Zorg in Marokko vanuit België: de verdragsroute via de CNSS, ten laste van België

Ja, met een Belgisch pensioen krijg je in Marokko zorg uit het Marokkaanse stelsel, en België betaalt de kosten. Dat regelt het verdrag over sociale zekerheid tussen België en Marokko. Het werd ondertekend op 18 februari 2014 en is sinds 1 juni 2022 in werking. Het oude verdrag van 1968 is daarmee vervangen.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Je hebt een getuigschrift van je ziekenfonds nodig, en daarmee schrijf je je in bij de CNSS, de Marokkaanse socialezekerheidskas.
• Je gezinsleden vallen mee onder je recht.
• De route bestaat alleen voor wie een Belgisch pensioen of een andere Belgische uitkering krijgt. Wie zonder pensioen en zonder werk gaat, regelt zelf een polis.

Lees je over het CAK en een verdragsbijdrage, dan gaat dat over Nederlanders. Voor een Belg loopt het via het ziekenfonds.

Wat zegt het verdrag precies?

Artikel 16, lid 2, is de kern. Wie een invaliditeits-, rust- of overlevingsuitkering krijgt die alleen België verschuldigd is, en in Marokko woont, krijgt zorg voor zichzelf en zijn gezinsleden. De Marokkaanse instelling verleent die zorg volgens haar eigen regels, ten laste van België.

De Administratieve Schikking, de uitvoeringsregels bij het verdrag, zegt hoe dat gaat (artikel 8):

• Je schrijft jezelf en je gezinsleden in bij de instelling van je woonplaats. In Marokko is dat de CNSS.
• Je legt daarbij een getuigschrift voor dat je recht hebt op die zorg. Je ziekenfonds geeft het af.
• Heb je geen getuigschrift, dan vraagt de CNSS het zelf op bij je ziekenfonds.
• Elke verandering, zoals een verhuis of nieuw werk, meld je.

Wie je bent	Waar je verzekerd bent	Wat je regelt
Gepensioneerd, met alleen een Belgisch pensioen	zorg via de CNSS, ten laste van België	getuigschrift van je ziekenfonds, inschrijven bij de CNSS
Werknemer bij een werkgever in Marokko	Marokkaanse sociale zekerheid (artikel 7)	verzekerd via je werk
Gedetacheerd door een Belgische werkgever	Belgisch verzekerd, als het werk niet langer dan 24 maanden duurt (artikel 8)	attest via je werkgever
Geen pensioen en geen werk	geen verdragsroute	zelf een internationale of Marokkaanse polis
Tijdelijk op reis in Marokko	je Belgische verzekering	formulier BM111 van je ziekenfonds

Wat betaal je ervoor?

Geen aparte premie. Op je Belgisch pensioen blijft de Pensioendienst wel de ZIV-bijdrage van 3,55 % inhouden, de bijdrage voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Vrijstelling krijg je alleen als je in een ander land van de EER woont.

Dat klopt ook met het verdrag. Artikel 17 laat België die bijdrage alleen heffen omdat België de zorg in Marokko betaalt. Je krijgt er dus iets voor terug.

In welke volgorde regel je het?

Meld je vertrek vooraf aan je ziekenfonds, en vraag in hetzelfde gesprek het getuigschrift voor het verdrag met Marokko. Laat je partner en je kinderen erop zetten.

Een gat tussen twee stelsels is het duurste wat je kan overkomen. Je ziekenfonds schrijft je uit, en de CNSS kent je nog niet. Eén opname in die weken betaal je zelf. Vertrek dus met het getuigschrift op zak, en schrijf je in je eerste weken in bij de CNSS. Het papier in je la is nog geen verzekering.

Twee dingen die je uitdrukkelijk navraagt:

• Alleen een zelfstandigenpensioen? Aan Belgische kant geldt het verdrag voor de stelsels van werknemers (artikel 2). Vraag je ziekenfonds of het getuigschrift ook voor jou geldt.
• Welk formulier? De schikking spreekt alleen van een getuigschrift. Het formulier BM111 is iets anders: dat is voor reizen en een tijdelijk verblijf.

Wat dekt je verdragsrecht wel en niet?

Je krijgt zorg volgens de Marokkaanse regels: dezelfde zorg als een Marokkaanse verzekerde, met dezelfde ziekenhuizen en wachttijden.

Veel Europeanen in Marokko komen in de praktijk in privéklinieken terecht. Die vallen niet vanzelf onder je verdragsrecht. Wie die route wil, betaalt zelf of neemt er een aanvullende polis bij.

Dat maakt je woonplaats tot een zorgbeslissing. In de grote steden liggen de ziekenhuizen waar je verdragsrecht werkelijk iets waard is. In het Rifgebied of de Midden-Atlas is de afstand tot zo'n ziekenhuis een factor die je op vakantie niet merkt, en als bewoner wel.

Ben je tijdelijk in België, dan krijg je hier zorg ten laste van België (artikel 18). Dat is een troost voor wie een deel van het jaar terugkomt.

En als je in Marokko werkt?

Dan val je onder de Marokkaanse sociale zekerheid: het verdrag legt je bij het land waar je werkt. Wil je daarnaast Belgisch verzekerd blijven, dan is er de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ), de vrijwillige Belgische verzekering voor wie buiten Europa werkt. Ze heeft een aparte verzekering geneeskundige verzorging. Die betaalt kosten buiten België voor 75 % terug, als ze volgens de Belgische tarieven terugbetaalbaar zijn. Je hebt eerst het basispakket van de OSZ nodig.

Zoek in je eerste weken een huisarts, vóór je er een nodig hebt. Wat er met je pensioen gebeurt, staat in pensioen en belasting in Marokko.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Marokko, stap 1.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Het getuigschrift regel je in fase 3, de inschrijving bij de CNSS na aankomst. Bekijk het hele traject van België naar Marokko.