Pensioen en belasting in Noorwegen vanuit België: België mag je pensioen blijven belasten

Woon je in Noorwegen, dan mag België je Belgisch pensioen blijven belasten. Noorwegen belast het ook, als woonland, maar trekt de Belgische belasting af van de Noorse. Dat geldt voor je wettelijk pensioen én voor een aanvullend pensioen, zoals een groepsverzekering of een pensioenfonds.

Drie dingen om vooraf te weten:

• Het geldende belastingverdrag tussen België en Noorwegen is dat van 23 april 2014. Het geldt sinds 1 januari 2019 en vervangt het verdrag van 1988. Wat je in oudere gidsen leest, klopt daardoor vaak niet meer.
• Je blijft in België elk jaar aangifte doen als niet-inwoner, en de Pensioendienst blijft naar alle waarschijnlijkheid bedrijfsvoorheffing inhouden.
• Een ambtenarenpensioen belast alleen België.

Welk verhaal klopt: het oude of het nieuwe verdrag?

Wie over pensioen in Noorwegen leest, komt twee verhalen tegen. Onder het oude verdrag van 14 april 1988 was een pensioen alleen belastbaar in het land waar je woonde. Een Belg in Noorwegen betaalde dus alleen Noorse belasting op zijn Belgisch pensioen.

Dat is voorbij. Op 23 april 2014 tekenden België en Noorwegen een nieuw verdrag. Artikel 28 zegt dat het oude verdrag, ook zoals het in 2009 gewijzigd werd, ophoudt zodra het nieuwe uitwerking heeft. Het nieuwe verdrag trad in 2018 in werking, en geldt voor inkomsten vanaf 1 januari 2019.

Een protocol van 8 september 2021 voegt er internationale afspraken tegen verdragsmisbruik aan toe. Het raakt de pensioenregels niet.

Wanneer ben je inwoner van Noorwegen?

Voor de Noorse belasting woon je in Noorwegen als je er meer dan 183 dagen verblijft binnen twaalf maanden, of meer dan 270 dagen binnen 36 maanden. Elke dag telt, ook een dag waarop je er maar een deel van de dag bent. De dagen hoeven niet aaneen te sluiten.

Ben je inwoner, dan geef je in Noorwegen al je inkomen aan, waar het ook vandaan komt, ook je Belgisch pensioen. Het verdrag bepaalt daarna wie welk deel mag belasten.

Eisen beide landen je als inwoner op, dan beslist artikel 4 van het verdrag. Het kijkt in vaste volgorde naar je duurzaam tehuis, het middelpunt van je levensbelangen, waar je gewoonlijk verblijft, en pas daarna naar je nationaliteit.

Het verdrag: wie belast wat?

Artikel 17 gaat over pensioenen en uitkeringen uit de sociale zekerheid. Als hoofdregel belast het land waar je woont. Maar het artikel zegt er meteen bij dat ze "ook" belast mogen worden in het land waar ze vandaan komen. De toelichting bij het verdrag noemt uitdrukkelijk de wettelijke én de aanvullende pensioenen. België mag dus heffen, en Noorwegen ook.

Noorwegen trekt de Belgische belasting dan af van zijn eigen belasting (artikel 22). Die aftrek is begrensd: hooguit tot het deel van de Noorse belasting dat op dat Belgische inkomen valt.

Inkomen	Wie belast	Artikel
wettelijk pensioen, als werknemer of zelfstandige, en andere Belgische socialezekerheidsuitkeringen	België mag heffen; Noorwegen heft ook en trekt de Belgische belasting af	17 en 22
aanvullend pensioen (groepsverzekering, pensioenfonds)	België mag heffen; Noorwegen heft ook en trekt de Belgische belasting af	17 en 22
ambtenarenpensioen	alleen België, tenzij je in Noorwegen woont én de Noorse nationaliteit hebt; Noorwegen mag het meetellen voor het tarief op je ander inkomen	18 en 22
loon voor werk dat je in België doet	België, voor het werk dat je daar fysiek doet	14 en protocol
huur van een woning in België	België mag heffen; Noorwegen trekt die belasting af	6 en 22
dividend uit België	België houdt hooguit 15% in	10
rente uit België	België houdt hooguit 10% in	11

Dit is een belangrijk verschil met Zweden. Daar belast alleen het woonland een aanvullend pensioen. In Noorwegen mag België ook dat blijven belasten.

Kapitaal uit pensioensparen of een groepsverzekering noemt het verdrag niet apart. Laat dat vóór de uitbetaling narekenen.

Wat houdt de Pensioendienst nog in?

De Federale Pensioendienst kent drie inhoudingen, en ze lopen elk anders:

• De bedrijfsvoorheffing, de belasting die vooraf van je pensioen wordt ingehouden. In sommige landen stopt die, maar het verdrag met Noorwegen laat België heffen. Reken er dus op dat ze blijft lopen. Vraag het bij je vertrek na bij de Pensioendienst.
• De solidariteitsbijdrage vervalt vanzelf zodra je in een EER-land woont. Noorwegen is een EER-land.
• De ZIV-bijdrage van 3,55% (voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering) vervalt alleen als je in Noorwegen verzekerd bent op grond van een pensioen, werk of zelfstandige activiteit dáár. Met een Belgisch S1 ben je verzekerd ten laste van België. Dan blijft die bijdrage naar alle waarschijnlijkheid staan. Vraag het na bij de Pensioendienst.

Wat doe je in Noorwegen, en wat in België?

In Noorwegen zet je je Belgisch pensioen zelf in je Noorse aangifte. Vraag daar de verrekening van de Belgische belasting aan, met het Belgische aanslagbiljet als bewijs. Skatteetaten, de Noorse belastingdienst, trekt die belasting dan af.

In België doe je elk jaar aangifte als niet-inwoner, zolang je inkomen uit België hebt, zoals een pensioen, huur of loon. Over het jaar van je vertrek komt de speciale aangifte er nog bij: daarop geef je je inkomen aan tot de dag van je vertrek.

Werk je naast je pensioen nog in Noorwegen, kijk dan ook naar de PAYE-regeling voor nieuwkomers: een vlakke 25% inclusief premies op je Noorse loon, tot een loongrens van 725.050 kronen in 2026.

En de erfbelasting?

Noorwegen heeft geen erfbelasting meer, en ook geen belasting op schenkingen. Beide zijn afgeschaft voor erfenissen en schenkingen vanaf 1 januari 2014.

België en Noorwegen hebben geen apart verdrag over erfbelasting. Dan geldt gewoon de Belgische regel. Woon je in Noorwegen, dan ben je geen rijksinwoner meer. België heft bij je overlijden dan alleen nog op onroerend goed in België: het recht van overgang, met de tarieven van het gewest waar het ligt. Op je Belgische rekeningen heft België niets, en Noorwegen ook niet.

Heb je nog een woning in België, leg dat dan één keer voor aan een notaris. Laat ook nakijken of je testament in Noorwegen bruikbaar is.

De uitwerking is persoonlijk. Ga ermee naar een fiscalist die beide landen kent, vóór je verhuist, niet erna. Hoe je zorg geregeld is met het S1-formulier, staat in zorg in Noorwegen.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject van België naar Noorwegen, stap 2.2: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Noorwegen.