Je eerste weken in Denemarken vanuit België: de volgorde, het geld en de valkuilen

Je eerste weken in Denemarken draaien om één nummer, het CPR-nummer (het Deense persoonsnummer, te vergelijken met ons rijksregisternummer), en om het adres dat je daarvoor nodig hebt.

Life in Denmark, de Deense overheidssite voor nieuwkomers, is er eerlijk over:

• Een woning vinden is vaak moeilijk.
• Je kunt pas een CPR-nummer aanvragen als je er echt woont.
• De minimale woonduur die een gemeente voor een vast adres vraagt, verschilt, maar is meestal één tot drie maanden.

Intussen lopen er klokken die niet op het nummer wachten, en zijn er drie geldzaken die je banksaldo voelt. De valkuil is dat je die klokken pas ontdekt als ze afgelopen zijn.

Welke klokken lopen er?

Klok	Termijn	Wat er gebeurt
Belastingkaart aanvragen	vanaf een maand vóór je eerste werkdag	zonder kaart houdt je werkgever 8 plus 55 procent in
EU-verblijfsdocument	binnen 3 maanden na aankomst	bij SIRI, daarna binnen 30 dagen persoonlijk verschijnen
Gebreken aan je huurwoning	binnen 14 dagen na het intrekken	anders betaal je ze bij vertrek mogelijk zelf
Boligstøtte aanvragen	binnen 30 dagen na het intrekken	dan krijg je het met terugwerkende kracht
A-kasse, Belgische jaren meenemen	binnen 8 weken na het einde van je Belgische verzekering	anders begint de opbouw opnieuw
Auto op Deense platen	30 dagen	daarna niet meer rijden op Belgische platen
Hond in het Deense hondenregister	binnen 4 weken na aankomst	verplicht, met een aansprakelijkheidsverzekering
Zorgpas	2 tot 3 weken na je CPR-registratie	per post naar je Deense adres

SIRI is de Deense immigratiedienst, boligstøtte is de Deense huursubsidie en een a-kasse is een werkloosheidsfonds.

De volgorde van de registraties zelf, van verblijfsdocument tot MitID, staat in CPR, MitID en Digital Post. Hieronder de drie geldzaken.

Hoeveel geld moet ik voor de woning klaar hebben?

Een Deense verhuurder mag volgens de huurwet drie maanden huur als borg vragen en daarnaast tot drie maanden huur vooruit. Voor een appartement van 12.000 kronen per maand kan er dus tot 72.000 kronen klaar moeten staan vóór je de sleutel hebt. Life in Denmark noemt een maand borg voor een kamer en drie voor een appartement gebruikelijk.

Drie regels beschermen je:

• Teken een schriftelijk contract.
• Betaal nooit borg zonder contract.
• Meld gebreken binnen veertien dagen.

Wat de huurwet verder regelt, staat in huren in Denemarken.

Waarom komt mijn eerste loon gehalveerd binnen?

Omdat je werkgever zonder belastingkaart verplicht is 8 procent arbeidsmarktbijdrage en 55 procent belasting in te houden. Dat is geen boete; wat te veel is ingehouden, komt bij de afrekening terug. Maar het valt precies in de maand waarin borg en inrichting al betaald zijn.

De oplossing is eenvoudig. Skat, de Deense belastingdienst, laat je een persoonlijk belastingnummer en een belastingkaart aanvragen tot een maand vóór je eerste werkdag. Doe dat zodra je contract getekend is. Hoe de Deense belasting verder werkt, staat in pensioen en belasting in Denemarken.

De teruggave gaat naar je NemKonto, dus regel die eerst. Elke inwoner hoort een NemKonto te hebben, de rekening waarop de overheid uitbetaalt, en NemKonto raadt aan hem aan te wijzen vóór de eerste uitbetaling. Een Deense rekening openen kost tijd, maar dat hoeft niet te wachten: je Belgische IBAN mag je NemKonto zijn. Hoe dat werkt, met het formulier en de twee getuigen, staat in bank en betalen in Denemarken.

Wat vergeten nieuwkomers het vaakst?

• De a-kasse. De Deense werkloosheidsverzekering is vrijwillig. Wie zijn Belgische verzekeringsjaren wil laten meetellen en de laatste vijf jaar geen Deens lid was, moet binnen acht weken na het einde van zijn Belgische verzekering in Denemarken wonen, lid zijn van een a-kasse en werken. Zie werken in Denemarken.
• De auto. Registreren kan alleen met een Deens adres, en je hebt dertig dagen. Heb je binnen die tijd geen antwoord, dan mag je niet meer op Belgische platen rijden. Is de auto Deens ingeschreven, stuur dan je Belgische nummerplaat terug naar de DIV: pas dan stopt de verkeersbelasting.
• De huursubsidie. Vraag je boligstøtte later dan dertig dagen na het intrekken aan, dan krijg je het pas vanaf de maand na je aanvraag.
• De tandarts. De zorgpas dekt de huisarts, maar volwassenen betalen de tandarts grotendeels zelf. Reken hem mee in je maandbudget.
• De hond. Binnen vier weken in het Deense hondenregister, en meteen verzekerd.

Waar kan ik terecht?

Bij een International Citizen Service, een loket voor internationale nieuwkomers. Life in Denmark schrijft dat daar alle instanties zitten die je als nieuwkomer meestal nodig hebt. Zo regel je in de meeste gevallen met één bezoek je papierwerk.

Voor je CPR-nummer verschijn je daar of bij Borgerservice, het burgerloket van je gemeente, in persoon. Neem mee:

• je verblijfsdocument;
• een bewijs van je adres, zoals je huurcontract.

Met datzelfde huurcontract schrijf je je daarna in bij de Belgische ambassade in Kopenhagen, online via e-Consul. Dat is niet verplicht, maar alleen wie ingeschreven is, kan in het buitenland een Belgische identiteitskaart of paspoort krijgen.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject van België naar Denemarken, stap 4.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Denemarken.