School op Curaçao vanuit België: leerplicht vanaf vier, en de taalkeuze die je vóór de verhuis maakt

Ja, je kind kan op Curaçao gewoon naar school. De leerplicht:

• begint op 1 augustus van het schooljaar dat volgt op de vierde verjaardag, een jaar vroeger dan in België;
• loopt tot het einde van het schooljaar waarin het kind achttien wordt, of tot een diploma (vsbo, havo of vwo).

Inschrijven gebeurt op de school zelf; een centraal loket is er niet.

De belangrijkste cijfers komen uit de nulmeting, de beginmeting van het Curaçaose onderwijs. Van de 46 bekostigde scholen voor funderend onderwijs (de basisschool) zijn er:

• 4 Nederlandstalig;
• 2 Papiamentstalig;
• 40 tweetalig, waarvan 21 met alfabetisering (leren lezen en schrijven) in het Nederlands en 19 in het Papiaments.

Thuis spreekt bijna 80% van de huishoudens Papiaments, nog geen 9% Nederlands.

De valkuil is dus niet de inschrijving, maar de schoolkeuze. Die maak je vóór de verhuis, met een bewijs van inschrijving van Kranshi, het bevolkingsregister, in de hand als de school erom vraagt.

Wanneer is je kind leerplichtig?

De leerplichtlandsverordening geldt sinds 1 januari 1992. Ze legt twee plichten bij de ouders: het kind inschrijven op een school, en zorgen dat het alle lessen volgt.

De inschrijving moet rond zijn voor het schooljaar dat begint op 1 augustus na de vierde verjaardag. De plicht loopt tot het einde van het schooljaar waarin je kind 18 wordt, of tot het diploma vsbo (tkl of pkl), havo of vwo, of een gelijkwaardige opleiding die de minister aanwijst.

Een kind van twaalf of ouder kan persoonlijk worden aangesproken op verzuim. Leerplichtambtenaren houden toezicht, en niet-naleving kan een boete of zelfs gevangenisstraf opleveren. Vakantieverlof is geen geldige reden voor extra vrije dagen. Per jaar hebben leerlingen 61 vakantiedagen, vooraf vastgelegd door het ministerie.

En de Belgische leerplicht? Schrijf je je kind in België uit en woont het op Curaçao, dan valt het onder de leerplicht van Curaçao. Blijft het in België gedomicilieerd, dan meld je elk schooljaar de buitenlandse school aan de cel Leerplichtcontrole van AGODI, het Agentschap voor Onderwijsdiensten.

Hoe zit het onderwijs in elkaar, en in welke taal?

Het funderend onderwijs is voor vier- tot twaalfjarigen, in twee cycli van elk vier jaar. Daarna volgt het voortgezet onderwijs met vsbo, havo en vwo. De namen komen uit het Nederlandse systeem, niet uit het Belgische.

Het schoolbestuur beslist welke instructietaal de school hanteert: Engels, Nederlands of Papiaments. De verdeling in 2022/2023:

Instructietaal (schooljaar 2022/2023)	Aantal bekostigde fo-scholen	Aandeel
Nederlandstalig	4	8,7%
Papiamentstalig	2	4,3%
Tweetalig, alfabetisering in het Nederlands	21	45,7%
Tweetalig, alfabetisering in het Papiaments	19	41,3%
Totaal	46	100%

Het rooms-katholieke schoolbestuur (RKCS, 26 scholen) kondigde voor augustus 2022 aan vier tweetalige scholen Nederlandstalig te maken. De teller schuift dus; de verhouding niet. En zelfs op een Nederlandstalige school is de omgangstaal op de speelplaats Papiaments. Toetsen worden veelal in het Nederlands afgenomen.

Naast de bekostigde scholen van de zeven erkende schoolbesturen zijn er particuliere scholen. Wat die kosten, staat niet op een overheidspagina. Vraag het bij de school, en reken erop dat het serieus geld is.

Hoe schrijf je je kind in?

Bij de school, persoonlijk. De gewilde scholen vullen zich vroeg. Leg dus al vóór de verhuis contact met de directies van je voorkeursscholen, en vraag wat zij willen zien. Neem mee:

• het bewijs van inschrijving van Kranshi (XCG 5, vanaf drie werkdagen na je inschrijving);
• het paspoort van je kind;
• de recente rapporten;
• een attest van gevolgde studies van de Vlaamse school.

Vraag die rapporten en dat attest vóór je vertrek aan de school in België. Een Franstalig rapport laat je best vertalen.

Wat met het Groeipakket?

Buiten de Europese Economische Ruimte en Zwitserland is er meestal geen recht meer op het Vlaams Groeipakket, de Vlaamse kinderbijslag. Het stopt op het einde van de maand waarin je kind verhuist. Curaçao hoort niet bij de EER, en het staat niet bij de landen waarmee België volgens Vlaanderen een akkoord over gezinsbijslag heeft.

Wat is de valkuil?

De schoolkeuze is op Curaçao de beslissing die het verst vooruit gepland wil worden, verder dan de container en de vergunning. Wie "wel ziet welke school plek heeft", krijgt de school die plek heeft. Met vier volledig Nederlandstalige scholen op 46 is dat zelden de school van zijn keuze.

Bespreek de taal ook thuis. Een kind dat op een tweetalige school met alfabetisering in het Papiaments begint, leert lezen in een taal die het nog niet spreekt. Spreekt je kind thuis Frans, dan komen er twee nieuwe talen tegelijk bij. Dat kan uitstekend gaan, maar het is een keuze en geen verrassing.

Hoe de rest van de landing loopt, staat in je eerste weken op Curaçao.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Curaçao, stap 5.6: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Curaçao.