Pensioen en belasting in Suriname vanuit België: geen verdrag, dus beide landen kunnen heffen

Woon je in Suriname, dan kunnen België én Suriname belasting heffen op je Belgisch pensioen. België en Suriname hebben geen belastingverdrag dat het heffingsrecht verdeelt. Elk land past gewoon zijn eigen wet toe.

Drie dingen om vooraf te weten:

• België heeft met Suriname geen belastingverdrag. Op de Belgische lijst van belastingverdragen staat Suriname niet, en Suriname zelf heeft er alleen met Nederland en Indonesië een.
• Suriname belast wie er woont op zijn hele inkomen. Pensioenen horen daar uitdrukkelijk bij. Het tarief loopt op tot 38 %.
• België en Suriname hebben ook geen verdrag over sociale zekerheid. Je pensioen gaat mee, maar er wordt niets samengeteld, en de ZIV- en solidariteitsbijdrage blijven lopen.

Een misverstand om meteen op te ruimen. Lees je online over pensioen in Suriname, dan gaat het bijna altijd over Nederlanders. Voor hen geldt het verdrag van 1975 tussen Nederland en Suriname, dat het pensioen aan Suriname geeft en Nederland laat loslaten. Voor een Belg bestaat zo'n verdrag niet. België laat niet los.

Inkomen of regel	Wat geldt
Belgisch wettelijk pensioen	België heft, als inkomen van een niet-inwoner; bedrijfsvoorheffing loopt door
Aanvullend pensioen (groepsverzekering, pensioenfonds)	België heft; geen verdrag dat het aan Suriname toewijst
Ambtenarenpensioen	België heft
Huur van een woning in België	België heft
Rente en dividend uit België	30 % roerende voorheffing; geen verdragstarief om terug te vragen
Al je inkomen, ook uit België	Suriname heft bij wie er woont, tot 38 %
Dubbele belasting voorkomen	alleen als Suriname er een staatsbesluit voor neemt; of er een is voor een Belgisch pensioen, hebben we niet gevonden
ZIV-bijdrage	3,55 %, geen vrijstelling in Suriname
Solidariteitsbijdrage	blijft; vrijstelling alleen in de EER, het VK of Zwitserland

Wat gebeurt er met je Belgisch pensioen?

Wat je in België opbouwde, blijft staan. Als Belg krijg je je rust- of overlevingspensioen volgens de Federale Pensioendienst in heel de wereld uitbetaald, dus ook in Suriname.

Suriname staat niet op de lijst van landen waarmee België een verdrag over sociale zekerheid heeft. Dat heeft drie gevolgen:

• Er wordt niets samengeteld. Jaren die je in Suriname werkt, tellen in België niet mee, en omgekeerd.
• Je vraagt je pensioen rechtstreeks aan in België. Er is geen Surinaamse dienst die je aanvraag doorstuurt. Je stuurt een ondertekende brief naar de Federale Pensioendienst, of je gebruikt het contactformulier op mypension.be.
• Je stuurt regelmatig een levensbewijs terug. Met Suriname is er geen elektronische uitwisseling van gegevens. Je krijgt dan een formulier "Levensbewijs" dat je laat afstempelen en terugstuurt. De Belgische ambassade zit in Kingston, op Jamaica. Reken dus op een lokale instantie die de Pensioendienst aanvaardt, zoals de politie. Of de ereconsul in Paramaribo het mag afstempelen, hebben we niet gevonden.

Wat gaat er nog van je pensioen af?

Suriname ligt buiten de Europese Economische Ruimte (EER). Daardoor houdt de Pensioendienst twee bijdragen in:

• De ZIV-bijdrage van 3,55 %, voor de Belgische ziekte- en invaliditeitsverzekering. Vrijstelling kan alleen als je in een ander EER-land woont en daar verzekerd bent.
• De solidariteitsbijdrage. Vrijstelling geldt alleen voor wie in een ander EER-land, het Verenigd Koninkrijk of Zwitserland woont.

