OIB, formulier 1b en de aanmelding bij de politie vanuit België: de Kroatische volgorde

Als Belg heb je in Kroatië geen verblijfsvergunning nodig: voor jou gelden de regels voor elke EU-burger. Wel doorloop je een keten met een strikte volgorde. Wie hem omdraait, staat telkens aan een loket zonder het papier waar ze om vragen.

Dit artikel zet de keten op een rij:

• eerst de OIB, je persoonlijke identificatienummer;
• dan de woning, met een contract dat het loket aanvaardt;
• dan de aanmelding bij de politie;
• en daarna de rest.

Stap één: de OIB, en die regel je vanuit België

De OIB (osobni identifikacijski broj) is het persoonlijke identificatienummer waar het hele land om draait. Zonder OIB geen huurcontract, geen bankrekening, geen autoregistratie, geen zorginschrijving en geen aansluiting op water of stroom. Het goede nieuws: de aanvraag is gratis en hoeft niet in Kroatië te gebeuren.

Er zijn twee routes:

• Online. Als EU-burger vraag je hem aan via het e-Citizens-portaal (e-Građani), het Kroatische overheidsportaal, met de e-dienst ‘Electronic PIN (OIB) assignment’. Je logt in met een erkend Europees inlogmiddel, via de Europese eIDAS-koppeling. Voor een Belg is dat je eID, met kaartlezer en pincode.
• Aan de balie. Lukt dat niet, dan ga je naar een kantoor van de Porezna uprava (de Kroatische belastingdienst), zelf of via een gemachtigde. Je neemt je paspoort of identiteitskaart en het aanvraagformulier mee, en het is vaak dezelfde dag klaar. Het formulier bestaat in het Engels en het Duits. Een gemachtigde brengt een volmacht in het Kroatisch mee.

En itsme? De eIDAS-verordening verplicht lidstaten de Europese inlogmiddelen te erkennen die een ander land officieel heeft aangemeld. Of het Kroatische inlogscherm itsme in de praktijk toont, hebben we niet zelf kunnen nagaan. Zorg dus dat je eID geactiveerd is en dat je je pincode en een kaartlezer bij de hand hebt.

Op oudere sites lees je nog dat het per e-mail kan, aan OIB@porezna-uprava.hr. Dat was een coronamaatregel uit maart 2020, en zelfs toen kreeg je per e-mail meestal alleen een tijdstip om naar het kantoor te komen. Nu is de e-mailroute alleen nog bedoeld voor wie in het buitenland woont en een Kroatisch pensioen krijgt.

Doe dit in je voorbereiding. Wie zonder OIB op een woningbezichtiging verschijnt, kan niet tekenen. En wie niet kan tekenen, heeft geen adresbewijs voor de stap hierna.

Stap twee: de woning, met een contract dat het loket aanvaardt

Voor de aanmelding heb je een bewijs van huisvesting nodig. Het MUP, het ministerie van Binnenlandse Zaken waar de politie onder valt, zegt precies wat dat is: een eigendomsbewijs, een koopcontract, of een huurcontract dat door een notaris of door het ministerie van Financiën is gewaarmerkt (ovjeren). Is het contract niet gewaarmerkt, dan geeft de eigenaar zijn toestemming door op het politiebureau formulier 6b mee te tekenen. Regel de waarmerking bij het tekenen, dan hoeft de verhuurder niet mee.

Het adres zelf registreer je met datzelfde formulier 6b, en daar hangt een eigen klok aan die de meeste gidsen missen: wie langer dan drie maanden op een adres blijft, meldt dat binnen vijftien dagen na aankomst op dat adres. Verhuis je binnen Kroatië, dan schrijft de politie het oude adres ambtshalve uit zodra je het nieuwe meldt.

Stap drie: de aanmelding, bij de politie, met formulier 1b

Het loket is niet de gemeente maar de politie: het MUP-bureau van je woonplaats, of de e-dienst die MUP voor EU-burgers heeft geopend.

De klok is preciezer dan de meeste sites hem vertellen. Je mag drie maanden vrij in Kroatië verblijven. Wil je langer blijven, dan meld je je verblijf aan uiterlijk acht dagen na afloop van die drie maanden. Drie maanden plus acht dagen na binnenkomst dus. De adresregistratie loopt in dezelfde aanvraag mee.

Wat er meegaat:

• formulier 1b;
• je paspoort of identiteitskaart;
• het bewijs van huisvesting;
• per categorie het bewijs van je bestaansgrond.

Werk je, dan is dat je arbeidscontract of een werkgeversverklaring. Ben je zelfstandig, dan je inschrijving. Werk je niet, omdat je gepensioneerd of vermogend bent, dan toon je voldoende bestaansmiddelen plus een ziektekostenverzekering die alles dekt. Een vast minimumbedrag publiceert MUP niet. Met een Belgisch pensioen vult het S1-formulier van je ziekenfonds de verzekeringseis in. Met dat Europese formulier komt je zorg in Kroatië ten laste van België. Hoe je het aanvraagt, staat in het artikel over zorg in Kroatië.

Formulier of stap	Termijn	Kosten
OIB online via e-Građani, of aan de balie	aan de balie vaak dezelfde dag	gratis
Adresregistratie, formulier 6b	binnen 15 dagen na aankomst op het adres	gratis
Aanmelding tijdelijk verblijf, formulier 1b	uiterlijk 8 dagen na afloop van je eerste 3 maanden	gratis; het registratiebewijs komt uit de printer
Biometrische verblijfskaart	op aanvraag, 5 jaar geldig	€ 13,27
Permanent verblijf, formulier 3b	na 5 jaar onafgebroken rechtmatig verblijf	kaart € 13,27, 10 jaar geldig
Gezinslid dat geen EU-burger is, formulier 2b	uiterlijk 8 dagen na afloop van de eerste 3 maanden	kaart € 13,27, 5 jaar geldig

De kaart: optioneel op papier, onmisbaar in de praktijk

Bij de aanmelding kun je een biometrische verblijfskaart aanvragen: € 13,27, vijf jaar geldig. Formeel is hij optioneel: je verblijfsrecht volgt uit het EU-recht, niet uit de kaart. In de praktijk wil je hem gewoon. Hij is je legitimatie bij de bank, bij HZZO (het Kroatische zorgfonds), bij de douane voor de auto en aan elk loket dat "een Kroatisch document" wil zien.

En daarna: vijf jaar tot permanent

Na vijf jaar onafgebroken rechtmatig verblijf vraag je met formulier 3b het permanente verblijf (stalni boravak) aan. Die kaart kost hetzelfde en is tien jaar geldig. Voor de tussentijd geldt maar één regel: houd je administratie bij elkaar. Kroatië vraagt zelden iets twee keer. Maar als het gebeurt, wil je het kunnen laten zien.

Aan Belgische kant hoort bij deze keten één papier: het model 8, het bewijs dat je gemeente je naar het buitenland heeft afgevoerd. Je krijgt het als je je vertrek aangeeft, ten laatste de dag voor je vertrekt. De Belgische ambassade in Zagreb vraagt het als je je daar inschrijft. Die inschrijving is niet verplicht maar wel aan te raden, en ze gaat online via e-Consul, met je eID, kaartlezer en pincode.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject van België naar Kroatië, stap 1.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Kroatië.