd. Daartussen bestaat een kaderakkoord: werk je minder dan 50 procent in Tsjechië, dan kan je werkgever samen met jou vragen dat de Belgische sociale zekerheid blijft gelden. Die aanvraag doet de werkgever bij de RSZ, niet jij. Word je in Tsjechië verzekerd, dan krijgt je werkgever daar verplichtingen.

Je belasting. Het belastingverdrag tussen België en Tsjechië legt je loon bij het land waar je het werk doet (artikel 15). Werk dat je in Tsjechië doet, mag Tsjechië belasten, ook als je werkgever Belgisch is. Werk je een deel van de dagen in België, dan mag België het loon voor die dagen belasten. Een fiscalist die beide landen kent, is voor dit geval geen luxe. Leg het vóór je verhuizing aan je werkgever voor.

Wat als je werkloos wordt?

Werkte je in België, dan kunnen die jaren in Tsjechië meetellen voor een werkloosheidsuitkering. Dat loopt via het U1-formulier, het Europese bewijs van je verzekerde periodes. Volgens de VDAB bezorgt de RVA, de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening, je dat formulier, met hoeveel je in België gewerkt hebt. Vraag het U1 dus alvast aan bij vertrek.

Telt je Belgische diploma?

Niet automatisch. Tsjechië heeft verdragen over de gelijkwaardigheid van diploma's met Slowakije, Polen, Duitsland, Hongarije en Slovenië, maar niet met België.

Heb je voor je werk een erkend hoger diploma nodig, dan vraag je de nostrifikace aan: de erkenning van je buitenlandse opleiding als gelijkwaardig aan een Tsjechische. Die kost 3.000 kronen. De beslissing volgt in de regel binnen dertig dagen, langer als de controle ingewikkeld is.

Let op het verschil: de nostrifikace is een academische erkenning, geen beroepserkenning. Voor gereglementeerde beroepen, zoals leraar, arts of advocaat, geldt een aparte procedure. Of je voor ander werk de erkenning nodig hebt, vraag je aan je werkgever voordat je betaalt.

Aan Vlaamse kant helpt NARIC-Vlaanderen. Voor de erkenning in het buitenland van je Vlaams diploma vraag je daar gratis een attest aan. Vraagt de Tsjechische instantie een gelegaliseerd exemplaar, dan regelt NARIC-Vlaanderen ook die legalisatie.

Wat er voor jouw situatie in welke volgorde moet, staat in het stappenplan van België naar Tsjechië.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject van België naar Tsjechië, stap 2.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Tsjechië.