Je betaalt die bijdragen dus, ook al dekt je ziekenfonds je in Suriname niet meer. Je zorg regel je zelf: zie zorg in Suriname vanuit België.

Daarbovenop blijft de bedrijfsvoorheffing lopen: de belasting die de Pensioendienst meteen van je pensioen afhoudt. Volgens de Pensioendienst kan die "in bepaalde landen" vervallen. Dat gaat via een belastingverdrag, en met Suriname is er geen. Reken er dus op dat ze blijft.

Wat belast België?

Zonder verdrag kijkt België alleen naar zijn eigen wet. Die belast een niet-inwoner op wat hij in België verdient of ontvangt.

• Je wettelijk pensioen blijft in België belast. Dat geldt ook voor een pensioen als zelfstandige.
• Je aanvullend pensioen, zoals een groepsverzekering of een pensioenfonds van je werkgever, blijft ook in België belast. Bij landen mét verdrag gaat dat recht vaak naar het woonland. Bij Suriname niet.
• Een ambtenarenpensioen blijft in België belast.
• Huur van een woning in België blijft in België belast.
• Rente en dividend van een Belgische rekening krijgen de gewone roerende voorheffing van 30 %. Bij een verdragsland kun je een deel daarvan terugvragen. Zonder verdrag is er niets terug te vragen.

Hoe ziet je Belgische aangifte eruit?

Je geeft je Belgisch inkomen elk jaar aan in de belasting van niet-inwoners (BNI). Het vertrekjaar gaat met een speciale aangifte. Hoe je belast wordt, hangt af van één regel uit de toelichting van de FOD Financiën: haal je minstens 75 % van je beroepsinkomen uit België? Een pensioen telt daarbij als beroepsinkomen.

• Ja, minstens 75 %. Dan wordt je belasting ongeveer berekend zoals voor een inwoner. Omdat je buiten de EER woont, krijg je wel de gewestelijke belastingvoordelen niet, zoals de Vlaamse.
• Nee, minder dan 75 %. Dan is de belasting volgens de FOD verregaand "gedepersonaliseerd": je krijgt onder meer geen belastingvrije som.

Een gepensioneerde met alleen een Belgisch pensioen haalt normaal de 75 %. Laat het toch narekenen, zeker als je ook ander inkomen hebt.

Wat heft Suriname?

De Surinaamse Inkomstenbelasting 1922 is duidelijk:

• Wie in Suriname woont, is belastingplichtig naar zijn zuiver inkomen (artikel 4). Er staat geen beperking tot Surinaams inkomen in: het gaat om je hele inkomen.
• Pensioenen horen erbij. Tot de opbrengst van periodieke uitkeringen rekent de wet uitdrukkelijk lijfrenten en pensioenen (artikel 8).
• Waar je woont, wordt naar de omstandigheden beoordeeld (artikel 3). Er is geen vast aantal dagen. Wie Suriname verlaat en binnen een jaar terugkeert, wordt geacht er te zijn blijven wonen.

Belastbaar inkomen per jaar	Tarief (artikel 34)
tot en met SRD 108.000	nihil
boven SRD 108.000 tot en met SRD 150.000	8%
boven SRD 150.000 tot en met SRD 192.000	18%
boven SRD 192.000 tot en met SRD 234.000	28%
boven SRD 234.000	38%

De belastingvrije som van SRD 108.000 per jaar, ofwel SRD 9.000 per maand, staat in het staatsbesluit van 11 januari 2024. Omdat de vrije som in Surinaamse dollars staat en je pensioen in euro's binnenkomt, schuift de koers je ieder jaar een stuk verder de tabel in. Hoe die koers loopt, staat in geld, bank en koers in Suriname vanuit België. Sinds 2023 kent Suriname daarnaast een btw van 10%, met nultarieven voor eerste levensbehoeften.

Het fiscaal nummer (FIN) en de aangifte lopen via de Surinaamse Belastingdienst. Hoe je je daar registreert, staat in registratie en nummers in Suriname vanuit België.

