Je eerste weken in Estland vanuit België: de volgorde die alles makkelijk maakt

In je eerste weken in Estland begint alles bij je adres. Elke dienst hangt aan je persoonsnummer (de isikukood, het Estse rijksregisternummer) en je ID-kaart, en die hangen aan één ding: een geregistreerd adres. Estland beloont dus wie de volgorde kent. De eerste stap bepaalt hoe soepel de rest loopt.

Twee dingen om vooraf te weten:

• De valkuil is de woning. Zonder huurcontract of toestemming van de eigenaar geen registratie, en zonder registratie geen verblijfsrecht.
• De huisarts hoeft geen Engels te spreken. De vondst bij Tervisekassa, het Estse ziekenfonds: een huisarts is niet verplicht je in een andere taal dan het Ests te helpen, en een tolk regel en betaal je zelf.

Welke klokken lopen er vanaf aankomst?

Klok	Termijn	Waar
Woonplaatsmelding	binnen 14 dagen na vestiging in een woning	gemeente
Eerste persoonsnummer	persoonlijk langs bij het gemeentekantoor	gemeente
ID-kaart	aanvragen zodra je adres geregistreerd is	PPA
Auto registreren	binnen 5 werkdagen na ingebruikname, na de keuring	Transpordiamet
Zorg via je werk	verzekerd 14 dagen na de startdatum in het werkregister	Tervisekassa
Antwoord van de huisarts op je aanmelding	binnen 7 werkdagen	huisarts
Winterbanden verplicht	vanaf 1 december	Transpordiamet
Inschrijving bij het Belgische consulaat	zodra je Estse ID-kaart er is	ambassade in Helsinki

Hoe regel ik mijn adres?

Met de woonplaatsmelding bij de gemeente. In Tallinn doe je die bij het stadsdeelbestuur. Wie niet de eigenaar is, voegt een huurcontract toe dat de eigenaren tekenden, of hun toestemming.

Kom je voor het eerst naar Estland, dan moet eerst een persoonsnummer voor EU-burgers worden aangemaakt. Daarvoor ga je volgens de PPA, de Estse politie- en grenswacht, persoonlijk naar het gemeentekantoor.

Registreer het hele gezin: de schoolplaats van je kinderen hangt aan het adres, zie school in Estland. Hoe het verblijfsrecht aan die melding vastzit, staat in mogen blijven in Estland. Waar je op let bij het huurcontract, staat in huren in Estland.

Wanneer vraag ik de ID-kaart aan?

Zodra je adres geregistreerd is; eerder kan niet. Je vraagt hem aan bij een loket van de PPA. Voor een volwassene kost hij daar € 45. Activeer de pincodes en test de kaart met één inlog bij een e-dienst van de overheid. Vanaf dat moment teken je digitaal, en de bankrekening opent het makkelijkst met kaart en persoonsnummer.

Met de kaart schrijf je je ook in bij het Belgische consulaat. België heeft geen ambassade meer in Tallinn; de ambassade in Helsinki is bevoegd voor Estland. Ze vraagt een kopie van je Estse ID-kaart, een uittreksel uit het Estse bevolkingsregister van hooguit zes maanden oud en je model 8, het bewijs van afvoering van je Belgische gemeente. Je stuurt het dossier per mail of per post, of je doet het via eConsul.

Hoe zit het met de zorg in de eerste weken?

Werk je in loondienst, dan ben je verzekerd via de sociale belasting van je werkgever, maar pas veertien dagen na de startdatum die hij in het werkregister zet. Plan geen gat tussen het einde van je Belgische ziekenfondsverzekering en die datum.

Kom je met een Belgisch pensioen, dan registreer je eerst het S1 van je ziekenfonds bij Tervisekassa. Het S1 is het Europese formulier dat laat zien dat België je zorg in Estland betaalt. Je brengt het in twee exemplaren naar een klantenkantoor van Tervisekassa. Heb je geen werk en geen S1, dan kun je een vrijwillig contract sluiten, maar dat gaat pas een maand na het tekenen in. Hoe het stelsel werkt, staat in zorg in Estland.

Daarna kies je een huisarts, met een schriftelijke aanvraag per gezinslid, digitaal ondertekend of per post. De huisarts laat binnen zeven werkdagen weten of je op de lijst komt. Is zijn lijst vol, dan mag hij weigeren. Je staat op de lijst vanaf de eerste dag van de maand erna, maar je krijgt al zorg vanaf de dag van je aanvraag.

Neem voor het eerste consult een tolk mee als je geen Ests spreekt. Tervisekassa schrijft het zonder omhaal: Ests is de officiële taal, een huisarts hoeft geen zorg in een andere taal te geven, en een tolk regel en betaal je zelf. Spreekt de huisarts Engels, dan mag hij het gebruiken, maar op eigen verantwoordelijkheid. Vraag bij je aanmelding dus welke talen de praktijk spreekt.

Wat doe ik met de auto?

Een auto die je in Estland in gebruik neemt, moet binnen vijf werkdagen geregistreerd zijn, en pas na een keuring vóór registratie. Staat hij op jouw naam, dan moet je Ests staatsburger zijn of een verblijfsrecht in Estland hebben. Ook daarom komt de woonplaatsmelding eerst. De belasting die erbij hoort, staat in de auto naar Estland.

Zodra de auto Estse platen heeft, stuur je je Belgische nummerplaat terug naar de DIV, de Dienst Inschrijvingen Voertuigen. Pas dan stopt de Belgische verkeersbelasting.

Wat gebeurt er fiscaal?

Je bent volgens de Estse belastingdienst EMTA inwoner vanaf de dag van aankomst als je vaste woonplaats in Estland is. Je eerste Estse aangifte volgt het voorjaar daarna. In België komt over het jaar van je vertrek de speciale aangifte er nog bij. Hoe beide gaan, en welk land je Belgisch pensioen belast, staat in pensioen en belasting in Estland.

Wie deze lijst in twee weken afwerkt, is administratief klaar. De volledige volgorde, met de termijnen per stap, staat in het stappenplan van België naar Estland.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Estland: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Estland.