Verblijf in Tsjechië: één verplichte melding, één vrijwillig bewijs

Tsjechië doet iets wat de meeste EU-landen niet doen: het maakt de registratie van je verblijf vrijwillig. Dat klinkt als gemak, en het is een valkuil.

De ene verplichting: melden binnen dertig dagen

Wie als EU-burger langer dan dertig dagen in Tsjechië blijft, meldt zich binnen dertig dagen na binnenkomst bij de afdeling vreemdelingenpolitie van zijn woonplaats. Het is een formulier van de politie zelf, het kost niets, en het is de verplichting die de wet je bij aankomst oplegt.

Twee uitzonderingen: kinderen onder de vijftien hoeven niet, en wie in een hotel of pension logeert wordt door de uitbater gemeld. Dat laatste is handig voor de eerste weken, maar het adres van een pension helpt je bij de volgende stap niet.

Verhuis je later binnen Tsjechië, dan meld je dat ook. En vertrek je definitief, dan lever je een eventueel registratiebewijs binnen drie dagen in.

Het vrijwillige bewijs dat je toch nodig hebt

Het registratiebewijs voor EU-burgers is geen voorwaarde om er te mogen wonen. De wet zegt letterlijk dat het aan jou is of je het aanvraagt.

In de praktijk vraagt vrijwel elk loket erom. De bank wil het zien voor een rekening, de zorgverzekeraar voor de inschrijving van je S1, het gemeentekantoor voor het kenteken van je auto, en na vijf jaar bewijst het je verblijfsduur voor het permanente verblijf. Vraag het dus aan zodra je een adres hebt.

Je neemt mee:

• je paspoort of identiteitskaart;
• een bewijs van je verblijfsdoel als dat werk, ondernemen of studie is;
• een bewijs van ziektekostenverzekering als je van eigen middelen of pensioen leeft — voor gepensioneerden het S1 en de inschrijving bij de Tsjechische zorgverzekeraar;
• een bewijs van onderdak, zoals je huurcontract;
• een pasfoto.

Geen van de stukken mag ouder zijn dan honderdtachtig dagen, behalve het paspoort, de akten en de foto. Vraag je uittreksels dus niet te vroeg aan.

Het bewijs geldt tien jaar en de leges zijn 200 kronen.

De volgorde die werkt

Eerst een adres, want de melding vraagt erom en het bewijs ook. Dan de melding bij de politie, binnen dertig dagen. Dan het S1 naar de zorgverzekeraar, want dat is je bewijs van verzekering. Dan het registratiebewijs, met dat verzekeringsbewijs erbij. En dan pas de bank en de auto, die allebei om het registratiebewijs vragen.

Wie het bewijs eerst probeert, loopt vast op de verzekering. Wie de bank eerst probeert, loopt vast op het bewijs.

Na vijf jaar

Na vijf jaar ononderbroken legaal verblijf heb je als EU-burger recht op permanent verblijf. De melding bij de politie en het registratiebewijs zijn dan het bewijs van je jaren — nog een reden om ze allebei op orde te hebben.