Fødselsnummer, MinID en BankID vanuit België: de Noorse keten

Ja, als Belg mag je in Noorwegen wonen zonder vergunning. Wel registreer je je twee keer, bij twee loketten met een heel ander tempo:

• Bij de politie meld je je binnen drie maanden als EER-burger. Bij complete papieren krijg je het registratiebewijs meteen mee.
• Bij Skatteetaten, de Noorse belastingdienst, meld je je verhuizing binnen acht dagen. Dan begint de enige echte wachttijd van het traject: twee tot vijfentwintig weken tot het fødselsnummer er is.

Het fødselsnummer is het vaste Noorse persoonsnummer, te vergelijken met je Belgische rijksregisternummer. Het is de sleutel tot de huisarts, het ID-kort, de bank en BankID. De valkuil is dus de volgorde: wie de acht dagen laat lopen, schuift alles op.

Wie mag er blijven, en wat moet ik aantonen?

De Noorse vreemdelingenwet geeft een EER-burger het recht om langer dan drie maanden te blijven op vier gronden. Welke bij jou past, bepaalt wat je bij de politie laat zien:

Grond	Wat je aantoont bij de registratie
Werknemer	een bevestiging van je werkgever dat je in dienst bent
Zelfstandige	een bewijs dat je als zelfstandige werkt
Voldoende middelen	een bewijs van middelen én een ziektekostenverzekering
Student	een bevestiging van inschrijving bij een erkende opleiding

Wie niet werkt, zoals de meeste gepensioneerden, komt uit bij de derde grond, en daar hoort een ziektekostenverzekering bij.

Helsenorge, de zorgsite van de Noorse overheid, zegt wat dat voor een gepensioneerde uit de EER is. Zorg dat je het S1-formulier hebt van het land waar je pensioen vandaan komt, en stuur het naar Helfo, de Noorse dienst voor zorgvergoedingen. Met een Belgisch pensioen vraag je het S1 vóór vertrek aan bij je ziekenfonds. Hoe dat werkt en wat het kost, staat in zorg in Noorwegen en in pensioen en belasting in Noorwegen.

Wie vijf jaar onafgebroken legaal in Noorwegen woont, krijgt een duurzaam verblijfsrecht, dat niet meer afhangt van werk of middelen. Het vervalt wel weer als je meer dan twee jaar achter elkaar buiten Noorwegen verblijft.

Loket één: de politie (snel)

Binnen drie maanden na aankomst registreer je je als EER-burger bij de politie. De wet zegt het zonder voorbehoud: bij het tonen van de vereiste documenten wordt het registratiebewijs direct afgegeven.

• Werkenden nemen de werkgeversverklaring mee.
• Wie van eigen middelen leeft, neemt het bewijs van de middelen en de zorgdekking mee.

De afspraak boek je via het portaal van de UDI, de Noorse immigratiedienst. Je moet persoonlijk komen, omdat de politie je identiteit controleert.

Dit loket is de formaliteit. De politie noemt de registratie zelf een formalisering van het verblijfsrecht dat de EER je al geeft.

Loket twee: Skatteetaten (traag, en alles wacht erop)

De folkeregisterwet is streng: wie naar Noorwegen verhuist om zich in een Noorse gemeente te vestigen, meldt dat binnen acht dagen na aankomst persoonlijk bij het belastingkantoor, met paspoort of vergelijkbare legitimatie. De identiteitscontrole die daarbij hoort, doet Skatteetaten op 42 kantoren, altijd in persoon.

Neem ook het bewijs van afvoering van je Belgische gemeente mee (je model 8). Skatteetaten wil zien dat je echt verhuisd bent. Wat je verder meeneemt, zoals een arbeids- of huurcontract, staat in het stappenplan.

Blijf je minstens zes maanden, dan krijg je na goedkeuring een fødselsnummer. Tot die tijd staat je status in het Folkeregister (het Noorse bevolkingsregister) niet op "inwoner".

Daarna is het wachten. Skatteetaten noemt voor een verhuizing naar Noorwegen twee tot vijfentwintig weken, en het antwoord komt per post. Heb je bij de melding alles aangeleverd wat nodig is, dan kan Skatteetaten de zaak snel behandelen.

Let op één ding dat Skatteetaten er zelf bij zet: in het Folkeregister als inwoner staan is niet hetzelfde als fiscaal inwoner zijn. Dat laatste is een eigen vraag, die in PAYE of gewone belasting terugkomt.

Wat is een d-nummer, en wat kan ik ermee?

In de tussentijd besta je op een d-nummer: een tijdelijk nummer van elf cijfers, alleen voor buitenlanders. Aanvragen kun je het niet zelf. Een instantie die het nodig heeft, maakt het voor je aan. Skatteetaten doet dat bijvoorbeeld als je een skattekort (je belastingkaart voor de loonheffing) nodig hebt en nog geen Noors nummer hebt.

Met een d-nummer kun je werken en belasting betalen, en MinID aanvragen. Wat níét kan: een vaste huisarts kiezen en het nationale ID-kort halen. Daarvoor is het fødselsnummer nodig.

Het Noorse legitimatiebewijs: het nationale ID-kort

Sinds de politie een nationaal ID-kort voor EU/EER-burgers afgeeft, hebben nieuwkomers een Noors legitimatiebewijs dat hun fødselsnummer bewijst. Het kost 840 kronen, en je vraagt het aan op afspraak bij een pass- en ID-kantoor. De politie stelt vier voorwaarden:

• een fødselsnummer (een d-nummer is niet genoeg);
• een geldig paspoort of ID-kaart met chip;
• een naam die letter voor letter gelijk is aan het Folkeregister;
• voor kinderen onder de 13 toestemming van de ouders.

Het is geen reisdocument. Wat het voor je bankrekening betekent, staat in bank en betalen in Noorwegen.

Vergelijk je naam in het Folkeregister met je paspoort vóór je de afspraak maakt. Een afwijkend teken of een andere spelling is genoeg om de aanvraag te laten stranden, en dan begin je opnieuw.

De overbrugging: MinID en BankID

Voor de weken vóór BankID is er MinID: de eID (het digitale inlogmiddel) van de overheid zelf, die al met een d-nummer werkt. Je bestelt een activeringsbrief. Die komt binnen een paar dagen aan op je adres in het Folkeregister, of op je adres in het buitenland als je nog geen Noors postadres hebt.

Met MinID kun je bij Skatteetaten:

• je skattekort regelen;
• bekijken wat je werkgever over je meldt;
• je aanslag digitaal krijgen.

BankID vraag je aan via je bank, zodra je daar klant bent. Het is de Noorse tegenhanger van itsme: de sleutel die vrijwel elk Noors inlogscherm opent, van de overheid tot je bank.

Na het fødselsnummer: de Belgische ambassade

Met je fødselsnummer kun je je inschrijven bij de Belgische ambassade in Oslo, die bevoegd is voor heel Noorwegen. De ambassade vraagt daarvoor een F-nummer, zoals ze het fødselsnummer noemt. Een d-nummer volstaat niet. Je moet ook in België uitgeschreven zijn. Als adresbewijs aanvaardt ze onder meer een bostedsattest uit het Folkeregister of je registratiebewijs van de politie.

In Vertrekklaar is dit fase 4 van 5 van het traject van België naar Noorwegen, stap 4.3: dezelfde stappen, maar dan op jullie situatie. In jouw volgorde, afvinkbaar, en met de termijnen bewaakt. Bekijk het hele traject van België naar Noorwegen.