Kun je dubbele belasting voorkomen?

Misschien, maar ga er niet van uit. Artikel 37 lid 2 van de Surinaamse wet laat toe dat de regering bij staatsbesluit vrijstelling geeft om dubbele belasting te voorkomen. Dat geldt dan voor inkomen dat buiten Suriname is verkregen en daar al belast is, in gevallen waarvoor niets anders geregeld is.

Of er zo'n staatsbesluit bestaat, en of het een Belgisch pensioen dekt, hebben we niet kunnen vaststellen. Zonder zo'n besluit betaal je de Belgische belasting op je pensioen, en daarbovenop de Surinaamse.

Zo pak je dat aan:

• Laat vóór vertrek een fiscalist die beide landen kent narekenen wat er netto overblijft.
• Vraag de Surinaamse Belastingdienst schriftelijk of je Belgische belasting in Suriname op een of andere manier meetelt.
• Bewaar elk bewijs van de Belgische belasting op je pensioen: de fiches van de Pensioendienst en je aanslagbiljet.

Wat als België je nog als inwoner ziet?

Met een verdrag beslist een vaste rangorde welk land je woonland is als beide landen je opeisen. Met Suriname is die scheidsrechter er niet. België kijkt dan alleen naar zijn eigen regels: waar je werkelijk woont, waar je zetel van fortuin ligt, en, bij getrouwde of wettelijk samenwonende partners, waar het gezin woont.

Blijf je volgens die regels Belgisch rijksinwoner, dan belast België je wereldinkomen. Woon je volgens Suriname ook daar, dan belast Suriname je ook op je hele inkomen. Wie pendelt of een partner in België laat wonen, kan dus in beide landen volledig belastingplichtig zijn.

Bouw je nog op als je in Suriname werkt?

Niet automatisch. Zonder socialezekerheidsverdrag tellen Surinaamse jaren in België niet mee. Wil je voor je Belgisch pensioen blijven opbouwen, dan is er de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ): de vrijwillige Belgische verzekering voor wie buiten Europa werkt.

Let op: de OSZ is er alleen voor wie werkt. Een partner die meegaat zonder eigen baan, bouwt in België niets op. Elk jaar zonder werk is een jaar zonder Belgische pensioenopbouw.

De Surinaamse AOV, het ouderdomspensioen van Suriname vanaf 60 jaar, staat hier los van. Zonder Surinaamse nationaliteit vraagt die tien jaar onafgebroken woonplaats in Suriname. Voor de meeste nieuwkomers is ze geen factor van betekenis.

En je nalatenschap?

Er is ook geen verdrag over erfenissen. Woon je in Suriname, dan ben je voor Vlaanderen geen rijksinwoner meer, en heft Vlaanderen bij je overlijden alleen nog op onroerend goed in Vlaanderen. Dat heet het recht van overgang. Je bankrekeningen en beleggingen vallen er dan niet meer onder.

Een overzicht van de Surinaamse belastingen noemt inkomstenbelasting, vermogensbelasting en zegelrecht, maar geen erfbelasting. De Surinaamse wet zelf hebben we hierover niet kunnen nalezen. Heb je grond in Suriname, lees dan ook grond en wonen in Suriname vanuit België.

Welke rekensom maak je vóór vertrek?

Reken met je netto pensioen na bedrijfsvoorheffing, ZIV-bijdrage en solidariteitsbijdrage. Trek daar de Surinaamse inkomstenbelasting van af, zolang niet vaststaat dat Suriname de Belgische belasting verrekent. Trek ook de premie van je zorgpolis af, en reken met een marge voor de koers.

Die som kan merkbaar lager uitvallen dan je verwacht. De uitwerking is persoonlijk. Leg je situatie vóór je verhuist voor aan een fiscalist die beide landen kent, zeker als je een groepsverzekering, Belgische huurinkomsten of inkomen in Suriname hebt.

In Vertrekklaar is dit fase 3 van 5 van het traject van België naar Suriname, stap 3.2 en 3.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Suriname.