Naar school in Tsjechië vanuit België: leerplichtig na negentig dagen, en taalsteun voor vierentwintig maanden

Ja, een kind dat uit België komt, gaat in Tsjechië gratis naar de openbare basisschool. De Tsjechische overheid zegt het ruim: alle buitenlanders die in Tsjechië wonen, hebben toegang tot het basisonderwijs, ongeacht hun verblijfsrecht en ongeacht of ze de taal spreken.

Twee dingen om vooraf te weten:

• De leerplicht begint voor een buitenlands kind zodra het langer dan negentig dagen in Tsjechië woont.
• Sinds 1 september 2025 heeft een leerplichtig buitenlands kind recht op 24 maanden gratis taalsteun, in plaats van de kortere periode die daarvoor gold.

Wie een kind in 2026 inschrijft, valt dus onder de ruimere regels.

Wanneer is je kind leerplichtig?

De leerplicht in Tsjechië duurt negen jaar. Hij begint in het schooljaar na de zesde verjaardag, als je kind op 31 augustus zes is.

Met uitstel van de directeur begint hij uiterlijk in het jaar dat je kind acht wordt. Hij loopt hooguit tot het einde van het schooljaar waarin je kind zeventien wordt.

Voor buitenlanders geldt de leerplicht zodra ze langer dan negentig dagen in Tsjechië wonen. Wie zijn kind niet naar school stuurt, begaat een overtreding waarop een straf staat.

Wat	Leeftijd, duur of termijn	Kosten
Leerplicht voor een buitenlands kind	na 90 dagen verblijf in Tsjechië	—
Basisonderwijs (klas 1 tot en met 9)	vanaf het schooljaar na de 6e verjaardag, 9 jaar	gratis op openbare scholen
Gewone inschrijving eerste klas	15 januari tot 15 februari	—
Inschrijving tijdens het schooljaar	mogelijk	—
Taalsteun basisschool, sinds 1 september 2025	24 maanden recht; 400 lesuren, eventueel 200 extra	gratis
Taalvoorbereiding middelbare school	bij hooguit 36 maanden onderwijs in Tsjechië; tot 400 lesuren over 30 maanden	gratis
Lunch en naschoolse opvang	—	meestal betaald

Naar welke school gaat je kind?

Het basisonderwijs volg je in principe op de spádová škola: de school van de gemeente in het schooldistrict waar je kind zijn vaste woonplaats heeft. Als ouder mag je ook een andere school kiezen.

De gewone inschrijving voor de eerste klas loopt van 15 januari tot 15 februari. Je kunt een kind ook midden in het schooljaar inschrijven. Kom je in september of maart, dan hoef je dus niet tot het volgende jaar te wachten.

Hoe werkt de taalsteun?

Sinds 1 september 2025 is de Tsjechische onderwijswet gewijzigd. Volgens de samenvatting van de Europese Commissie:

• is het aantal uren taalsteun verhoogd van 200 naar 400, met de mogelijkheid van 200 extra;
• duurt de taalvoorbereiding nu twintig maanden in plaats van tien.

Een leerplichtig buitenlands kind heeft er 24 maanden recht op. Ook in de voorbereidende klassen is er nu taalsteun.

De regionale overheid wijst daarnaast scholen aan die cursussen Tsjechisch geven aan kinderen van buitenlanders.

Vraag bij de inschrijving wanneer de 24 maanden ingaan. Het recht is in tijd begrensd. Vraag hoe en wanneer de school je kind in een groep met taalsteun indeelt, en laat de ingangsdatum vastleggen, dan verlies je geen maanden in de wachtkamer.

En de middelbare school?

Voor de middelbare school is er een toelatingsexamen. Een leerling die eerder in het buitenland op school zat, kan op verzoek vrijstelling krijgen van het onderdeel Tsjechisch. De school toetst de kennis van het Tsjechisch dan in een gesprek.

Bij de andere schriftelijke toetsen, zoals wiskunde, krijgt hij automatisch 25% meer tijd en mag hij een vertaalwoordenboek gebruiken. Een getuigschrift van een internationale school in Tsjechië telt daarvoor niet als buitenlands onderwijs.

Op de middelbare school heeft een leerling die hooguit 36 maanden in Tsjechië onderwijs volgt, recht op gratis taalvoorbereiding: tot 400 lesuren, verspreid over hooguit dertig maanden, meestal buiten de gewone lestijd.

En de Belgische leerplicht?

In België geldt leerplicht van 5 tot 18 jaar. Wat je bij vertrek moet doen, hangt af van de officiële woonplaats van je kind:

• Schrijf je je kind uit bij de gemeente, dan valt het onder de regels van het land waar het woont. In Tsjechië is dat de leerplicht van negen jaar.
• Blijft je kind in België ingeschreven, bijvoorbeeld omdat je voor minder dan een volledig schooljaar vertrekt, dan stuur je bij het begin van elk schooljaar een attest van inschrijving van de Tsjechische school naar de cel Leerplichtcontrole van AGODI, het Agentschap voor Onderwijsdiensten.

Neem het leerlingdossier en een attest van gevolgde studies mee uit België. Dan heeft de nieuwe school iets om op te beslissen.

Wat regel je eerst?

Het adres. De school van het district hangt aan de woonplaats van je kind.

Voor veel loketten, ook scholen, is daarnaast het rodné číslo nodig, het Tsjechische persoonsnummer. Dat krijg je via het registratiebewijs (zie rodné číslo en meldplicht in Tsjechië). Waar de school past in de volgorde van verhuizing en registratie, staat in het stappenplan van België naar Tsjechië.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Tsjechië, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Tsjechië.