School en förskola in Zweden: gratis vanaf zes, en de opvang die je vier maanden vooruit aanvraagt

Ja, je kinderen gaan in Zweden naar een gratis school, en gratis is hier letterlijk: de wet verbiedt schoolgeld in de verplichte schoolvormen, leerboeken en leermiddelen zijn kosteloos, en de school serveert een voedzame warme lunch zonder rekening. De leerplicht begint in de herfst van het kalenderjaar waarin je kind zes wordt, in de förskoleklass. Wat wél kost, is de opvang daarvóór: de förskola vanaf één jaar, naar inkomen, met een plafond dat sinds 1 juli 2026 op 1.547 kronen per maand ligt voor het eerste kind. De valkuil is de klok: de plaats vraag je vier maanden vooruit aan, en de kinderbijslag begint na een verhuizing pas als je Försäkringskassan zelf hebt ingelicht.

Wanneer begint de leerplicht?

Skolverket is precies: de leerplicht gaat in bij de herfstterm van het kalenderjaar waarin het kind zes wordt, en op verzoek van de ouders kan hij bij bijzondere redenen een jaar worden uitgesteld tot de herfst van het jaar waarin het kind zeven wordt. Elk kind onder de leerplicht heeft een grondwettelijk recht op kosteloos onderwijs; kinderen die niet folkbokförd zijn maar op grond van het EU-recht in Zweden wonen, hebben datzelfde recht. Wie midden in het schooljaar aankomt, meldt zich bij de gemeente (de hemkommun), die verplicht is een plek te regelen.

Fase	Leeftijd	Verplicht?	Kosten
Förskola	vanaf 1 jaar, zoveel als werk of studie van de ouders vraagt	nee	naar inkomen, tot de maxtaxa; vanaf de herfst van het jaar waarin het kind drie wordt zijn 525 uur per jaar gratis
Förskoleklass	de herfst van het jaar waarin het kind zes wordt	ja	gratis
Grundskola	aansluitend, tot het einde van de leerplicht	ja	gratis, inclusief boeken en lunch
Fritidshem (buitenschoolse opvang)	naast de school	nee	naar inkomen, tot de maxtaxa

Hoe werkt de förskola, en wat kost hij?

Vanaf de eerste verjaardag moet de gemeente je kind een plek in de förskola bieden, in de omvang die het werk of de studie van de ouders vraagt. Wie werkloos is of met ouderschapsverlof voor een ander kind, heeft recht op minstens drie uur per dag of vijftien uur per week. En vanaf de herfstterm van het jaar waarin het kind drie wordt, zijn 525 uur per jaar gratis — de zogeheten allmän förskola; alleen de uren daarboven kosten geld.

De bijdrage is een percentage van het gezinsinkomen tot een plafond, de maxtaxa. Per 1 juli 2026 is de berekening verzacht: inkomen onder 10.001 kronen per maand telt niet mee, en boven 51.560 kronen per maand ook niet.

Sinds 1 juli 2026	Förskola	Fritidshem
Eerste kind	3% van het inkomen, maximaal 1.547 kronen per maand	2%, maximaal 1.031 kronen
Tweede kind	2%, maximaal 1.031 kronen	1%, maximaal 516 kronen
Derde kind	1%, maximaal 516 kronen	1%, maximaal 516 kronen
Gezinsinkomen tot 10.000 kronen per maand	geen bijdrage	geen bijdrage

Vier maanden vooruit is de regel, niet de uitzondering. Malmö beschrijft de garantie zoals de meeste gemeenten die kennen: wie een plek aanvraagt voor een datum die meer dan vier maanden in de toekomst ligt, krijgt op die datum gegarandeerd een plek. Wie korter vooruit vraagt, krijgt een plek zodra er een is. Meld dus aan zodra je een adres hebt, niet zodra je de plek nodig hebt.

Welke kinderbijslag hoort erbij, en waarom komt hij niet vanzelf?

De barnbidrag is 1.250 kronen per kind per maand, belastingvrij, verdeeld over beide ouders, met een flerbarnstillägg van 150 kronen vanaf twee kinderen dat bij meer kinderen oploopt. Voor wie in Zweden een kind krijgt, gaat hij automatisch in. Voor wie verhuist niet: Försäkringskassan stelt eerst vast of je in Zweden verzekerd bent, en daarvoor lever je via de e-dienst gegevens aan — voor jezelf én voor elk meeverhuizend gezinslid en elk kind onder de achttien. Kom je uit een EU-land, dan vraagt Försäkringskassan een schriftelijk bewijs van de Nederlandse instantie dat je daar niet langer verzekerd bent: binnen de EU kun je niet in twee landen tegelijk verzekerd zijn. Geef tegelijk bij de SVB door dat je in Zweden aanvraagt, zodat de kinderbijslag daar stopt op de juiste datum.

Hoe past dit in de keten?

De school kan je kind opnemen zodra je een adres hebt; de förskola en de barnbidrag hangen aan het personnummer uit de folkbokföring, en die keten duurt weken — zie personnummer en BankID. In het stappenplan staat de aanmelding voor de förskola daarom in de week waarin je het adres hebt, en de melding bij Försäkringskassan in fase 4; de volgorde vind je op /zweden.

In Vertrekklaar is dit fase 5 van 5 van het traject, stap 5.4: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie — in jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject naar Zweden of ga meteen naar stap 5.4 in het open stappenplan.