School en förskola in Zweden vanuit België: gratis vanaf zes, en de opvang die je vier maanden vooruit aanvraagt

Ja, je kinderen gaan in Zweden naar een gratis school, en gratis is hier letterlijk:

• de wet verbiedt schoolgeld in de verplichte schoolvormen;
• leerboeken en leermiddelen zijn kosteloos;
• de school serveert een voedzame warme lunch zonder rekening.

De leerplicht begint in de herfst van het kalenderjaar waarin je kind zes wordt, in de förskoleklass (het voorschooljaar).

Wat wél kost, is de opvang daarvóór: de förskola, de kinderopvang vanaf één jaar. Je betaalt naar inkomen, met een plafond dat sinds 1 juli 2026 op 1.547 kronen per maand ligt voor het eerste kind.

De valkuil is de klok. De plaats vraag je vier maanden vooruit aan. En de kinderbijslag begint na een verhuizing pas als je Försäkringskassan (het Zweedse instituut voor sociale zekerheid) zelf hebt ingelicht.

Wanneer begint de leerplicht?

Skolverket, de Zweedse onderwijsdienst, is precies: de leerplicht gaat in bij de herfstterm van het kalenderjaar waarin het kind zes wordt. Op verzoek van de ouders kan hij bij bijzondere redenen een jaar worden uitgesteld, tot de herfst van het jaar waarin het kind zeven wordt.

Elk kind onder de leerplicht heeft een grondwettelijk recht op kosteloos onderwijs. Kinderen die niet folkbokförd (ingeschreven) zijn maar op grond van het EU-recht in Zweden wonen, hebben datzelfde recht. Wie midden in het schooljaar aankomt, meldt zich bij de gemeente (de hemkommun), die verplicht is een plek te regelen.

Fase	Leeftijd	Verplicht?	Kosten
Förskola	vanaf 1 jaar, zoveel als werk of studie van de ouders vraagt	nee	naar inkomen, tot de maxtaxa; vanaf de herfst van het jaar waarin het kind drie wordt zijn 525 uur per jaar gratis
Förskoleklass	de herfst van het jaar waarin het kind zes wordt	ja	gratis
Grundskola	aansluitend, tot het einde van de leerplicht	ja	gratis, inclusief boeken en lunch
Fritidshem (buitenschoolse opvang)	naast de school	nee	naar inkomen, tot de maxtaxa

Hoe werkt de förskola, en wat kost hij?

Vanaf de eerste verjaardag moet de gemeente je kind een plek in de förskola bieden, in de omvang die het werk of de studie van de ouders vraagt.

• Ben je werkloos of met ouderschapsverlof voor een ander kind, dan heb je recht op minstens drie uur per dag of vijftien uur per week.
• Vanaf de herfstterm van het jaar waarin het kind drie wordt, zijn 525 uur per jaar gratis: de zogeheten allmän förskola. Alleen de uren daarboven kosten geld.

De bijdrage is een percentage van het gezinsinkomen tot een plafond, de maxtaxa. Per 1 juli 2026 is de berekening verzacht: inkomen onder 10.001 kronen per maand telt niet mee, en boven 51.560 kronen per maand ook niet.

Sinds 1 juli 2026	Förskola	Fritidshem
Eerste kind	3% van het inkomen, maximaal 1.547 kronen per maand	2%, maximaal 1.031 kronen
Tweede kind	2%, maximaal 1.031 kronen	1%, maximaal 516 kronen
Derde kind	1%, maximaal 516 kronen	1%, maximaal 516 kronen
Gezinsinkomen tot 10.000 kronen per maand	geen bijdrage	geen bijdrage

Vier maanden vooruit is de regel, niet de uitzondering. Malmö beschrijft de garantie zoals de meeste gemeenten die kennen: wie een plek aanvraagt voor een datum die meer dan vier maanden in de toekomst ligt, krijgt op die datum gegarandeerd een plek. Wie korter vooruit vraagt, krijgt een plek zodra er een is. Meld dus aan zodra je een adres hebt, niet zodra je de plek nodig hebt.

Welke kinderbijslag hoort erbij, en waarom komt hij niet vanzelf?

De barnbidrag, de Zweedse kinderbijslag, is 1.250 kronen per kind per maand, belastingvrij en verdeeld over beide ouders. Vanaf twee kinderen komt er een flerbarnstillägg (gezinstoeslag) van 150 kronen bij, die bij meer kinderen oploopt.

Voor wie in Zweden een kind krijgt, gaat hij automatisch in. Voor wie verhuist niet. Zo gaat het dan:

• Försäkringskassan stelt eerst vast of je in Zweden verzekerd bent.
• Daarvoor lever je via de e-dienst gegevens aan, voor jezelf én voor elk meeverhuizend gezinslid en elk kind onder de achttien.
• Kom je uit een EU-land, dan vraagt Försäkringskassan een bewijs van je verzekering in je vorige land. Vraag het vóór vertrek aan je ziekenfonds. Binnen de EU kun je niet in twee landen tegelijk verzekerd zijn.

Meld je vertrek tegelijk zelf aan je uitbetaler van het Groeipakket (in Brussel Iriscare, in Wallonië AVIQ), en vertel dat je in Zweden aanvraagt. Binnen de EU bepalen Europese voorrangsregels welk land eerst betaalt. Je krijgt nooit de volle bedragen uit twee landen samen, wel het hoogste: het land met het hogere bedrag betaalt het verschil bij.

Hoe past dit in de keten?

De school kan je kind opnemen zodra je een adres hebt. De förskola en de barnbidrag hangen aan het personnummer uit de folkbokföring, en die keten duurt weken. Zie personnummer en BankID.

In het stappenplan staat de aanmelding voor de förskola daarom in de week waarin je het adres hebt, en de melding bij Försäkringskassan in fase 4.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject van België naar Zweden, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Zweden.