AOW, pensioen en belasting in Tsjechië: een verdrag uit 1974 en een vrijstelling die stapelt

De meeste nieuwe belastingverdragen van Nederland leggen het pensioen bij de bronstaat. Het verdrag met Tsjechië is niet nieuw. Het stamt uit 1974, is gesloten met Tsjechoslowakije, geldt voor Tsjechië nog onverkort en is nooit gewijzigd. En dat is hier goed nieuws.

Wat het verdrag zegt

Artikel 19: pensioenen en andere soortgelijke beloningen betaald aan een inwoner van een van de Staten ter zake van een vroegere dienstbetrekking zijn slechts belastbaar in die Staat. Je bedrijfspensioen gaat dus exclusief naar Tsjechië, zonder drempel en zonder Nederlandse bronheffing.

Het verdrag heeft geen socialezekerheidsartikel. Je AOW valt daardoor onder artikel 23, het restartikel: bestanddelen van het inkomen die niet uitdrukkelijk in de voorgaande artikelen zijn genoemd, zijn slechts belastbaar in die Staat. Ook exclusief Tsjechië.

Nederland laat dus los — mits je de vrijstelling loonheffing aanvraagt bij de Belastingdienst, met een Tsjechische woonplaatsverklaring. Zonder die aanvraag blijft je fonds inhouden en haal je het pas na een jaar terug.

De uitzondering: het overheidspensioen

Artikel 20 lid 2: een pensioen betaald door de Nederlandse staat of een Nederlands overheidslichaam voor bewezen diensten mag in die Staat worden belast — tenzij je inwoner én onderdaan van Tsjechië bent.

ABP en elk ander overheidspensioen blijven dus bij Nederland, en dat deel valt niet onder de Tsjechische vrijstelling hieronder. Tsjechië stelt het op zijn beurt vrij van zijn eigen belasting: het verdrag werkt aan de Tsjechische kant met vrijstelling, niet met verrekening. Wie naast de Nederlandse ook de Tsjechische nationaliteit heeft, ziet ook dit pensioen naar Tsjechië gaan.

Wat Tsjechië er zelf mee doet: de vrijstelling die stapelt

Hier wordt het interessant. De Tsjechische wet op de inkomstenbelasting stelt regelmatig uitbetaalde pensioenen uit een verplicht pensioenstelsel vrij tot zesendertig keer het minimumloon dat op 1 januari van het jaar geldt — en de wet zegt er uitdrukkelijk bij dat prestaties uit een buitenlandse verplichte verzekering van dezelfde soort meetellen.

Het minimumloon staat sinds 1 januari 2026 op 22.400 kronen. Zesendertig keer dat bedrag is 806.400 kronen per jaar, omgerekend ruwweg drieëndertig duizend euro. Tot dat bedrag is een pensioen uit een verplicht stelsel in Tsjechië onbelast.

Je AOW valt daar zonder discussie onder: een wettelijk, verplicht stelsel. Voor je Nederlandse bedrijfspensioen is de vraag of het als verplichte verzekering van dezelfde soort geldt. Een verplicht bedrijfstakpensioen is een sterker geval dan een vrijwillige lijfrente, en dat is precies de vraag die je aan een fiscalist stelt die beide stelsels kent — niet aan een forum.

Wat er boven de grens gebeurt

Wat boven de vrijstelling uitkomt, valt in de gewone schijven: 15% tot zesendertig keer het gemiddelde loon — voor 2025 was dat 1.676.052 kronen — en 23% daarboven. Daar gaat een basiskorting op de belasting van 30.840 kronen per persoon per jaar vanaf, die de eerste tweehonderdduizend kronen boven de vrijstelling in de praktijk onbelast maakt.

Reken het uit op jouw bedragen. Voor een gemiddeld Nederlands pensioen komt het erop neer dat je in Tsjechië weinig tot niets betaalt, en dat is precies waarom het de moeite loont om de vrijstelling loonheffing in Nederland niet te vergeten.

Je AOW gaat volledig mee

Los van de belasting: binnen de EU wordt de AOW zonder korting uitbetaald. Meld je verhuizing op tijd bij de SVB, met de datum, je Tsjechische adres en je bankgegevens. Je verdere opbouw stopt op de dag van uitschrijving; wie vóór de AOW-leeftijd vertrekt, kan die vrijwillig voortzetten.