Zorg in Finland vanuit België: de kotikunta als sleutel, het S1 van je ziekenfonds, en twee plafonds

Ja, als je in Finland woont, kom je in de publieke zorg, en die is betaalbaar. De sleutel is niet je persoonsnummer maar je kotikunta, je Finse woongemeente. Volgens InfoFinland, de voorlichtingsdienst van de Finse overheid, heb je recht op publieke zorg als je een woongemeente hebt.

Wat je betaalt:

• per bezoek een eigen bijdrage, met een wettelijk maximum;
• per kalenderjaar houdt het op bij het zorgplafond van € 815.

De vondst bij het Finse ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid STM: de bijdragen gaan in 2027 flink omhoog.

De valkuil zit vooraan. Zonder kotikunta ben je in de publieke zorg alleen bij spoed welkom, en dan kan de rekening achteraf komen.

Hoe kom ik in de publieke zorg?

Via de kotikunta, de registratie bij de bevolkingsdienst DVV. De zorg zelf organiseert niet je gemeente maar de welzijnsregio (hyvinvointialue) waar je woont: de regionale overheid voor zorg en welzijn.

Je meldt je aan bij het gezondheidscentrum, dat per regio terveysasema, terveyskeskus of hyvinvointiasema kan heten. Wie belt, krijgt eerst een beoordeling. In Finland behandelen verpleegkundigen veel klachten zelf en verwijzen ze door naar een arts als dat nodig is. Huisbezoeken van een arts in de publieke zorg bestaan niet.

Heb je nog geen kotikunta, dan word je bij spoed toch in de publieke zorg behandeld, maar kunnen de kosten achteraf bij je worden geïnd. Wie werkt, kan soms op grond van dat werk recht op zorg krijgen, maar dat vraag je apart aan.

Wat betaal ik per bezoek?

De wet zet een maximum. Elke welzijnsregio beslist zelf of ze dat maximum vraagt, minder, of niets. Helsinki rekent voor een afspraak bij een gezondheidscentrum bijvoorbeeld niets.

Zorg	Wettelijk maximum 2026	Gepland maximum 2027	Helsinki 2026
Gezondheidscentrum, arts of verpleegkundige	€ 30,20 per keer, hooguit drie keer per jaar per centrum, of een jaarbedrag van € 60,30	€ 37,20	€ 0
Polikliniek in het ziekenhuis	€ 71,30 per bezoek	€ 80,50	€ 71,30
Afspraak gemist of te laat afgezegd	€ 73,70		€ 60,60
Zorgplafond per kalenderjaar	€ 815

Deze bijdragen mogen alleen worden gevraagd van wie 18 jaar of ouder is. De verhoging voor 2027 is volgens STM een voornemen: de polikliniek 10 procent duurder, het gezondheidscentrum 20 procent.

Hoe werkt het zorgplafond?

Alles wat je in een kalenderjaar aan meetellende bijdragen betaalt, telt op. Bij € 815 in 2026 is het plafond bereikt, en de rest van het jaar is die zorg gratis. De welzijnsregio geeft je dan een verklaring.

Het plafond wordt om de twee jaar geïndexeerd. In 2025 was het nog € 762, dus wie dat bedrag tegenkomt, leest een oude bron.

Wat telt mee:

• de bijdragen van je kinderen onder de 18 tellen mee met die van hun ouder;
• de publieke tandzorg telt ook mee, op de techniekkosten van bijvoorbeeld een prothese na.

Heb je meer betaald dan het plafond, dan vraag je het teveel terug bij de welzijnsregio, uiterlijk in het jaar daarna.

En de medicijnen?

Medicijnen hebben een eigen plafond, los van het zorgplafond. In 2026 is dat € 636,12 aan eigen kosten voor vergoede middelen. Daarboven betaal je volgens STM nog € 2,50 per receptmiddel.

Voor mensen met een laag inkomen loopt bij Kela, de Finse sociale verzekeringsinstelling, van 27 oktober 2025 tot eind 2027 een proef met een renteloze lening. Zo kun je dat plafond in delen betalen.

Privézorg is er volop en vaak sneller, maar duurder. Ben je in de Finse ziektekostenverzekering opgenomen, dan betaalt Kela een klein deel terug. Met je Kela-kaart gaat dat vaak meteen aan de kassa af.

Hoe kom je binnen vanuit België?

Dat hangt af van je situatie:

• Je gaat in Finland werken. Dan ben je volgens het RIZIV verzekerd in het land waar je werkt. Kela neemt je op als je er woont, of als je er voor minstens € 800 per maand werkt. De tussenweken overbrug je met je Europese ziekteverzekeringskaart.
• Je hebt een Belgisch pensioen of een Belgische invaliditeitsuitkering. Dan vraag je vóór vertrek het S1-formulier aan bij je ziekenfonds. Daarmee blijf je verzekerd ten laste van België, en word je in Finland verzorgd alsof je er verzekerd bent. Vraag er ook een voor je partner en kinderen die als persoon ten laste meeverhuizen zonder in Finland te werken.
• Je werkt niet en hebt geen Belgisch pensioen, bijvoorbeeld omdat je vroeg stopte of van vermogen leeft. Vraag dan vóór vertrek bij je ziekenfonds na of je recht hebt op een S1. Is dat niet zo, dan regel je zelf een dekkende polis.

Met het S1 doe je twee dingen:

• Vraag het twee à drie maanden vóór vertrek aan bij je ziekenfonds.
• Registreer het in Finland bij Kela, met formulier SV 141e.

Je Belgische ziekenfondsverzekering stopt bij je vertrek. Laat geen gat vallen tussen je laatste dag bij het ziekenfonds en je Finse dekking.

Een S1 is niet gratis. Op je Belgisch pensioen blijft de ZIV-bijdrage van 3,55% (voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering) dan naar alle waarschijnlijkheid ingehouden. Die vervalt alleen als je in Finland verzekerd bent op grond van een pensioen, werk of zelfstandige activiteit dáár. Vraag het na bij de Federale Pensioendienst. Hoe het met de belasting op je pensioen zit, staat in pensioen en belasting in Finland vanuit België.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Finland, stap 5.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Finland.