Zorg op Cyprus vanuit België: GeSY, de huisarts en het S1 van je ziekenfonds

Op Cyprus ben je voor zorg verzekerd via GeSY, het universele zorgstelsel dat in 2019 van start ging. Een persoonlijke huisarts is de poortwachter: die verwijst je zo nodig door. Hoe je erin komt, hangt af van één vraag: kom je met een Belgisch pensioen, of ga je op Cyprus werken?

• Met een Belgisch pensioen schrijf je je in met het S1-formulier van je ziekenfonds. Dat Europese formulier toont dat België je zorg op Cyprus betaalt.
• Met werk op Cyprus betaal je de bijdrage aan GeSY via je loon.

Wat het kost:

• Op je Belgisch pensioen blijft naar alle waarschijnlijkheid de ZIV-bijdrage van 3,55 % lopen.
• Wie op Cyprus inkomen heeft, betaalt daar 2,65 procent aan GeSY. Of dat ook geldt voor een Belgisch pensioen met een S1, is niet eenduidig.
• Bij de dokter betaal je kleine eigen bijdragen, met een plafond van € 150 per jaar.

Sla je de huisarts over, dan betaal je € 25 per bezoek aan een specialist zonder verwijzing. Dat is geen gewone eigen bijdrage, maar een aparte persoonlijke bijdrage.

Hoe kom je erin met een Belgisch pensioen?

Via je ziekenfonds. Volgens het RIZIV, het Belgische instituut voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering, blijf je met een Belgisch pensioen in een ander EER-land verzekerd ten laste van België. Je wordt op Cyprus verzorgd alsof je daar verzekerd bent, en België betaalt de rekening. Hetzelfde geldt met een Belgische invaliditeitsuitkering.

Zo pak je dat aan:

• Vraag vóór vertrek het S1-formulier aan bij je ziekenfonds.
• Vraag er ook een voor je partner en kinderen die als persoon ten laste meeverhuizen zonder op Cyprus te werken.
• Schrijf je na aankomst met dat S1 in bij GeSY.

Het S1 is dubbel nuttig. Bij de aanvraag van je gele slip vraagt het Migration Department aan wie niet werkt een zorgverzekering, en het S1 vult die eis in.

Met een S1 ten laste van België kun je volgens het RIZIV ook in België verzorgd blijven, onder dezelfde voorwaarden als wie er woont. Krijg je daarnaast een Cypriotisch pensioen, dan word je op Cyprus verzekerd en wordt je Belgische dekking opgeschort.

Een S1 is niet gratis voor jou. Op je Belgisch pensioen blijft de ZIV-bijdrage van 3,55 % dan naar alle waarschijnlijkheid ingehouden: die vervalt alleen als je op Cyprus verzekerd bent op grond van een pensioen, werk of zelfstandige activiteit daar. Vraag het na bij de Federale Pensioendienst. Wat er verder met je pensioen gebeurt, staat in pensioen en belasting op Cyprus.

Ben je vroeg gestopt, zonder Belgisch pensioen? Dan krijg je geen S1. Je regelt dan zelf een particuliere polis die alles dekt. Dat geldt ook voor wie van vermogen leeft, of op afstand werkt voor een Belgische werkgever zonder detachering.

Je Belgische ziekenfondsverzekering stopt bij je vertrek. Laat geen gat vallen tussen je laatste dag bij het ziekenfonds en je Cypriotische dekking.

Hoe schrijf je je in bij GeSY?

In twee stappen: eerst in het register van begunstigden (iedereen die recht heeft op GeSY-zorg), dan bij een huisarts.

Voor het register moet je bekend zijn bij het Civil Registry and Migration Department of bij de sociale verzekering. Voor iemand van buiten Cyprus betekent dat meestal een geldig verblijfsdocument, je gele slip. Je schrijft je online in via het portaal voor begunstigden, of je laat de huisarts van je keuze het voor je doen.

Daarna kies je een persoonlijke huisarts die een contract heeft met de Health Insurance Organisation, de uitvoerder van GeSY. Die bevestigt je inschrijving bij je eerste bezoek, waar jullie samen een formulier tekenen.

• Kinderen tot 15 staan bij een kinderarts.
• Tussen 15 en 18 mag je kiezen.
• Wie ouder is dan 65 kan ook een huisarts met een geriatrische specialisatie (ouderengeneeskunde) nemen.

Overstappen naar een andere huisarts mag pas zes maanden na je inschrijving.

Wat betaal je bij de dokter?

Zorg	Eigen bijdrage
Bezoek aan je huisarts	de tabel van GeSY noemt er geen
Per medicijn, hulpmiddel of labtest	€ 1, met een maximum van € 10 per categorie labtests
Bezoek aan verpleegkundige of verloskundige	€ 6
Radiologie, paramedicus, spoedeisende hulp	€ 10
Specialist zonder verwijzing van je huisarts	€ 25
Opname in het ziekenhuis	geen eigen bijdrage
Jaarplafond eigen bijdragen	€ 150; € 75 voor kinderen tot 21 en gepensioneerden met een laag inkomen

Kies je een duurder merk medicijn dan het middel dat GeSY vergoedt, dan betaal je het prijsverschil zelf, bovenop de eigen bijdrage. En de € 25 voor een specialist zonder verwijzing komt in plaats van de gewone eigen bijdrage. Voor gynaecologie vanaf 15 jaar geldt die bijdrage niet.

Wat draag je bij aan GeSY?

Wie op Cyprus inkomen heeft, betaalt een bijdrage over dat inkomen:

• 2,65 procent voor werknemers, gepensioneerden en wie inkomen heeft uit huur, rente of dividend;
• 4 procent voor zelfstandigen.

Het maximum is een totaal inkomen van € 180.000 per jaar. Wie geen fiscaal inwoner van Cyprus is, betaalt alleen over inkomen uit Cyprus, zonder dividend en rente.

Vraag het schriftelijk na voordat je betaalt. Of Cyprus de 2,65% ook vraagt op een Belgisch pensioen waarvoor je een S1 hebt, is niet eenduidig. Volgens de Europese regels betaalt dan België je zorg. Leg de vraag schriftelijk voor aan GeSY, en bewaar het antwoord.

Zonder S1 of Cypriotisch werk geen GeSY. Wie niet via België verzekerd is, heeft voor de gele slip een particuliere zorgverzekering nodig die ziekenhuis, poliklinische zorg en het vervoer van het stoffelijk overschot dekt. Regel die vóór vertrek.

En als je gaat werken?

Dan betaal je de GeSY-bijdrage via je loon en loopt je verzekering via de Cypriotische sociale verzekering. Volgens het RIZIV ben je verzekerd in het land waar je werkt; het S1 is dan niet aan de orde. Hoe je aan die nummers komt, staat in de Cypriotische nummers.

In Vertrekklaar is dit fase 2 van 5 van het traject van België naar Cyprus, stap 2.1: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Cyprus.