Mogen blijven in Estland: je adres is je verblijfsrecht

Ja, als Nederlander mag je in Estland wonen zonder vergunning. Drie maanden mag je er zonder registratie verblijven. Blijf je langer, dan meld je je woonplaats bij de gemeente, en met die melding en een aanvraag voor de Estse ID-kaart krijg je tijdelijk verblijfsrecht: vijf jaar geldig, en daarna telkens vijf jaar automatisch verlengd. De vondst bij de Estse politie- en grenswacht PPA: er is geen aparte aanvraag en geen beoordeling van je inkomen, maar het verblijfsrecht hangt volledig aan je adres. Staat er geen geldig adres meer in het bevolkingsregister, dan vervallen je verblijfsrecht en je ID-kaart automatisch.

Welke vormen van verblijf zijn er?

Vorm	Voor wie	Hoe lang	Wat je doet
Tijdelijk verblijf	iedere EU-burger	3 maanden	niets
Tijdelijk verblijfsrecht	wie in Estland gaat wonen	5 jaar, daarna automatisch telkens 5 jaar	woonplaats melden en een ID-kaart aanvragen
Duurzaam verblijfsrecht	wie 5 jaar onafgebroken in Estland woonde	onbeperkt	aanvragen bij de PPA, met een geregistreerd adres

Voor Estland telt als EU-burger ook wie de nationaliteit heeft van IJsland, Liechtenstein, Noorwegen of Zwitserland.

Hoe krijg ik het tijdelijke verblijfsrecht?

In twee stappen, in deze volgorde, want de ID-kaart kun je pas aanvragen als je adres geregistreerd is.

Eerst de woonplaatsmelding. Die dien je in bij de gemeente waar je woont, in Tallinn bij het stadsdeelbestuur, binnen veertien dagen. Die veertien dagen tellen vanaf het moment dat je je vast in een woning vestigt; voor EU-burgers noemt de stad Tartu als uiterste grens drie maanden na aankomst in Estland. De dag waarop de gemeente je melding ontvangt, is de begindatum van je adresgegevens. Alle volwassenen op de melding ondertekenen hem. Er is een Engelstalig formulier, met een extra blad voor wie nog een persoonsnummer nodig heeft. Kom je voor het eerst naar Estland, dan moet eerst dat persoonsnummer voor EU-burgers worden aangemaakt, en daarvoor ga je volgens de PPA persoonlijk naar het gemeentekantoor. Latere meldingen kunnen per post of via het e-bevolkingsregister, maar dat laatste vraagt al een Estse ID-kaart, Mobile-ID of Smart-ID.

Daarna vraag je bij de PPA de ID-kaart aan. Voor een volwassene kost die € 45 aan het loket; voor kinderen en wie in Estland de pensioenleeftijd heeft bereikt € 20. Hoe dat loket werkt en wat de kaart daarna opent, staat in de Estse ID-kaart.

Je verblijfsrecht valt met je adres. De PPA schrijft het zonder omhaal: heb je geen geldige woonplaats meer in het bevolkingsregister, dan worden je tijdelijke verblijfsrecht en je ID-kaart automatisch ingetrokken. Wie verhuist, meldt het nieuwe adres dus binnen veertien dagen, en wie een huurcontract laat aflopen zonder nieuw adres, raakt meer kwijt dan een postadres.

Mag ik meteen werken?

Ja. Een EU-burger die legaal in Estland verblijft, heeft volgens de PPA een onbeperkt recht om te werken, een bedrijf te hebben en te studeren, zonder aparte vergunning. Dat geldt ook voor het gezinslid van buiten de EU zodra dat een tijdelijk of duurzaam verblijfsrecht heeft. Zolang zo'n gezinslid alleen op een visum of visumvrij in Estland is, mag het niet werken.

Wat als mijn partner geen EU-burger is?

Dan vraagt je partner geen woonplaatsmelding met ID-kaart aan, maar een eigen verblijfsrecht als gezinslid, met een verblijfskaart die ook als identiteitsbewijs dient. Dat recht is vijf jaar geldig, of korter als jouw eigen verblijfsrecht eerder afloopt. Als gezinslid tellen onder meer kinderen tot 21 jaar en kinderen die van je afhankelijk zijn, ook die van je partner. Zolang de aanvraag loopt, mag het gezinslid in Estland blijven.

Wanneer wordt mijn verblijfsrecht duurzaam?

Na vijf jaar onafgebroken wonen in Estland, met een geregistreerd adres, kun je het duurzame verblijfsrecht aanvragen: het recht om voor onbepaalde tijd te blijven. Wie het heeft, is volgens de PPA een permanente inwoner van Estland. In bijzondere gevallen kan het eerder; daarvoor verwijst de PPA naar zijn migratieadviseurs.

En wie Estland weer verlaat, meldt dat ook: het nieuwe adres in het buitenland geef je binnen dertig dagen door aan je oude gemeente of aan de Estse ambassade. Doe je dat niet, dan sta je in het bevolkingsregister nog steeds als inwoner van Estland.

Hoe alle stappen na aankomst op elkaar volgen, staat in het stappenplan; wat e-Residency hier niet regelt, staat in e-Residency is geen emigratie.

In Vertrekklaar is dit fase 1 van 5 van het traject, stap 1.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Estland of ga meteen naar stap 1.1 in het open stappenplan.